Θέματα


Έφη Σαρλά, Ακριβή Παπά - Γ4

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ

Το 2000 ανακηρύχθηκε «Έτος Σεφέρη», τιμώντας έτσι τα 100 χρόνια από την γέννηση του μεγάλου νομπελίστα ποιητή μας, ενώ το 2001 συμπληρώνονται 30 χρόνια από το θάνατο του ποιητή που άφησε την τελευταία του πνοή μέσα στο ζόφο της διδακτορίας.

Άρνηση

Στο περιγιάλι το κρυφό
κι άσπρο σαν περιστέρι
διψάσαμε το μεσημέρι
μα το νερό γλυφό.

Πάνω στην άμμο την ξανθή
γράψαμε το όνομά της
ωραία που φύσηξε ο μπάτης
και σβήστηκε η γραφή.

Με τι καρδιά, με τι πνοή,
τι πόθους και τι πάθος
πήραμε τη ζωή μας λάθος!
κι αλλάξαμε ζωή.

Ο Γιώργος Σεφέρης γεννήθηκε στις 29 Φεβρουαρίου 1900 στην Σμύρνη από τον Στέλιο και την Δέσπω Σεφεριάδη. Εξ΄ αιτίας του Α' Παγκοσμίου Πολέμου αναγκάζεται να εγκατασταθεί με την οικογένεια του στην Αθήνα. Ο Σεφέρης τελειώνει το Πρότυπο Κλασσικό Γυμνάσιο Αθηνών και έπειτα σπουδάζει Νομικά στο Παρίσι. Το 1926, αφού έχει επιστρέψει στην Αθήνα, διορίζεται ακόλουθος στο Υπουργείο Εξωτερικών και στη συνέχεια Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Τύπου και Πληροφοριών της Ελληνικής Κυβέρνησης.
Ο μεγάλος μας ποιητής τιμήθηκε το 1963 με το Νόμπελ της Λογοτεχνίας. Είναι ο πρώτος Έλληνας ποιητής που παίρνει το βραβείο αυτό. Στην μετέπειτα πορεία του ανακηρύσσεται επίτιμος δικτάτορας της Φιλοσοφικής Σχολής της Θεσσαλονίκης, του Πανεπιστημίου του Prinston και επίτιμο μέλος της American Academy of Arts and Sciences.

Λίγο Ακόμα

Λίγο ακόμα
θα ιδούμε τις αμυγδαλιές ν’ ανθίζουν
τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο
τη θάλασσα να κυματίζει
Λίγο ακόμα,
να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα.

Ο Σεφέρης με το έργο του γεφύρωσε την αρχαία με την νεότερη Ελλάδα και άφησε παρακαταθήκη στους απανταχού Έλληνες να αγαπούν τον τόπο τους. Στα ωριμότερα έργα του παρατηρείται λιτότητα και αδρότητα στα εκφραστικά μέσα και ένας ήρεμος και λαμπρός τόνος. Τα θέματά του σχετίζονται με το δράμα του μικρασιατικού Ελληνισμού, την αγωνία και την προσμονή του πολέμου, τις πικρές εμπειρίες και τη μοίρα του Ελληνισμού μέσα στο χώρο και στην ιστορία.

 


Κίχλη

Έργα του είναι:
Ποιήματα: Στροφή (1931), Η Στέρνα (1932), Μυθιστόρημα (1935), Τετράδιο γυμνασμάτων (1928-1935), 1940, Ημερολόγιο Καταστρώματος (1940), Ποιήματα 1(1940), Ημερολόγιο Καταστρώματος Β' (1944), Κίχλη (1947), "Κύπρον, ου μ' εθέσπισεν..." (1955), Τρία Κρυφά ποιήματα (1966).
Πεζά: Δοκιμές, Μέρες, Χειρόγραφο, Έξι μέρες στην Ακρόπολη, κ.ά.
Μετέφρασε Έλιοτ, την Αποκάλυψη του Ιωάννη, το Άσμα των Ασμάτων.
Γενικά ασχολήθηκε με πεζογραφία, ορθογραφία, μελέτες, δόκιμα, θέατρο και μεταφράσεις.
Πολλά από τα ποιήματά του μελοποιήθηκαν κι έγιναν τραγούδια από συνθέτες όπως ο Ηλίας Ανδριόπουλος, ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Δήμος Μούτσης και ο Νίκος Μαμαγκάκης.

ΣΕΦΕΡΗΣ… Ο φωτογράφος…
Η ανάγκη του να δει τα πράγματα καθαρά, μέσα από τους τόπους, τα περιστατικά και τους ανθρώπους που σημάδεψαν το ταξίδι της ζωής του, αποτυπώνεται στις φωτογραφίες που ο ίδιος τράβηξε.
Μισό αιώνα, από το 1920 όταν ήταν ακόμα φοιτητής στο Παρίσι ως το τελευταίο χρόνο της ζωής του (1971), καλύπτουν οι εικόνες που αναδεικνύουν το φωτογράφο Σεφέρη. Πρόκειται για ένα ανεκτίμητο φωτογραφικό αρχείο.

