Θέματα


Εύα Ντοράτση, Ακριβή Παππά Γ3

Ολυμπιακοί Αγώνες

Βρισκόμαστε πλέον στην τροχιά τέλεσης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 στην πατρίδα μας. Το Σίνδεϊ παρέδωσε την Ολυμπιακή σημαία στην Αθήνα. Οι αγώνες θα γυρίσουν στην κοιτίδα τους έστω και προσωρινά. Πρέπει να πετύχουμε να αναβαπτίσουμε το θεσμό. Η ευγενής άμιλλα πρέπει να γίνει το μέλημα μας. Το τρίπτυχο: πιο γρήγορα, πιο μακριά, πιο ψηλά, ας είναι το σύνθημά μας. Μια αναδρομή στο παρελθόν θα μας θυμίσει την ιστορία των αγώνων.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην αρχαιότητα
(Οι μυθικές ρίζες, το πνεύμα και διεξαγωγή τους στον χώρο της Ολυμπίας).

Οι αρχές των αθλητικών αγώνων στην Ολυμπία αλλά και στα άλλα πανελλήνια θρησκευτικά κέντρα, χάνονται στα βάθη των μυθικών χρόνων.

Οι Έλληνες πίστευαν ότι πρώτοι οι Ολύμπιοι θεοί επιδόθηκαν με ζήλο σε αθλητικούς αγώνες. Στην Ολυμπία μάλιστα ήταν όπου ο Ζευς κατέβαλε τον Κρόνο στην πάλη και ο Απόλλωνας νίκησε τον Ερμή στο δρόμο και τον Άρη στην πυγμή. Παράλληλα με τους θεούς και οι ήρωες αθλούνται συνεχώς και ο πρώτος ανάμεσα τους ο Ηρακλής. Πριν από τον Ηρακλή και άλλοι ήρωες συνδέονται με τους αγώνες της Ολυμπίας. Οι μυθικοί βασιλιάδες της Ηλείας θέσπισαν, τους πρώτους αθλητικούς αγώνες και μάλιστα αγωνίστηκαν και οι ίδιοι μεταξύ τους. Ήταν ο Αέθλιος, ο Κλιμένος, ο Επειός, ο Πέλοψ, ο Πελίας, ο Αυγείας και ο Όξυλος. Το όνομα του πρώτου βασιλιά, του Αέθλιου, παράγωγο της λέξης άθλος, τονίζει εύγλωττα την πανάρχαια καθιέρωση αθλητικών αγώνων στην περιοχή. Ο πιο φημισμένος από τους βασιλιάδες αυτούς, ήταν ο Πέλοψ, οργάνωσε στην Ολυμπία αγώνες αρματοδρομίας με τον τοπικό βασιλιά Οινόμαο. Αλλά και η γυναίκα του Πέλοπα, η Ιπποδάμεια, καθιέρωσε αγώνες κοριτσιών, τα Ήραια, προς τιμήν της Ήρας.

Θρησκευτικός χαρακτήρας

Η πίστη των Ελλήνων, ότι οι πρώτοι αγωνοθέτες, αλλά και αθλητές ήταν οι θεοί και οι ήρωες, εξηγεί για ποιο λόγο οι αγώνες διεξάγονταν μέσα στους ιερούς περιβόλους των θρησκευτικών κέντρων, της Ολυμπίας, των Δελφών κ.λ.π.

Οι αγώνες δεν ήταν διασκέδαση, αλλά καθήκον που οι θεοί είχαν υπαγορεύσει στον άνθρωπο. Η βαθιά πεποίθηση στην ενεργητική επίδραση των αγώνων στην γενική ευεξία, την ειρηνική συνύπαρξη και πρόοδο των μικρών τότε κοινωνιών, μαρτυρούν οι ίδιοι οι αρχαίοι συγγραφείς.

Χαρακτηριστική είναι η αφήγηση του Παυσανία σχετική με την αφορμή για αναδιοργάνωση των αγώνων στην Ολυμπία "...Επειδή η Ελλάδα τότε πάθαινε μεγάλες καταστροφές από εμφύλιους πολέμους και λοιμώδη αρρώστια, ο Ίφιτος, βασιλιάς της Ήλιδος, σκέφτηκε να συμβουλευτεί το Δελφικό θεό για τον τρόπο απαλλαγής από τις συμφορές. Και λένε πως η Πυθία πρόσταξε τον Ίφιτο και τους Ηλείους να ανανεώσουν τους Ολυμπιακούς αγώνες".

