Επιστροφή στην αρχική σελίδα

 

Το κτήμα Καμπά στην Κάντζα Αττικής, είναι ένας χώρος έκτασης 319 στρεμμάτων. Χωροθετείται στην Ανατολική Αττική, στο βόρειο τμήμα του κάμπου των Μεσογείων και διοικητικά ανήκει στον Δήμο Παλλήνης. Οριοθετείται βόρεια από τις Λεωφόρους Σπάτων και Σταυρού – Ραφήνας, ανατολικά από την Αττική Οδό, νότια συνορεύει με τις εγκαταστάσεις του Λάτσειου Κολεγίου Αθηνών και δυτικά με τους οικισμούς της Κάντζας του Αγίου Νικολάου και τις εργατικές πολυκατοικίες της Παλλήνης από τους οποίους το χωρίζει η οδός Λεονταρίου.

Ο Ανδρέας Π. Καμπάς μαζί με τον αδελφό του Αλέξανδρο αγόρασαν το κτήμα, εκτάσεως τότε 5.000 στρεμμάτων, τον Μάρτιο του 1875. Ο Ανδρέας Π. Καμπάς, ανήσυχο επιχειρηματικό πνεύμα της εποχής του, καλλιέργησε πρώτος στην περιοχή σε μεγάλη έκταση αμπέλια, την παραγωγή των οποίων μετέτρεπε σε κρασί και κονιάκ, στις υπερσύγχρονες για την εποχή εγκαταστάσεις που έφτιαξε στο κτήμα της Κάντζας αλλά και της Γιαλούς (περιοχή που ανήκει στην περιφέρεια Σπάτων). Αποτέλεσμα αυτού ήταν η βιομηχανία Καμπά να είναι η πρώτη και μεγαλύτερη βιομηχανία του είδους τόσο στα Μεσόγεια όσο και στον Ελληνικό χώρο γενικότερα.

Το κτήμα Καμπά στην Κάντζα μετά από διαδοχικές εκποιήσεις, απαλλοτριώσεις, μοιρασιές σε κληρονόμους κλπ. σήμερα έχει έκταση  319 στρέμματα. Μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1990, ήταν ένας χώρος κατάφυτος με αμπέλια στο μέσο του οποίου δέσποζαν τα κτίρια της οινοποιίας. Παρότι η επιχείρηση ήδη από το 1932, με αδιευκρίνιστο τρόπο, περνάει στον έλεγχο της Εθνικής Τράπεζας, συνεχίζει να λειτουργεί και να πρωτοστατεί στην παραγωγή κρασιού και μπράντυ στα Μεσόγεια, δραστηριότητα που συνεχίζεται μέχρι το 2000.

Το 1991 η Εθνική τράπεζα βγάζει σε δημοπρασία τα ακίνητα της ″Καμπάς Α.Ε.″ δηλ το κτήμα και το εργοστάσιο στην Κάντζα, το κτήμα στη Γιαλού (ανήκει στο Δήμο Σπάτων) και τα κτήματα στην Τρίπολη. Στην δημοπρασία αυτή είχαν δικαίωμα συμμετοχής μόνο οινοπαραγωγοί, κύριος στόχος ήταν η συνέχιση της λειτουργίας του εργοστασίου και του κτήματος σαν οινοποιητικής μονάδας και η τιμή ήταν πολύ χαμηλή για τα δεδομένα της εποχής. Η δημοπρασία κατακυρώθηκε στην εταιρεία «Ι. Μπουτάρης και Υιός HOLDING Α.Ε.», η οποία συνέχισε την καλλιέργεια των αμπελιών και την παραγωγή κρασιού και μπράντυ. 

Σήμερα ο χώρος ανήκει στην εταιρεία ΚΑΝΤΖΑ Α.Ε. Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων και Ανάπτυξης (διακριτικός τίτλος : ΚΑΝΤΖΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε.), η οποία είναι θυγατρική (100 %) της REDS Α.Ε. του ομίλου ΕΛΤΕΒ. Η εταιρεία αγόρασε τις μετοχές της «Καμπάς Α.Ε.» από τις δανείστριες τράπεζες της εταιρείας «Ι. Μπουτάρης και Υιός HOLDING Α.Ε.», έβγαλε τα αμπέλια, χρησιμοποίησε το χώρο για την εναπόθεση μπάζων κατά τη διάρκεια των εργασιών κατασκευής της Αττικής Οδού και σήμερα στόχο έχει την «εκμετάλλευση» του κτήματος με τη δημιουργία «ενός πρωτοποριακού εμπορικού και ψυχαγωγικού πάρκου», δομημένης έκτασης 112.000 τ.μ.» (στρατηγική μελέτη)

Είναι σαφές ότι με αυτή την «εκμετάλλευση» θα αλλάξει δραματικά η φυσιογνωμία του χώρου αλλά και της ευρύτερης περιοχής.

1.      Χρήσεις γης

1.1    Γενικό Πολεοδομικό σχέδιο Παλλήνης

 

Η περιοχή του κτήματος ανήκει στις εκτός σχεδίου περιοχές του Δήμου Παλλήνης. Στον Ν. 1337 / 83 στο άρθρο 2 παρ. 5 αναφέρεται:

«Μέσα στα πλαίσια του ΓΠΣ καθορίζεται και η ενδεχόμενη χωροθέτηση βιομηχανικών και βιοτεχνικών περιοχών και περιοχών άλλων ειδικών χρήσεων στην έκταση της Ζώνης Οικιστικού Ελέγχου – (ΖΟΕ) περί την πόλη ή τον οικισμό που κατά τα λοιπά διέπονται από τις κείμενες διατάξεις.»

Με βάση αυτό, στην υπουργική απόφαση υπ’ αριθμόν 48659/2861 «Έγκριση γενικού πολεοδομικού σχεδίου (ΓΠΣ.) της κοινότητας Παλλήνης (Ν. Αττικής)» (ΦΕΚ 421 Δ, 16 Ιουνίου 1989) αναφέρεται:

Γ. Τις προτάσεις για τη λήψη μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος…… και ειδικότερα:

- Καθορισμός ζώνης προστασίας τοπίου στην ευρύτερη περιοχή του εργοστασίου Καμπά.

Οι πιέσεις για οικιστική ανάπτυξη που ασκούνται στην περιοχή οδηγούν στις συνεχείς αναθεωρήσεις του ΓΠΣ. Παρόλο που ο Ν. 1337/83 ορίζει ότι δεν μπορούν να γίνουν αναθεωρήσεις των ΓΠΣ πριν την πάροδο 5 ετών από την τελευταία τροποποίηση, το ΥΠΕΧΩΔΕ, επιτρέπει τις συνεχείς αναθεωρήσεις των ΓΠΣ, που μοναδικός σκοπός τους είναι η διαρκείς επεκτάσεις των οικιστικών και άλλων περιοχών.  Έτσι στην Παλλήνη έχουμε, μετά την αρχική έγκριση του ΓΠΣ, τέσσερις αναθεωρήσεις σε χρονική διάρκεια 10 ετών.

Η τελευταία τροποποίηση του ΓΠΣ έγινε με την υπ. αρ. 28566/632 απόφαση (ΦΕΚ 859 Δ / 30.11.1999). Η τροποποίηση αυτή του ΓΠΣ φυσικά έγινε με την σύμφωνη γνώμη τόσο του Δήμου Παλλήνης όσο και του Οργανισμού της Αθήνας. Σύμφωνα με τα πρακτικά των συνεδριάσεων  της Ε.Ε. του ΟΡΣΑ η διαδικασία τροποποίησης του ΓΠΣ Παλλήνης διήρκεσε από τις 23.7.1997 (οπότε στη 18η συνεδρίαση αποφασίστηκε η τροποποίηση του ΓΠΣ Παλλήνης) μέχρι τις 23.6.1999 (οπότε μετά από διαδοχικές εισηγήσεις, αναβολές και επανεξετάσεις στην 37η συνεδρίαση της Ε.Ε. λήφθηκε η οριστική απόφαση τροποποίησης του ΓΠΣ Παλλήνης).