30 χρόνια από το θάνατο του Γιώργου Σεφέρη…

Φέτος συμπληρώνονται τριάντα χρόνια από το θάνατο του Γ. Σεφέρη που πέθανε κατά τη διάρκεια της διδακτορίας 1967-1973.

Λίγο πριν, το έτος 1969 είχε καταγγείλει με δήλωσή του τη δικτατορία. Η δήλωσή του αυτή ανακοινώθηκε από το BBC, το ραδιοφωνικό σταθμό της Αγγλίας, και είχε μεγάλη απήχηση εξ αιτίας της παγκόσμιας ακτινοβολίας του ποιητή.

Δύο χρόνια αργότερα, τα ξημερώματα της Δευτέρας 20ης Σεπτεμβρίου του 1971, ο ποιητής άφησε δυστυχώς την τελευταία του πνοή. Στην κηδεία του ένα τεράστιο πλήθος τον αποχαιρέτησε διεκδικώντας ελευθερία, στοιχείο πρωταρχικό στη ζωή και στην τέχνη του ποιητή μας.

Η δήλωση του Γιώργου Σεφέρη
(28 Μαρτίου 1969)

Πάει καιρός που πήρα την απόφαση να κρατηθώ έξω από τα πολιτικά του τόπου. Προσπάθησα άλλοτε να το εξηγήσω αυτό, δεν σημαίνει διόλου πως μου είναι αδιάφορη η πολιτική ζωή μας.
Έτσι, από τα χρόνια εκείνα, ως τώρα τελευταία, έπαψα κατά κανόνα να αγγίζω τέτοια θέματα. Εξάλλου τα όσα δημοσίευσα ως τις αρχές του 1967 και η κατοπινή στάση μου - δεν έχω δημοσιεύσει τίποτε στην Ελλάδα από τότε που φιμώθηκε η ελευθερία - έδειχναν, μου φαίνεται, αρκετά καθαρά τη σκέψη μου.
Μολαταύτα, μήνες τώρα, αισθάνομαι μέσα μου και γύρω μου, ολοένα πιο επιτακτικά, το χρέος να πω ένα λόγο για τη σημερινή κατάστασή μας. Με όλη τη δυνατή συντομία, να τι θα έλεγα:
Κλείνουν δυο χρόνια που μας έχει επιβληθεί ένα καθεστώς ολωσδιόλου αντίθετο με τα ιδεώδη για τα οποία πολέμησε ο κόσμος μας και τόσο περίλαμπρα ο λαός μας στον τελευταίο παγκόσμιο πόλεμο. Είναι μια κατάσταση υποχρεωτικής νάρκης, όπου όσες πνευματικές αξίες κατορθώσαμε να κρατήσουμε ζωντανές, με πόνους και με κόπους, πάνε και αυτές να καταποντιστούν μέσα στα ελώδη στεκούμενα νερά. Δεν θα μου ήταν δύσκολο να καταλάβω πως τέτοιες ζημιές δεν λογαριάζουν πάρα πολύ για ορισμένους ανθρώπους. Δυστυχώς δεν πρόκειται μόνον γι' αυτό τον κίνδυνο. Όλοι πια το διδάχτηκαν και το ξέρουν πως στις διδακτορικές καταστάσεις η αρχή μπορεί να μοιάζει εύκολη, όμως η τραγωδία περιμένει αναπότρεπτη στο τέλος. Το δράμα αυτού του τέλους μας βασανίζει, συνειδητά, όπως στους παμπάλαιους χώρους του Αισχύλου. Όσο μένει η ανωμαλία, τόσο προχωράει το κακό.
Είμαι ένας άνθρωπος χωρίς κανένα απολύτως πολιτικό δεσμό και, μπορώ να το πω, μιλώ χωρίς φόβο και χωρίς πάθος. Βλέπω μπροστά μου τον γκρεμό όπου μας οδηγεί η καταπίεση που κάλυψε τον τόπο. Αυτή η ανωμαλία πρέπει να σταματήσει. Είναι εθνική επιταγή.
Τώρα ξαναγυρίζω στη σιωπή μου. Παρακαλώ το Θεό να μη με φέρει άλλη φορά σε παρόμοια ανάγκη να ξαναμιλήσω.


Έργο του χαράκτη Τάσσου

Πολλές ήταν οι αντιδράσεις των πνευματικών ανθρώπων της εποχής που απότισαν φόρο τιμής στο μεγάλο ποιητή μας, όπως ο Νίκος Γκάτσος, ο Ν. Εγγονόπουλος, ο Οδ. Ελύτης, ο Μ. Παναγιωτόπουλος, ο Γ. Ρίτσος, ο Αντώνης Σαμαράκης, ο Στρατής Τσίρκος και πολλοί άλλοι.