Η Ολυμπία, που είχε τεθεί υπό την προστασία του Δία, θεωρούταν ως το αρχαιότερο ιερό και τόσο σεβαστό ώστε να του ανα-γνωρίζεται το δικαίωμα να πρωτοστατεί στην αντιμετώπιση προβλημάτων ολόκληρου του ελληνικού κόσμου. Μάλιστα η εκεχειρία, δηλ η κατάπαυση κάθε εχθροπραξίας κατά τη διάρκεια των αγώνων, που καθιέρωσε ο Ίφιτος από κοινού με τον βασιλιά της Σπάρτης, Λυκούργο, έγινε από όλες τις ελληνικές πόλεις-κράτη ομόφωνα αποδεκτή. Ήδη στη Μινωική Κρήτη αγωνίσματα όπως τα ταυροκαθάψια και το κυβίστημα, καθώς και αγώνες στίβου, ήταν σε πλήρη ανάπτυξη. Για τους Μυκηναίους ήρωες η νίκη στους αγώνες δεν συνεπάγονταν μόνο την ισόβια δόξα, αλλά και την μετά θανάτου υστεροφημία. Το έπαθλο των νικητών ήταν υλικά αγαθά, ζώα, λέβητες κ.τ.λ.

Όταν, κατά την μυκηναϊκή εποχή, τα αγωνίσματα αυτά πέρασαν από την Κρήτη στην κυρίως Ελλάδα, άρχισαν να διεξάγονται βάση αυστηρών κανονισμών. Στα αγωνίσματα δρόμου, πάλης και πυγμής θα προστεθούν νέα, η οπλομαχία, η τοξοβολία, το ακόντιο και η αρματοδρομία.

Το αγωνιστικό πνεύμα

Η επανακαθιέρωση των Ολυμπιακών αγώνων δεν ήταν μια απλή επανάληψη των παλαιοτέρων. Ήταν μάλλον μια ανακαίνιση και συμπλήρωση τους, τόσο προς το πνεύμα, όσο και ως προς το χαρακτήρα τους. Γιατί μετά τον πρώτο χρησμό που έδωσε η Πυθία στον Ίφιτο, ακολούθησε και δεύτερος χρησμός που όριζε το βραβείο της νίκης να είναι ο στεφανίτης, δηλ το απέριττο κλαδί της αγριελιάς. Η ευγενέστερη και ιδεαλιστική αυτή αντίληψη σηματοδοτεί την αλλαγή των στόχων τους. Ο άθλος πλέον αποτελεί για τον άνθρωπο μέσον ανάπτυξης των σωματικών αλλά και των ψυχικών του δυνάμεων. Εισηγητής του νέου αυτού ιδανικού, είναι ο Ηρακλής. Οι άθλοι του πέραν των απλών πράξεων ανδρείας, αποτελούν προσφορά στον άνθρωπο.

Οι αγώνες

Το νέο αγωνιστικό πνεύμα που εισήγαγε ο Ηρακλής, νομοθέτησε ο Ίφιτος κατά την αναδιοργάνωση των Ολυμπιακών αγώνων. Ο τελικός αριθμός των διαφόρων αγωνισμάτων, κατά καιρούς έφτασε τα είκοσι τρία.

Οι Ολυμπιάδες συνεχίσθηκαν ως το τέλος του αρχαίου ελληνικού κόσμου και ως την απαγόρευση της τέλεσής τους το 393μ.Χ. από το Θεοδόσιο Α'.

Στους Ολυμπιακούς αγώνες μόνο Έλληνες πολίτες είχαν το δικαίωμα να συμμετέχουν, αποκλείονταν όσοι βαρύνονταν με πράξεις ασέβειας και παραβίασης της ιερής εκεχειρίας. Οι Έλληνες που κατέκλυζαν τον ιερό χώρο της Ολυμπίας προέρχονταν όχι μόνο από την Κυρίως Ελλάδα και τα νησιά της αλλά και από μακρινές αποικίες της, από τις Ηράκλειες Στήλες (Γιβλαρτάρ) και τη Μεγάλη Ελλάδα (Κάτω Ιταλία) και τη Σικελία, ως τη Μαύρη Θάλασσα και την Κριμαία.