Από την πρώτη εισήγηση προς την Ε.Ε. του ΟΡΣΑ (18η συνεδρίαση, 23.11.1998) αναφέρεται:

Η τροποποίηση του ΓΠΣ Παλλήνης………περιλαμβάνει:

1.Την τροποποίηση των ορίων του ΓΠΣ με 1) ένταξη στο σχέδιο της περιοχής του κτήματος Καμπά και δημιουργία ανεξάρτητης πολεοδομικής ενότητας ΠΕ 15 με χρήσεις πολεοδομικού κέντρου σύμφωνα με το άρθρο 4 του από 23.2.87 Π. Δ/τος (ΦΕΚ 166 Δ/87) εξαιρουμένων των χρήσεων κατοικίας και μέσων μαζικής μεταφοράς. Μέσος Σ.Δ. στην Π.Ε. 15 καθορίζεται 0,4. Η εν λόγω περιοχή προτείνεται να  αναπτυχθεί με οργανωμένη δόμηση με συνολικό σχέδιο για ενιαία ανάπτυξη του συνόλου της έκτασης. Στα πλαίσια της πολεοδομικής μελέτης επέκτασης πρέπει να διερευνηθεί η δυνατότητα ώστε η εισφορά σε γη να συγκεντρωθεί κατά το δυνατόν στη νότια περιοχή σε συνέχεια με το εντός ΓΠΣ τρίγωνο και να θεσπιστούν χρήσεις κοινόχρηστων και κοινωφελών λειτουργιών. ………

Ο Δήμος Παλλήνης προκειμένου να διατυπώσει ολοκληρωμένη πρόταση για τις χρήσεις γης στα διοικητικά του όρια αναθέτει στις 14.4.98, με αρ. πρωτοκόλλου 2773, στον μελετητή Ι. Σπανούδη, Αρχιτέκτονα Μηχανικό, μελέτη με αντικείμενο "τον επανακαθορισμό των χρήσεων γης σε εκτάσεις που εμπίπτουν εντός και εκτός του εγκεκριμένου ΓΠΣ του Δήμου Παλλήνης"[1].

Έτσι στις 14/12/1998 με την υπ’ αρ. 150/1998 απόφαση του το Δημοτικό Συμβούλιο αποφασίζει ομόφωνα την εισήγηση της τεχνικής υπηρεσίας του Δήμου που περιλαμβάνει την πρόταση του μελετητή και για το κτήμα Καμπά η οποία ουσιαστικά συμπίπτει με αυτή του ΟΡΣΑ.

Σε αγαστή συνεργασία ΟΡΣΑ και Δήμος Παλλήνης καταρτίζουν την τροποποίηση του ΓΠΣ Παλλήνης η οποία εγκρίνεται από την Ε.Ε. του ΟΡΣΑ στην 37η τακτική συνεδρίαση της, την Τετάρτη 23.6.1999. Στη συνεδρίαση συμμετείχαν 4 τακτικά και ένα αναπληρωματικό μέλος (ο εκπρόσωπος της ΤΕΔΚΝΑ) ο οποίος είναι και ο μόνος που καταψήφισε το συγκεκριμένο σημείο. Στην επισυναπτόμενη αιτιολόγηση της διαφωνίας αναφέρει:

α) Το κτήμα Καμπά είναι υψηλής παραγωγικότητας γεωργική γη, με χαρακτηριστικά στοιχεία Αττικού τοπίου

β) Με δεδομένο το ήδη θεσμοθετημένο επιχειρησιακό πάρκο στο ΓΠΣ Σπάτων, σε μικρή απόσταση από το κτήμα Καμπά, δεν υφίσταται ανάγκη δημιουργίας τέτοιων χρήσεων

γ) Είναι απαραίτητη η όσο το δυνατόν απελευθέρωση χώρων από την ένταξη σε πολεοδομικά σχέδια.

Για το χώρο προτείνω μόνο τον χαρακτηρισμό των κτιρίων  του κτήματος Καμπά ως χρήσεων του Αττικού Μουσείου.

Η τροποποίηση αυτή πήρε νομική υπόσταση με την υπ. αρ. 28566/632 απόφαση (ΦΕΚ 859 Δ / 30.11.1999), όπου αναφέρεται:

1. Εγκρίνεται η τροποποίηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΓΠΣ) του Δήμου Παλλήνης (Ν. Αττικής)…………με:

Α. Την τροποποίηση και επέκταση των ορίων του γενικού πολεοδομικού σχεδίου, όπως φαίνεται στο χάρτη Π1 σε κλίμακα 1:10000 και ειδικότερα:

α) Την επέκταση και ένταξη εντός αυτών του κτήματος Καμπά και τη δημιουργία μιας ζώνης άλλης χρήσης πλην κατοικίας με μέσο μικτό συντελεστή δόμησης 0,4 και χρήση πολεοδομικού κέντρου όπως προσδιορίζεται από το άρθρο 4 του από 23.2.1987 Π. Δ/τος (Δ 166) με εξαίρεση την κατοικία και τα μέσα μαζικής μεταφοράς. ………

Κατά της απόφασης αυτής, μετά από αντιδράσεις των κατοίκων της περιοχής, και με ομόφωνη απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου, ο Νομάρχης Ανατολικής Αττικής προσφεύγει στο ΣτΕ, με στόχο την αναίρεση της ένταξης του κτήματος με χρήση πολεοδομικού κέντρου. Η απόφαση του Νομαρχιακού συμβουλίου ακυρώθηκε από τον Περιφερειάρχη Αττικής, με το σκεπτικό ότι αρμοδιότητα για τις προσφυγές έχει η Νομαρχιακή Επιτροπή κι όχι το Νομαρχιακό Συμβούλιο. Ο νομάρχης επιμένοντας στην πρόθεση του θέτει το θέμα στη Νομαρχιακή Επιτροπή η οποία αποφασίζει την προσφυγή.

Το ΣτΕ δικαιώνει την προσφυγή με την υπ’ αριθμόν (2675 / 2001) απόφαση του. Έτσι μέχρι τον Μάρτιο του 2003, οπότε και δημοσιεύεται το ΦΕΚ για τη ΖΟΕ Μεσογείων, ισχύει η αρχική διάταξη του ΓΠΣ Παλλήνης που ορίζει το κτήμα ως ζώνη προστασίας τοπίου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το σκεπτικό με το οποίο το ΣτΕ ακύρωσε την ένταξη του κτήματος ως πολεοδομικό κέντρο. Χαρακτηριστικά αναφέρει:

6. ………Η περιοχή Καμπά δεν έχει περιληφθεί εντός των ορίων του αρχικού ΓΠΣ ως υπό πολεοδόμηση περιοχή, είχαν όμως έκτοτε καθοριστεί γι’ αυτήν αφενός μεν ζώνη προστασίας χώρου ιστορικού ενδιαφέροντος γύρω από τη «βίλλα Καμπά» αφετέρου δε ζώνη «προστασίας τοπίου  στην ευρύτερη περιοχή του εργοστασίου Καμπά». Όπως εκτίθεται στο υπ’ αριθ. πρωτ. 97 / 21.6.1990 έγγραφο του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ προς τη Διεύθυνση Κοινοβουλευτικού Ελέγχου της Βουλής, η τελευταία αυτή ζώνη θεσπίστηκε προς προστασία των «περίφημων αμπελώνων» Καμπά, προκειμένου να επιτρέπεται εκεί μόνο γεωργική χρήση. ………