Χαρακτικό του Δ. Φιωτάκη με θέμα από την "Άρνηση" του Γ.Σεφέρη

Γράφει ο Οδ. Ελύτης στο «Βήμα» την Τετάρτη 22/9/1971

«....Μπορούμε να πούμε ότι πραγματικά ο Σεφέρης ήταν τελευταίος ο Δάσκαλος με την παλιά, την καλή σημασία του όρου. Ήξερε να συγκεντρώνει γύρω του όσους πίστευε ότι μπορούσαν να σηκώσουν το βαρύ φορτίο που τους εμπιστευόταν... Καλλιέργησε το αίσθημα ευθύνης και κράτησε ψηλά τη σημαία της ελεύθερης συνείδησης, που τόσο έχουν ανάγκη σήμερα προ πάντων οι νέοι.»

Όποιος έχει την αγάπη των νέων … δεν γερνάει ποτέ

Συγκινητικές οι εκδηλώσεις του κόσμου στην κηδεία του. Το πλήθος άρχισε να τραγουδά τον εθνικό ύμνο και το μελοποιημένο από τον Θεοδωράκη ποίημα του, «Άρνηση». Έπειτα από τα χειροκροτήματα, ένας νέος άνθρωπος αποχαιρετά τον ποιητή μ’ ένα συγκινησιακό λόγο:

«Σου δόθηκε η χάρη να μιλήσεις απλά. Με την δική σου χάρη θα σε αποχαιρετήσουμε και εμείς σήμερα χωρίς λόγους, χωρίς επισημότητες, όπως εσύ ήθελες. Είπες κάποτε πως όποιος αγαπάει τους νέους, πως όποιος έχει την αγάπη των νέων, αυτός δε γερνάει.
Μιλώντας για λογαριασμό των νέων που σε αγάπησαν, έχω να πω πως στάθηκες οξύς πνευματικός οδηγός και δάσκαλος στις κρίσιμες ώρες αυτού του τόπου που εσύ μας έδειξες, μας έμαθες να αγαπάμε και να πονάμε.
Σε ευχαριστούμε για ότι μας έδωσες για ότι μας δίνεις με το έργο σου, και με το ζωντανό σου παράδειγμα. Σε ευχαριστούμε γιατί αύριο θα μπορούμε να λέμε στα δικά μας παιδιά: Ήμασταν κοντά στο Σεφέρη όταν έφυγε.
Χαίρε Αγαπημένε Δάσκαλε και Φίλε!!!»

Ο Νομπελίστας ποιητής που μαζί με τον Ελύτη συνέβαλε στην ανανέωση της ελληνικής ποίησης με τους τολμηρούς εκφραστικούς του τρόπους, δημιούργησε και έχτισε μια εξέχουσα κι αξιοθαύμαστη προσωπικότητα.

Ο Λίνος Πολίτης γράφει για τον ποιητή:
«…υπάρχει πολλή Ελλάδα στην ποίηση του Σεφέρη. Όσο και αν αγκαλιάζει τη συγκίνηση και τα προβλήματα του σύγχρονου ανθρώπου στην καθολικότητα του, σαν γνήσιος ποιητής ριζώνει στην παράδοση του τόπου και ζει τις περιπέτειες του καιρού του. Η ποίηση του ερευνά, σε πλάτος και σε βάθος, το χώρο που λέγεται Ελλάδα…. Και η ματιά του ριζώνει βαθιά, από όπου ξεκινούν τα πάντα και που συγκρατούν σε μια ενότητα μοναδική….»

Πέρυσι σε μια εκδήλωση αφιερωμένη στο Σεφέρη για τον εορτασμό των 100 χρόνων από τη γέννησή του, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών Γ. Μπαμπινιώτης, είπε:
"Ο Σεφέρης είναι μια δεσπόζουσα προσωπικότητα η οποία σφράγισε τα νεοελληνικά δοκιμιακά κείμενα που είναι ίσως τα καλύτερα που γράφτηκαν ποτέ από ποιητή, γύρω από τους γλωσσικούς προβληματισμούς.
Ο Σεφέρης είναι ο ποιητής που έφερε στην επιφάνεια τον Μακρυγιάννη, τον Θεόφιλο, μαζί με τον Τερζάκη και τον Ελύτη αντιτάχθηκε σε μια άλλη νοοτροπία που εκπροσωπούσε ο Μελάς, ο Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, ο Παπατσώνης."

Αν αναλογιστούμε πόσο βαθιά και ουσιαστικά εισχώρησε και ο ίδιος στα μυστικά του ποιητικού λόγου και στις λειτουργίες της ανθρώπινης γλώσσας, τότε σε αυτόν κατά εξοχήν ανήκει δικαιωματικά η προσηγορία "άρχοντας της γλώσσας".

Στην αρχή της σελίδας

 

Σχολείο|Πολιτιστικά|Προγράμματα|Εκδόσεις|Εκπ.Υλικό|Σελ.Μαθητών|Site|14thDM

Στην αρχική σελίδα

email us
e-mail us
g14per@otenet.gr

Αναζήτηση στο Site
Όλο το site σε μια σελίδα
Οδηγίες πλοήγησης στο site

InteRMediA TeaM 14ου Γυμνασίου Περιστερίου
Σχεδίαση Site