Ομφαλός του Ελληνισμού

Εκτός από τους άριστους της αθλούμενης νιότης του Ελληνισμού και τους αναρίθμητους φιλο-θεάμονες προσκυνητές, έρχονταν και φιλόσοφοι, ποιητές καλλιτέχνες. Στη θαυμαστή αυτή ευκαιρία της πανελλήνιας σύναξης είχαν την ευκαιρία οι έλληνες να δουν τα έργα των καλλιτεχνών τους και να ακούσουν τους ποιητές και προπαντός τους σοφούς της Ελλάδας που τους παρορμούσαν σε ομόνοια και ένωση, αφυπνίζοντας και καλλιεργώντας τη συνείδηση ότι τα στοιχεία που τους συνέδεαν ήταν πολύ περισσότερα από τις διαφορές που τους χώριζαν. Αν οι Δελφοί υπήρξαν, όπως λένε οι αρχαίοι, ο ομφαλός της γης, ήταν η Ολυμπία ο ομφαλός του Ελληνισμού.

Κατά τον 5ο αιώνα π.Χ., εποχή της μέγιστης ακμής του ελληνικού πνεύματος, φτάνουν και οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην πλήρη τους άνθηση. Το ιερό της Ολυμπίας αποκτά και αυτό τότε την πιο λαμπρή του εικόνα.

Οικουμενικοί

Η εκστρατεία του Μ. Αλέξανδρου στην Ανατολή, είχε ως αποτέλεσμα την επέκταση του Ελληνισμού. Ο Ισοκράτης, πρώτος διακηρύσσει τότε ότι οι Έλληνες δεν είναι μόνο οι εκ καταγωγής, αλλά όλοι οι μετέχοντες της Ελληνικής παιδείας. Όταν μάλιστα το 212μ.Χ. ο Καρακάλλας παρέχει το δικαίωμα του Ρωμαίου πολίτη, αποκτούν όλοι πλέον το δικαίωμα να διαγωνίζονται στην Ολυμπία. Έκτοτε στους καταλόγους των Ολυμπιονικών εμφανίζονταν συχνά και Αιγύπτιοι, Ισπανοί, Σύριοι, Καππαδόκες, Αρμένιοι κ.α.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες έχουν γίνει πια οικουμενικοί.

Προσπάθεια για αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων

Από το ευρύ, αλλά και παρα-γνωρισμένο, φάσμα της συμβολής της Ελλάδας στη σύγχρονη ιστορία της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων, ξεχωρίζουν τα Ολύμπια του Ζάππα τα οποία έλαβαν χώρα στην Αθήνα το 1859, τo 1870 και to 1875. Η έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων έγινε στις 18 Οκτωβρίου του 1859 υπό την παρουσία της βασιλικής οικογένειας και του πρωθυπουργού.

Λόγω της αποτυχίας των αγώνων του 1875 η επιτροπή των Ολυμπίων επικεντρώνει το ενδιαφέρον της στην υλοποίηση των όρων της διαθήκης του Ε. Ζάππα και αναβάλλει διαρκώς την τέλεση των επόμενων Ολυμπίων. Τότε ολοκληρώνεται, το 1878, το Κεντρικό Γυμναστήριο και 10 χρόνια αργότερα το Ζάππειο.

Το 1892, ο Γάλλος βαρόνος Πιερ ντε Κουμπερτέν, κατά την διάρκεια των εκδηλώσεων για την 5η επέτειο της ίδρυσης της USFA (Ένωση Αθλητικών Σωματείων), πρότεινε, για πρώτη φορά δημόσια, την αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων σε διεθνές επίπεδο.

Στην Ελλάδα ο Κουμπερτέν απευθύνθηκε στον Ιωάννη Φωκιανό. Η αντίδραση του Φωκιανού ήταν άμεση. Αποφασίστηκε να εκπροσωπηθεί ο σύλλογος από τον Έλληνα λόγιο Δημήτρη Βικέλα.