Εξάλλου, ειδικώς για την περιοχή του κτήματος Καμπά, την οποία αφορά η προσβαλλόμενη πράξη, πρέπει να συνεκτιμηθούν οι κατά το ΓΠΣ Παλλήνης χαρακτηρισμοί της και η απορρέουσα από αυτούς ανάγκη προστασίας της, εν όψει και του ότι η Νομαρχιακή Επιτροπή Χωροταξίας και Περιβάλλοντος (ΝΕΧΩΠ) Ανατ. Αττικής, με το υπ’ αριθ. 9 / 99 πρακτικό της, αποφάνθηκε ότι η περιοχή κτήματος Καμπά, αποτελούμενη από τους γνωστούς αμπελώνες με τοπικά χαρακτηριστικά, παραδοσιακή καλλιέργεια και πολλαπλή χρησιμότητα, αποτελεί γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας. Κατόπιν των ανωτέρω, η προσβαλλόμενη πράξη, με την οποία, κατά τα ήδη εκτεθέντα, επεκτάθηκε το ΓΠΣ Παλλήνης κατ’ επίκληση των νέων πολεοδομικών συνθηκών που δημιουργήθηκαν λόγω της λειτουργίας του νέου αεροδρομίου Σπάτων, είναι ακυρωτέα ως προς το προσβαλλόμενο μέρος της, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την κρινόμενη αίτηση. ……… 

Μετά από την απόφαση του ΣτΕ και μέχρι τον Μάρτιο του 2003, οπότε δημοσιεύτηκε το ΦΕΚ της ΖΟΕ Μεσογείων, για το κτήμα Καμπά ίσχυαν οι διατάξεις του ΓΠΣ που όριζαν ότι η περιοχή είναι ζώνη προστασίας τοπίου.

             Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου Μεσογείων

Με βάση το άρθρο 29 του Ν. 1337 / 83 ορίζεται ως ΖΟΕ όλη η εκτός σχεδίου περιοχή του νομού Αττικής (με το από 26.6.83 Π. Δ/γμα, ΦΕΚ 284 Δ).

Οι διαδικασίες για τον καθορισμό των όρων της ΖΟΕ Μεσογείων ξεκινούν το 1985. Το 1995 ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος της Αθήνας (ΟΡΣΑ) αναθέτει στο Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Πάντειου Πανεπιστημίου την εκπόνηση ερευνητικού προγράμματος με τίτλο «Οικονομική ανάπτυξη και Χωροταξικός σχεδιασμός πεδιάδας Μεσογείων 1995 – 2020. Χωρικές ρυθμίσεις περιοχής αεροδρομίου "Ελευθέριος Βενιζέλος"». Αντικείμενο του ερευνητικού προγράμματος είναι η επιδίωξη μιας συνολικής προγραμματικής και σχεδιαστικής ρύθμισης του χώρου των Μεσογείων, η συνολική εκτίμηση των τομέων παραγωγής που θα αναπτυχθούν στην περιοχή, παλαιών και νέων, οι ειδικότερες οικονομικές επιπτώσεις από το αεροδρόμιο "Ελευθέριος Βενιζέλος", η λήψη μέτρων για την προστασία του περιβάλλοντος.

Η μελέτη αυτή, που καταρτίζεται από μία σειρά επιστημόνων με συντονιστή τον καθηγητή του Πάντειου Πανεπιστημίου κ. Πάνο Λουκάκη, ολοκληρώνεται σε 5 φάσεις.

Η μελέτη στην περιοχή της Παλλήνης χωροθετεί τη Νομαρχία Ανατολικής Αττικής και Διευθετημένη Περιοχή Εγκατάστασης Επιχειρήσεων (Πάρκο), το οποίο ονομάζει Πάρκο Υπηρεσιών Εμπορίου στο οποίο προβλέπεται η εγκατάσταση:

Επιχειρήσεων μη οχλουσών Εμπορικών Επιχειρήσεων & Επιχειρήσεων ανάπτυξης τεχνολογίας.

Στις πρώτες φάσεις του το ερευνητικό πρόγραμμα αναφέρεται στην ανάγκη διατήρησης της γεωργικής γης και ενίσχυσης της γεωργικής παραγωγής και μάλιστα των παραδοσιακών καλλιεργειών, στις τελικές προτάσεις του όμως, «ξεχνάει» όλα τα προαναφερόμενα και στην ουσία «φωτογραφίζει» το κτήμα Καμπά ως ιδανικό σημείο δημιουργίας Πάρκου Επιχειρήσεων και Εμπορίου.

 Ορίζει ως γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας (Γ1), όλη την υπόλοιπη περιοχή ανατολικά της Αττικής Οδού, που είναι σε άμεση σχέση με το κτήμα, ανήκει σε πολλούς μικρό-ιδιοκτήτες, έχει ήδη σε σημαντικό βαθμό αναπτυχθεί οικιστικά κατά κύριο λόγο και αγνοεί σκανδαλωδώς το κτήμα που ανήκει σε έναν ιδιοκτήτη και μάλιστα πολύ συγκεκριμένο.

Ακόμη στην συνολική ρύθμιση του χώρου και στην προσπάθεια της ισομερούς ένταξης δραστηριοτήτων επιχειρηματικού περιεχομένου στις διάφορες περιοχές των Μεσογείων αγνοεί, ότι στο υπάρχον ΓΠΣ Σπάτων, σε πολύ μικρή απόσταση από το κτήμα έχει ήδη χωροθετηθεί Επιχειρησιακό Πάρκο και επομένως δεν υπάρχει ανάγκη νέας χωροθέτησης καθώς το υπάρχον δεν έχει σε καμία περίπτωση εξαντλήσει τα όρια και τις δυνατότητες του.

Με βάση τη «Μελέτη οικονομικής ανάπτυξης και χωροταξικός σχεδιασμός πεδιάδας Μεσογείων 1995 – 2020. Χωρικές ρυθμίσεις περιοχής αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος», ο ΟΡΣΑ, σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς, και λαμβάνοντας υπόψη τις αποφάσεις της Εκτελεστικής Επιτροπής για τα ΓΠΣ της περιοχής που έχουν ήδη ληφθεί, εκπόνησε ένα σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος με τίτλο "Καθορισμός χρήσεων γης και όρων και περιορισμών στην εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών προ του έτους 1923 ευρύτερη περιοχή Μεσογείων Αττικής". Το σχέδιο αυτό έγινε τελικά προεδρικό διάταγμα με το ΦΕΚ 199 Δ / 6.3.2003.

Το Προεδρικό Διάταγμα, χωρίζει την ευρύτερη περιοχή των Μεσογείων σε δεκαοκτώ περιοχές στις οποίες καθορίζει χρήσεις γης και όρους και περιορισμούς δόμησης.

Καθορίζει ζώνες πρασίνου (Α), περιοχές απολύτου προστασίας τοπίου αρχαιολογικών χώρων και μνημείων (Β1), περιοχές μέσης προστασίας τοπίου αρχαιολογικών χώρων και μνημείων (Β2), περιοχή Αττικού Πάρκου (Β3), περιοχή Βραυρώνας (Β4), ζώνη ειδικής ενίσχυσης παραδοσιακών και βιολογικών καλλιεργειών (Γ1), περιοχή γεωργικής γης (Γ2), περιοχές περιαστικής κατοικίας (Δ & Ε), περιοχές τουριστικών εγκαταστάσεων (Ζ), περιοχές υποδοχής Β΄ κατοικίας (Η), παραλιακή ζώνη (Θ1), περιοχές αναψυχής (Θ2), περιοχές χονδρεμπορίου (Ι), περιοχές εγκαταστάσεων δευτερογενή και τριτογενή τομέα (Κ1), περιοχή Επιχειρηματικού Πάρκου (Κ2), περιοχή Πάρκου Υψηλής Τεχνολογίας (Κ3), περιοχές αθλητικών εγκαταστάσεων (Λ & Λ1) και περιοχές βιομηχανικών και βιοτεχνικών εγκαταστάσεων (Μ). Στις παρά πάνω περιοχές καθορίζει αυστηρούς όρους και περιορισμούς δόμησης. Η κατάτμηση της γης ορίζεται στα 20 στρέμματα, με παρεκκλίσεις. Τέλος καθορίζει και τις ζώνες στις οποίες επιτρέπονται οι εγκαταστάσεις των οργανισμών κοινής ωφελείας.

Σύμφωνα με τον χάρτη που συνοδεύει το Π. Δ/γμα η περιοχή του κτήματος Καμπά χαρακτηρίζεται ζώνη Κ1. Έτσι ισχύει:

XV. Περιοχές με στοιχείο Κ1 (Ζώνη εγκαταστάσεων δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα)

1. Στις παραπάνω περιοχές επιτρέπονται οι χρήσεις:

·              Βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας (βιοτεχνολογία, πληροφορική, μικροηλεκτρονική κλπ.)

·              Γραφεία, τράπεζες, ασφάλειες, κοινωφελείς οργανισμοί.

·              Διοίκηση

·              Επαγγελματικά εργαστήρια χαμηλής όχλησης

·              Εγκαταστάσεις εμπορικών εκθέσεων

·              Εγκαταστάσεις μέσων μαζικών μεταφορών

·              Κτήρια στάθμευσης

·              Τουριστικές εγκαταστάσεις

·              Εστιατόρια – αναψυκτήρια υπό την προϋπόθεση ότι αποτελούν τμήμα των παραπάνω επιτρεπόμενων χρήσεων ή εξυπηρετούν τις ανάγκες των εργαζομένων σε αυτές και προσμετρώνται στο συντελεστή δόμησης και τη συνολική επιτρεπόμενη επιφάνεια του κτηρίου.

2. Οι όροι και περιορισμοί δόμησης των επιτρεπόμενων χρήσεων, εκτός των κτηρίων στάθμευσης και τουριστικών εγκαταστάσεων, καθορίζονται ως εξής:

·              Μέγιστο ποσοστό κάλυψης 20 %

·              Συντελεστής δόμησης 0,4

·              Μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος των κτηρίων 11.00 μ.

·              Επιτρέπεται η ανέγερση περισσοτέρων του ενός κτηρίου εντός του γηπέδου

3. Κτήρια στάθμευσης:

·              Μέγιστο ποσοστό κάλυψης 10 %

·              Συντελεστής δόμησης 0,2

·              Μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος των κτηρίων 7.50 μ.

·              Απαγορεύεται η ανέγερση περισσοτέρων του ενός κτηρίου εντός του γηπέδου

4. Τουριστικές εγκαταστάσεις:

Για τους όρους και περιορισμούς δόμησης εφαρμόζονται οι διατάξεις του άρθρου 8 του από 6.10.1978 Π. Δ/τος (Δ 536) όπως ισχύει.

Η προσεκτική μελέτη της ΖΟΕ Μεσογείων αφήνει την αίσθηση, σε αυτούς που γνωρίζουν την περιοχή, ότι στην ουσία αποτελεί μία «άσκηση επί χάρτου». Ορίζει ως ζώνη ειδικής ενίσχυσης παραδοσιακών και βιολογικών καλλιεργειών (Γ1) μία ευρύτατη περιοχή, καθορίζοντας την μάλιστα με βάση τους μεγάλους οδικούς άξονες (Λεωφ. Υμηττού – Ραφήνας, Αττική οδός) και το αεροδρόμιο. Κι ενώ στο χάρτη ορίζεται σαφώς αυτή η ζώνη, στην πραγματικότητα στο βόρειο ειδικά τμήμα της η περιοχή αυτή είναι ήδη δομημένη. Στην περιοχή δε από τη Λεωφ. Σπάτων μέχρι την Λεωφ. Υμηττού Ραφήνας, σήμερα λειτουργούν (και δεν θα πάψουν μετά την εφαρμογή του Π. Δ/τος της ΖΟΕ Μεσογείων) βιομηχανίες και βιοτεχνίες μερικές από τις οποίες είναι υψηλής όχλησης (χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η βιομηχανία παραγωγής ετοίμου σκυροδέματος Premix). Συνεπώς μόνο ως ζώνη καλλιεργειών δεν μπορεί να χαρακτηριστεί η συγκεκριμένη περιοχή.

         Ταυτοχρόνως, στην ίδια ακριβώς περιοχή, δυτικά της Αττικής οδού όμως, βρίσκεται το κτήμα Καμπά, μία σημαντική έκταση, αδόμητη, μέχρι πρότινος καλλιεργούμενη με αμπέλια. Την έκταση αυτή, όπως έχει ήδη αναφερθεί, την ορίζει ως ζώνη εγκαταστάσεων δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα.

          Ένα χαρακτηριστικό σημείο που αποδεικνύει ότι στην ουσία ο χαρακτηρισμός του χώρου ως ζώνη εγκαταστάσεων δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα είναι «φωτογραφικός» και εξυπηρετεί συγκεκριμένα συμφέροντα είναι το εξής:

Στα αρχικά σχέδια του κτήματος Καμπά υπάρχει ένας χώρος ανάμεσα στο κτήμα και την Αττική Οδό ο οποίος είναι διαφορετική ιδιοκτησία. Αυτή η ιδιοκτησία δεν περιλαμβάνεται στην πρόταση χωροθέτησης του Επιχειρηματικού Πάρκου. Κάποια χρονική στιγμή η ιδιοκτησία αυτή αγοράζεται από την «Μεσογαία» και ως δια μαγείας εντάσσεται στις τελικές προτάσεις χωροθέτησης του Επιχειρηματικού Πάρκου.

Όσον αφορά το κτήμα Καμπά, ο Δήμος Παλλήνης συνεπικουρούμενος από το Φιλοπρόοδο Εξωραϊστικό Σύλλογο  της Κάντζας, τον Πολιτιστικό Σύλλογο του οικισμού του Αγ. Νικολάου, το Σύλλογο των Εργατικών Πολυκατοικιών, προσφεύγει στο ΣτΕ με στόχο την ακύρωση του χαρακτηρισμού του κτήματος ως «Ζώνη εγκαταστάσεων δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα».

Ταυτόχρονα γίνονται ενέργειες να χαρακτηριστούν διατηρητέα τόσο τα κτίρια και οι αποθήκες του Καμπά όσο και ο περιβάλλων χώρος, . Είναι αξιοσημείωτο ότι έχουν ήδη κηρυχθεί διατηρητέα η Βίλα Καμπά και το παλιό Σταθμαρχείο (ΦΕΚ 288 / 1986) καθώς επίσης και τα κτίρια και στοιχεία του περιβάλλοντος χώρου του αγροτικού συγκροτήματος, ιδιοκτητών Μάτσα και Νομικού (ΦΕΚ 1195 / 1995). Και οι δύο χώροι βρίσκονται σε κοντινή απόσταση με το κτήμα (τους χωρίζει μόνο η οδός Λεονταρίου) και θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα ενιαίο σύνολο.  Με το ΦΕΚ 9424 / 27.02.2004 χαρακτηρίζεται διατηρητέο και το εργοστάσιο Οινοποιίας ΚΑΜΠΑ μαζί με 24 περίπου στρέμματα περιβάλλοντος χώρου και καθορίζονται ειδικοί όροι και περιορισμοί δόμησής του.