Ολυμπιακός Ύμνος

Αρχαίο πνεύμα αθάνατο,
Αγνέ πατέρα
Του ωραίου, του μεγάλου
Και τα’ αληθινού

Κατέβα, φανερώσου, κι
Άστραψ’ εδώ πέρα
Στη δόξα της δικής σου γης
Και τ’ ουρανού

Στο δρόμο και στο πάλεμα
Και στο λιθάρι
Στων ευγενών αγώνων
Λάμψε την ορμή

Και με τα’ αμάραντο
Στεφάνωσε κλωνάρι
Και σιδερένιο πλάσε και
Άξιο το κορμί

Κάμποι, βουνά και πέλαγα
Φέγγουν μαζί σου
Σαν ένας λευκοπόρφυρος
Μέγας ναός

Και τρέχει στον ναόν εδώ
Προσκυνητής σου,
Αρχαίον πνεύμ’ αθάνατον,
Κάθε λαός.

Το συνέδριο άρχισε στις 16 Ιουνίου 1894. Στις 23 Ιουνίου ο Βικέλας παρουσίασε την πρόταση της διεξαγωγής των πρώτων Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων στην Αθήνα όπως αυτή είχε διαμορφωθεί σε συνεργασία του με τον Κουμπερτέν.

Στην Αθήνα, ο διάδοχος Κωνσταντίνος ανέθεσε στον Κουμπερτέν να αναλάβει την σύσταση της επιτροπής στήριξης και διεξαγωγής των Αγώνων και μάλιστα προεδρεύσει των εργασιών της στην πρώτη σύσκεψή της.

Στις 13 Ιανουαρίου 1895 υπό την προεδρία του Διαδόχου Κωνσταντίνου. Η επιτροπή αυτή ονομαζόταν «Κεντρική Επιτροπή των Ολυμπιακών Αγώνων» και άλλες φορές ονομάζονταν «Συμβούλιο των Ολυμπιακών Αγώνων». Στη συνεδρίαση ο Κωνσταντίνος κήρυξε επίσημα την έναρξη των εργασιών για την προετοιμασία των πρώτων Διεθνών Ολυμπιακών Αγώνων.

Η φτωχή τότε Ελλάδα πράγματι ανέλαβε να φέρει εις πέρα τη βαρύτατη αυτή υποχρέωση διότι ο λαός ήταν πρόθυμος να την στηρίξει.

Έτσι φτάσαμε στις 25 Μαρτίου 1896, ημέρα κατά την οποία άρχισαν στο νεόδμητο Καλλιμάρμαρο Παναθηναϊκό Στάδιο οι πρώτοι Διεθνείς Ολυμπιακοί Αγώνες.

Η επιλογή της 25ης Μαρτίου δεν ήταν τυχαία. Μετά την απελευθέρωση, η ιδεολογία που επικρατούσε στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος είναι ότι αποτελούσε τον κληρονόμο και διάδοχο της Αρχαίας Ελλάδας. Το πνεύμα αυτό καθόριζε όλη την διοργάνωση των αγώνων αλλά και τις τελετές κατά την διάρκεια των αγώνων.

Ο ελληνισμός είχε ανάγκη εκείνη την ώρα να πιστέψει στην αναγέννηση του, να αποκτήσει την αυτοπεποίθησή του και να την εδραιώσει όσο γίνεται καλύτερα.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι μία ευγενής γιορτή του αθλητισμού, του πολιτισμού και της ειρήνης.

Πάντα θα υπάρχουν οι αθλητές που θα αγωνίζονται με την καρδιά τους, που θα θυμίζουν τι μπορούμε να πετύχουμε με την θέληση και την άσκηση.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες που διεξήχθησαν το 2000 στο Σίνδεϊ της Αυστραλίας, θεωρούνται επιτυχημένοι.

Εμείς στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας υποσχόμαστε να προσπαθήσουμε και να γίνουμε ακόμα καλύτεροι. Το οφείλουμε στην χώρα μας και την ιστορία της.

Στην αρχή της σελίδας

 

Σχολείο|Πολιτιστικά|Προγράμματα|Εκδόσεις|Εκπ.Υλικό|Σελ.Μαθητών|Site|14thDM

Στην αρχική σελίδα

email us
e-mail us
g14per@otenet.gr

Αναζήτηση στο Site
Όλο το site σε μια σελίδα
Οδηγίες πλοήγησης στο site

InteRMediA TeaM 14ου Γυμνασίου Περιστερίου
Σχεδίαση Site