 

2.      Οι προτάσεις των ιδιοκτητών του κτήματος

Από το 1997 μέχρι σήμερα έχουν δει το φως της δημοσιότητας διάφορες «πληροφορίες» που αφορούν το μέλλον του συγκεκριμένου χώρου. Τον Μάιο του 1998 δημοσιεύεται στην τοπική εφημερίδα «Πολίτης των Μεσογείων» δισέλιδο άρθρο με τις προτάσεις της «Μεσογαίας» για το κτήμα Καμπά. Στην πρόταση αυτή περιλαμβάνονται κτίρια με κάλυψη 70.000 τ.μ. και συνολικό εμβαδόν 120.000 τ.μ., χώροι πρασίνου, χώροι στάθμευσης, θεματικά πάρκα, χώροι άθλησης, και εγκαταστάσεις πολιτισμού και αναψυχής στα κτίρια και τις αποθήκες του εργοστασίου. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο σχεδιασμός είναι ενδεικτικός των προθέσεων της εταιρείας και παρουσιάστηκε από τους εκπροσώπους της εταιρείας σε σχετική σύσκεψη στο Δημαρχείο της Παλλήνης. Ακόμη αναφέρεται ότι «η Δημοτική Αρχή δεν έχει δώσει ακόμη την απάντηση της, για το αν και κατά πόσο συμφωνεί με τη συνολική πρόταση αλλαγής χρήσης του χώρου, παρά το ότι αυτό έχει ζητηθεί επίμονα εδώ και καιρό από τον σχετικό φορέα του ΥΠΕΧΩΔΕ, δηλαδή τον Οργανισμό Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας».

Στο τεύχος αυτής της παρουσίασης αναφέρεται:

Η ιδιοκτησία με αρχική έκταση 449.591 τ.μ. απομένει, μετά τις απαλλοτριώσεις για τη διάνοιξη της Ελεύθερης Λεωφόρου Ελευσίνας – Σταυρού – Σπάτων με τελικό εμβαδόν 353.895 τ.μ.

Στη σελ. 14 του τεύχους ως επιχείρημα υπέρ του έργου αναφέρεται:

Το κτήμα Καμπά ……αναδεικνύεται μετά τη διέλευση της  Ελεύθερης Λεωφόρου Ελευσίνας – Σταυρού – Σπάτων, σε κομβικό σημείο σύνδεσης της πεδιάδας των Μεσογείων και των ανατολικών ακτών της Αττικής, με το Πολεοδομικό Συγκρότημα της Αθήνας. Αυτό το συγκριτικό πλεονέκτημα θέσης σε συνδυασμό με το γεγονός ότι είναι μία μεγάλη έκταση που ανήκει σε έναν ιδιοκτήτη, ενισχύει την προοπτική ανάπτυξης του κτήματος ως πολυλειτουργικό πάρκο.

Η αξιοποίηση του κτήματος Καμπά στην κατεύθυνση του πολυλειτουργικού πάρκου εντάσσεται τόσο στις τάσεις ανάπτυξης της περιοχής όσο στους στόχους του χωροταξικού σχεδιασμού (!!!!!!)

Σημαντική ρύθμιση που προωθείται από τον Οργανισμό της Αθήνας και επηρεάζει άμεσα το κτήμα Καμπά είναι η προγραμματιζόμενη τροποποίηση του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου του Δήμου. Βάσει της τροποποίησης που προωθείται η συνολική έκταση του κτήματος εντάσσεται στο σχέδιο πόλης και χαρακτηρίζεται ως πολεοδομικό κέντρο.

Στο κεφάλαιο της αιτιολόγησης της ένταξης στο σχέδιο πόλης (σελ. 17-18) του ίδιου τεύχους αναφέρεται:

Την άνοιξη του 1995 ολοκληρώθηκε η Α΄ φάση του Ερευνητικού Προγράμματος και οι προτεινόμενοι γενικοί στόχοι και αρχές παρουσιάστηκαν και έγιναν αποδεκτοί από τους φορείς της Νομαρχιακής και Τοπική Αυτοδιοίκησης της ευρύτερης περιοχής. Η προτεινόμενη ανάπτυξη του κτήματος Καμπά, ως Πολυλειτουργικού Πάρκου, κρίθηκε συμβατή και εφικτή με βάση το ήδη διατυπωμένο πλαίσιο γενικών αρχών του Ερευνητικού Προγράμματος (έγγραφο Γενικού Γραμματέα ΠΕΧΩΔΕ 25-8-95 και έγγραφο Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ 28-9-95, προς τον Διοικητή της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος).

………Η προτεινόμενη ανάπτυξη του κτήματος Καμπά ως Πολυλειτουργικού Πάρκου κρίνεται συμβατή και εφικτή και με τις τρεις εναλλακτικές προτάσεις (έγγραφο Προϊσταμένης του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας 19-7-96)

Στο κεφάλαιο που αναπτύσσει τη αύξηση των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου και κοινωφελών χώρων (σελ. 22 - 23) του ίδιου τεύχους αναφέρεται:

Η απόδοση των 160 στρεμμάτων (σ.σ. της εισφοράς σε γη σύμφωνα με τον Ν. 1337 / 83) εκ των οποίων το μεγαλύτερο μέρος διαμορφώνεται σε χώρους πρασίνου ελεύθερους στους κατοίκους της περιοχής, συνιστά την περιβαλλοντική αναβάθμιση τους. Σήμερα οι εκτάσεις αυτές είναι ιδιωτικές και καλύπτονται από μονοκαλλιέργεια αμπελιών. Η πρόσβαση των κατοίκων σε αυτές τις εκτάσεις δεν είναι εφικτή και δεν προσφέρει αναψυχή. (!!!!)

Κατά καιρούς, κυρίως στις οικονομικές σελίδες των εφημερίδων, δημοσιεύονται  πληροφορίες που αφορούν κατά κανόνα τα γενικά επιχειρηματικά πλάνα της Ελληνικής Τεχνοδομικής στα οποία περιλαμβάνεται και η «αξιοποίηση» του Καμπά. Μία από τις πιο λεπτομερείς αναφορές αποτελεί το δημοσίευμα της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία» την Τρίτη 13/11/2001[2], όπου αναφέρει: «Μετά και  την πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ, περιμένουμε πλέον τη συνολική ρύθμιση για τις χρήσεις γης στα Μεσόγεια για να προχωρήσουμε στη συγκεκριμένη επένδυση. Δεν μπορώ να ξέρω πότε ο σχετικός νόμος θα ψηφιστεί. Εμείς, πάντως σε συνεργασία και με τη Lendlease έχουμε σχεδόν ολοκληρώσει τις μελέτες βιωσιμότητας και σκοπιμότητας του έργου, τις κυκλοφοριακές μελέτες το ρυμοτομικό, έχουμε κάνει την έρευνα αγοράς, έχουμε καταλήξει στη στρατηγική μισθώσεων που θα ακολουθήσουμε και έχουμε προχωρήσει μέχρι και σε θέματα design. Οι εργασίες κατασκευής δεν πρόκειται, πάντως,  να αρχίσουν πριν από τα τέλη του 2003, καθώς πλέον λόγω και της Ολυμπιάδας οι υποχρεώσεις του ομίλου για τα επόμενα δυόμισι χρόνια είναι τεράστιες. Ελπίζουμε ότι το εμπορικό κέντρο στην Κάντζα θα είναι έτοιμο για χρήση το τρίτο τρίμηνο του 2006, δηλαδή σε περίπου πέντε χρόνια. Πρόκειται για ένα τεράστιο έργο 110.000 τ.μ., για την υλοποίηση του οποίου θα επενδυθούν περίπου 80 δισ. δρχ.»[3]

Είναι προφανές, από την τοποθέτηση του εκπροσώπου της εταιρείας στη συγκεκριμένη συνέντευξη, ότι είναι εξασφαλισμένη η αλλαγή χρήσης του κτήματος (πολύ πριν τη θεσμοθέτηση της ΖΟΕ Μεσογείων), αλλιώς δεν θα έμπαιναν στην διαδικασία εκπόνησης των μελετών που απαιτούν τόσο χρόνο όσο και χρήμα σε μία περίοδο που «οι υποχρεώσεις του ομίλου είναι τεράστιες».

Μετά τις αντιδράσεις και τις καθυστερήσεις που υπήρξαν λόγω των προσφυγών στο ΣτΕ η προαναφερόμενη συνεργασία δεν ευοδώθηκε και η ιδιοκτήτρια εταιρεία έψαξε να βρεί άλλους τρόπους ″αξιοποίησης″ της ιδιοκτησίας της. Το καλοκαίρι του 2005 (απορία του συντάκτη : πως τυχαίνει όλες οι προτάσεις να δημοσιεύονται μέσα στο καλοκαίρι;) στον τύπο εμφανίστηκε η πρόταση της ΠΑΕ ΑΕΚ για την κατασκευή του νέου γηπέδου της ομάδας στο κτήμα, παράλληλα βέβαια με το απαραίτητο εμπορικό κέντρο 100.000 τ.μ. (εφημερίδα Ελευθεροτυπία 25/07/2005, συντάκτης Κων/νος Λάμπρου). Ούτε αυτή η συνεργασία προχώρησε καθώς το ΥΠΕΧΩΔΕ δεν προχώρησε στην απαιτούμενη αλλαγή χρήσεων γης.

Η εταιρεία συνεχίζει την προσπάθεια αξιοποίησης της έκτασης. Τον Φεβρουάριο 2007   κατέθεσε αίτηση και τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων προς το ΥΠΕΧΩΔΕ (Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος – Ειδική Υπηρεσία Περιβάλλοντος) για τον "Χαρακτηρισμό και Οριοθέτηση Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων", σύμφωνα με τον Ν. 2742 / 1999 (ΦΕΚ 207 Α / 07.10/1999) και την Απόφαση του Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ 51279 / 08.12.05 (ΦΕΚ 1225 Β / 2006). Τον Μάρτιο 2007 κατέθεσε με νέα αίτηση συμπληρωματικά στοιχεία της μελέτης. Οι φάκελοι κοινοποιούνται στους αποδέκτες, με τον χαρακτηρισμό εξ. επείγον, την 27η Απριλίου 2007. Στο Δήμο Παλλήνης ο φάκελος πρωτοκολλείται με αρ. πρωτ. 6395 / 18.05.2007  

Σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν κατατεθεί η έκταση του γηπέδου είναι 318.732 τ.μ. Κατά την πολεοδόμηση το 40% (δηλ. 127.493 τ.μ.) θα διατεθεί για κοινόχρηστους και κοινωφελείς σκοπούς και το υπόλοιπο (191.239 τ.μ.) θα διατεθεί για τη "χωροθέτηση παραγωγικών και επιχειρηματικών χρήσεων".

Τα κτίρια που θα κατασκευαστούν θα είναι δύο ορόφων κατά κανόνα. Τα ισόγεια θα είναι 73.186 τ.μ. και οι όροφοι 38.590 τ.μ. Θα κατασκευαστούν επίσης διώροφο υπόγειο parking με εμβαδόν 81.435 τ.μ. και χωρητικότητα 2.500 θέσεις (ανά όροφο) και υπαίθριο parking 31.820 τ.μ. χωρητικότητας 1.179 θέσεων. 

Οι "παραγωγικές" δραστηριότητες, σύμφωνα πάντα με τη ΣΠΜΕ είναι 381 καταστήματα (επιφανείας 57.000 τ.μ.), 4 εστιατόρια – ταβέρνες (επιφανείας 1200 τ.μ.), 8 καφετέριες (επιφανείας 1.800 τ.μ.), 6 καταστήματα fast food (επιφανείας 4.650 τ.μ.), συγκρότημα 10 κινηματογράφων και λοιποί βοηθητικοί χώροι. Στο κέλυφος του παλαιού εργοστασίου (διατηρητέο) θα δημιουργηθούν μουσείο οίνου και θεματικά εστιατόρια με εμβαδόν 7880 τ.μ. (τα εστιατόρια).

3.      Εναλλακτικές προτάσεις αξιοποίησης του χώρου

Μια σχετικά τεκμηριωμένη πρόταση έγινε τον Νοέμβριο του 1997 από την αρχαιολόγο Όλγα Κακαβογιάννη. Η κ. Κακαβογιάννη, επιμελήτρια αρχαιοτήτων στη Β΄ Εφορία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Αττικής, έκανε μία αναφορά στον Υπουργό Πολιτισμού κ. Ευάγγελο Βενιζέλο, με κοινοποίηση στο γραφείο του Πρωθυπουργού, στον Γεν. Γραμματέα του ΥΠ.ΠΟ  και τον Διευθυντή Αρχαιοτήτων, με θέμα «Ίδρυση Αρχαιολογικού Μουσείου στα Μεσόγεια»

Η έκθεση αυτή, αφού αναφέρεται αναλυτικά στον μεγάλο αρχαιολογικό πλούτο της περιοχής, που τα πρώτα δείγματα του χρονολογούνται από το 40000 π.Χ. και υπάρχει διαρκής ανθρώπινη παρουσία μέχρι σήμερα, προτείνει να δημιουργηθεί το Αττικό Αρχαιολογικό Μουσείο που θα στεγάσει όλη αυτή την κληρονομιά. Πιο συγκεκριμένα:

Το Μουσείο αυτό θα είναι ευκαιρία να αποτελέσει το πολιτιστικό κέντρο των Μεσογείων, ένα δραστήριο πολιτιστικό κέντρο, όπου παράλληλα με την μόνιμη έκθεση των προϊστορικών, κλασικών, βυζαντινών και μεταβυζαντινών αρχαιοτήτων της Ανατολικής Αττικής θα οργανώνει περιοδικές εκθέσεις νέων ευρημάτων ή με συγκεκριμένο θεματικό αντικείμενο, και θα φιλοξενεί εκθέσεις άλλων φορέων από την Ελλάδα και το εξωτερικό αλλά και ανεξάρτητες εκδηλώσεις……και θα στεγάσει την μεγάλη βιβλιοθήκη της Ανατολικής Αττικής. ………

Συνεχίζοντας αναφέρει:

Το Αττικό Μουσείο πρέπει να ιδρυθεί σε περιοχή των Μεσογείων, σε θέση που θα διευκολύνει την πρόσβαση του κοινού, κοντά σε λεωφόρους και την γραμμή του τραίνου. Η καλύτερη θέση είναι στο τρίγωνο που σχηματίζουν οι λεωφόροι Λαυρίου, Μαραθώνος και Σπάτων. Επειδή ο σχεδιασμός και η οικοδόμηση ενός νέου κτιρίου είναι έργο μακροχρόνιο, νομίζω ότι η ίδρυση του θα μπορούσε να γίνει και σε ένα παλαιό κτίριο ανακαινισμένο και  κατάλληλα μετασκευασμένο. Ένα τέτοιο κτιριακό  συγκρότημα υπάρχει ακριβώς σ’ αυτή την περιοχή, στην Κάντζα του Δήμου Παλλήνης, δίπλα στον παλαιό σταθμό του τραίνου. Πρόκειται για το παλαιό εργοστάσιο της Οινοποιίας Καμπά………

Η πρόταση αυτή παραμένει ανενεργή μέχρι σήμερα σε κάποιο συρτάρι του Υπουργείου  Πολιτισμού. Φυσικά περιλαμβάνει μόνο τα κτίρια του εργοστασίου, καθώς κύριο μέλημα της προτείνουσας την δημιουργία του Αττικού Μουσείου είναι η συντήρηση, στέγαση και έκθεση των αρχαιοτήτων της Αττικής κι όχι η διατήρηση του ευρύτερου κτήματος ως τοπίο.

Μία ακόμη πρόταση που έγινε με στόχο την ήπια αξιοποίηση του κτήματος ήταν η δημιουργία Μουσείου Οίνου στην περιοχή. Μέσα στα κτίρια υπήρχαν μέχρι πριν από μερικά χρόνια (κι ελπίζω να υπάρχουν ακόμη) τα μηχανήματα παραγωγής και εμφιάλωσης κρασιού και απόσταξης μπράντυ. Οι χώροι αυτοί με μία κατάλληλη διαμόρφωση θα μπορούσαν να γίνουν επισκέψιμοι  και να αποτελέσουν ένα ιστορικό μνημείο της βιομηχανικής παραγωγής του προηγούμενου αιώνα.

Τα υπόγεια του εργοστασίου, κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του, χρησίμευαν ως χώροι αποθήκευσης και παλαίωσης των προϊόντων. Με την κατάλληλη διαμόρφωση θα μπορούσαν κι αυτά να γίνουν χώροι έκθεσης του προτεινομένου Μουσείου.

Τα υπόλοιπα κτίρια του εργοστασίου θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως χώροι περιοδικών ή μόνιμων εκθέσεων με διάφορα θέματα, ακόμη και ως χώροι του Αττικού Αρχαιολογικού Μουσείου της προηγούμενης πρότασης. Ακόμη θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως χώροι διαλέξεων, θεατρικών παραστάσεων και γενικότερα εκδηλώσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο δήμο Παλλήνης σήμερα δεν υπάρχει ούτε ένας τέτοιος δημόσιος χώρος.

Όσον αφορά την υπόλοιπη έκταση του κτήματος πρέπει, σ’ ένα τμήμα τουλάχιστον, να φυτευτούν εξ’ αρχής τα αμπέλια, που καταστράφηκαν από τους σημερινούς ιδιοκτήτες, και να προωθηθεί η παραγωγή κρασιού σε συνδυασμό με την πιθανή επαναλειτουργία των μηχανημάτων του εργοστασίου, εάν αυτό είναι τεχνικά εφικτό. Με αυτόν τον τρόπο θα αναδειχτεί το κτίριο του εργοστασίου, το πρώτο στα Μεσόγεια και θα διατηρηθεί ο παραδοσιακός χαρακτήρας της περιοχής. Στον υπόλοιπο χώρο του κτήματος μπορεί να αναπτυχθεί ένα περιαστικό πάρκο, με μικρά καταστήματα εξυπηρέτησης του κοινού. Έτσι ο χώρος δεν θα αποτελεί ένα "νεκρό" μουσείο αλλά θα είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Θα δέχεται επισκέπτες για το μουσείο οίνου, για το αρχαιολογικό μουσείο αλλά για το πάρκο.

Τέλος το κτήμα Καμπά, η βίλα Καμπά, οι παλιές αποθήκες που σήμερα λειτουργούν ως Κέντρο Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών Μεσογείων και το κτήμα Μάτσα – Νομικού, με τα υπάρχοντα κτίρια του και τα αμπέλια, μπορούν να αποτελέσουν ένα ενιαίο σύνολο ιστορίας πολιτισμού και αναψυχής που θα σέβεται το αττικό τοπίο, το οποίο δυστυχώς κάθε μέρα που περνάει υποβαθμίζεται όλο και περισσότερο.

Οι "αναπτυξιακές" πιέσεις που δέχεται σήμερα η περιοχή των Μεσογείων και οι οποίες εξαντλούνται στη δημιουργία τεράστιων κτιρίων γραφείων και εμπορίου, αλλοιώνουν το αττικό τοπίο, υποβαθμίζουν την περιοχή που αποτελεί την διέξοδο ανάσας του Πολεοδομικού Συγκροτήματος της Πρωτεύουσας και τελικά οδηγούν στην επανάληψη του στρεβλού μοντέλου ανάπτυξης του λεκανοπεδίου, πρέπει να περιοριστούν. Πρέπει επιτέλους η πολιτεία να αναλάβει τις ευθύνες της και να προωθήσει προτάσεις ανάπτυξης που να σέβονται το περιβάλλον, τους κατοίκους (παλαιούς και μελλοντικούς) και να πάψει να υποκύπτει στις πιέσεις των οικονομικών συμφερόντων και μόνο.

4.      Δυνατότητες - συμπεράσματα

Η διατήρηση των περίφημων «αμπελώνων Καμπά» αποτελεί στην ουσία τον μόνο τρόπο διατήρησης του Αττικού τοπίου και του χαρακτήρα της περιοχής διασφαλίζοντας έτσι την ιστορική μνήμη και μεταφέροντας την στις επόμενες γενιές, στα πλαίσια φυσικά της ανάγκης για την ύπαρξη της αλλά και για την επίτευξη μιας αειφόρου ανάπτυξης στην περιοχή. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο γειτονικό κτήμα  Μάτσα – Νομικού, όπου έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα τόσο τα κτίρια όσο και οι αμπελώνες[4], η προσπάθεια της ιδιοκτήτριας Ρωξάνης Μάτσα τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει στην παραγωγή εξαιρετικής ποιότητας κρασιού που έχει αποσπάσει διεθνή βραβεία. Το γεγονός αυτό αποδεικνύει ότι παρόλη την επιβάρυνση της περιοχής από χρήσεις μη συμβατές με τις αγροτικές υπάρχουν πάντα δυνατότητες η φύση να αποδώσει τα κάλλιστα αρκεί να υπάρχει η θέληση των ανθρώπων.

Όταν στις αρχές της δεκαετίας του 1980 καταρτίστηκε το Ρυθμιστικό Σχέδιο της Αθήνας ( Ν. 1515 / 85), οι στόχοι που αυτό έβαλε ήταν:

α) Η ανάδειξη και προστασία των ιστορικών στοιχείων και η οικολογική ανασυγκρότηση, ανάδειξη και προστασία του αττικού τοπίου, των ορεινών όγκων, των τοπίων φυσικού κάλλους και των ακτών. ……

δ) Η οικονομική ανασυγκρότηση της ευρύτερης περιοχής της πρωτεύουσας με ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, εκσυγχρονισμό των μεταποιητικών δραστηριοτήτων, κ.λ.π. ……

στ) Ο σχεδιασμός και προγραμματισμός της πολεοδομικής και οικιστικής ανάπτυξης με εφαρμογή κοινωνικής πολιτικής κατοικίας και γης και επεκτάσεις του σχεδίου πόλεως στις διαμορφωμένες περιοχές αυθαιρέτων με στόχο την αναβάθμιση τους και την ενσωμάτωση τους στον πολεοδομικό ιστό. ……

4. Οι ειδικότεροι στόχοι και κατευθύνσεις για τη χωροταξική οργάνωση της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας και τη νέα πολεοδομική δομή της είναι οι ακόλουθοι:

α) Η θεώρηση της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας …… έτσι ώστε να επιτυγχάνεται :

- Αξιοποίηση των παραγωγικών δυνατοτήτων κάθε υποενότητας με βάση τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και ειδικότερα πλήρη αξιοποίηση των ιδιαίτερων δυνατοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού της, των φυσικών και πλουτοπαραγωγικών της πόρων. ……

β) Η ανασυγκρότηση του αστικού ιστού με την ανάσχεση της εξάπλωσης και την εξυγίανση της πόλης, τη δημιουργία πολυκεντρικής δομής, τον έλεγχο χρήσεων γης και των πυκνοτήτων …………

Παρόλο που το ΡΣΑ αποτελεί νόμο του Ελληνικού κράτους και κατά συνέπεια όλοι και πρωτίστως η πολιτεία οφείλουν να το σέβονται, ο πρώτος που το παραβίασε είναι η ίδια η πολιτεία με την χωροθέτηση του διεθνούς αεροδρομίου στο κέντρο της πεδιάδας των Μεσογείων. Από το σημείο αυτό και πέρα αρχίζει και η αντίστροφη μέτρηση για το σύνολο των Μεσογείων και για το κτήμα Καμπά ειδικότερα.

Οι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, που συμμετέχουν τόσο στην κατασκευή του αεροδρομίου όσο και στην κατασκευή των έργων που εξυπηρετούν το αεροδρόμιο (π.χ. μεγάλοι οδικοί άξονες), όντας μέσα στο παιχνίδι αυτών των έργων αλλά και με ισχυρές προσβάσεις στους φορείς λήψης αποφάσεων (με σημαντικότερο το ΥΠΕΧΩΔΕ) γνωρίζοντας τις προοπτικές αυτών των έργων αρχίζουν να σχεδιάζουν τις μελλοντικές επενδύσεις τους. Με βάση αυτούς τους σχεδιασμούς αγόρασε το 1997 η κοινοπραξία «Μεσογαία» τα κτήματα του Καμπά στην Κάντζα και τη Γιαλού, σε μία χρονική στιγμή μάλιστα που οι τιμές της γης στα Μεσόγεια δεν ήταν τόσο υψηλές όσο σήμερα.

Το κτήμα Καμπά, όπως άλλωστε αναφέρει και η τεχνική έκθεση της κοινοπραξίας, αποτελεί «μία μεγάλη έκταση που ανήκει σε έναν ιδιοκτήτη» γεγονός εξαιρετικά σημαντικό σε τέτοιες επενδύσεις. Ο κατακερματισμός των ιδιοκτησιών στην περιοχή είναι εξαιρετικός. Σε μία αντίστοιχη έκταση 350 στρεμμάτων είναι πιθανό να υπάρχουν 100 ή και περισσότεροι  ιδιοκτήτες. Αυτό δημιουργεί προβλήματα σε τέτοιου είδους επενδύσεις, καθώς οι ιδιοκτήτες γης, λόγω και των υψηλών αποζημιώσεων των μεγάλων έργων, απαιτούν εξαιρετικά υψηλά ποσά για τις ιδιοκτησίες τους. Έτσι το ενιαίο της έκτασης είναι σημαντικό προσόν του χώρου.

Από τη στιγμή που η ιδιοκτησία του κτήματος περνάει στα χέρια της κοινοπραξίας αρχίζουν και οι πιέσεις προς κάθε κατεύθυνση για την επίτευξη των επιχειρηματικών στόχων που αυτή θέτει. Είναι αξιοσημείωτο να παρατηρήσουμε τα εξής:

Ένα από τα επιχειρήματα που χρησιμοποιήθηκαν για να πείσουν τους κατοίκους της περιοχής για την αναγκαιότητα ένταξης στο σχέδιο του κτήματος ήταν ότι με αυτή την ένταξη θα επιτυγχάνονταν η εξοικονόμηση κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων (από την εισφορά σε γη του Ν.1337 / 83). Με αυτό τον τρόπο προσπαθούν να πείσουν ότι η εγκατάσταση των λειτουργιών ενός πολεοδομικού κέντρου 110.000 τ.μ. στην θέση των αμπελιών θα είναι τελικά καλό για την περιοχή γιατί στα στρέμματα που θα δοθούν ως εισφορά σε γη θα δημιουργηθεί ένα κλειστό γυμναστήριο[5], που τόσο έχει ανάγκη η περιοχή. Είναι αξιοσημείωτο ότι το κλειστό γυμναστήριο που αναφέρουν έχει ήδη κατασκευαστεί σε άλλη περιοχή της Κάντζας.

Μία ακόμη "λογική" που ακούγεται από πολλούς στην περιοχή είναι η εξής:

Πως μπορούμε εμείς να τα βάλουμε με τις μεγάλες εταιρείες που έχουν τον Καμπά; Δεν θα ήταν καλύτερα να "τα βρούμε" μαζί τους και να προσπαθήσουμε να "κερδίσουμε" όσα μπορούμε περισσότερα; Στο κάτω κάτω της γραφής αυτοί είναι ιδιοκτήτες του χώρου και θέλουν να τον εκμεταλλευτούν. Δικαίωμα τους δεν είναι; Πως θα κάνουμε εμείς κουμάντο στην ξένη ιδιοκτησία;

Τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία απαξίωσης του κτήματος έτσι ώστε να αποδυναμωθούν  τα επιχειρήματα όσων προσπαθούν για τη διάσωση του. Η εταιρεία το 2000 προχώρησε στο ξερίζωμα των αμπελιών, ούτως ώστε τώρα να δηλώνει στην μελέτη που κατέθεσε για το εμπορικό κέντρο, ότι η περιοχή είναι χέρσα. Το κτήμα λειτούργησε καθ’ όλη τη διάρκεια κατασκευής της Αττικής Οδού (του τμήματος Γέρακας – αεροδρόμιο) ως ο ιδανικός χώρος εναπόθεσης μπαζών. Είναι χαρακτηριστικό ότι εκείνη την εποχή το αντικείμενο – και το όνομα (???)- της εταιρείας άλλαξε σε Κάντζα Εμπορική Εταιρεία Χωματουργικών Υλικών και Κηπευτικών Προϊόντων, η οποία καρπώθηκε μεγάλο μέρος του οφέλους των παράλληλων έργων της κατασκευής της Αττικής Οδού.  Μηχανήματα της κοινοπραξίας ισοπέδωναν τα μπάζα ανεβάζοντας έτσι τη στάθμη του εδάφους, πράξη που γινόταν παράνομα χωρίς άδεια από τις αρμόδιες αρχές. Έτσι προσπάθησαν να δημιουργήσουν τετελεσμένα γεγονότα όσον αφορά τον χώρο του κτήματος. Μετά από αντιδράσεις των κατοίκων η Νομαρχία Ανατολικής Αττικής διέταξε το σταμάτημα των (παράνομων) εργασιών, την άμεση επαναφορά του χώρου στην προηγούμενη κατάσταση και επέβαλε πρόστιμο στους ιδιοκτήτες ύψους 45.000.000 δρχ.

Μοναδική λύση για τη διατήρηση του Αττικού τοπίου, που τόσες καταστροφές έχει υποστεί, αλλά και για την εξισορροπημένη και λειτουργική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής στα πλαίσια της αειφορίας, που τόσο πολύ συζητιέται τα τελευταία χρόνια, είναι η με κάθε τρόπο διατήρηση της αγροτικής γης και παραγωγής στην πεδιάδα των Μεσογείων και το κτήμα Καμπά αποτελεί ένα ιδανικό τμήμα της περιοχής.

 

 

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Π.1  Ιστορικά στοιχεία

Π.1.1  Αρχαιολογική ιστορία της περιοχής

Στην αρχαιότητα στα βόρεια Μεσόγεια της Αττικής δεσπόζουν δύο πόλεις η Σφηττός και η Παλλήνη, πρωτεύουσα του προϊστορικού Πάλλαντος. Στην Παλλήνη βρισκόταν και το περίφημο ιερό της Παλλήνιδος Αθηνάς, που ήταν το δεύτερο σε θρησκευτική σημασία ιερό στην Αττική αφιερωμένο στην Αθηνά, μετά τον Παρθενώνα. Η περιοχή διατηρεί ακόμη το αρχαίο της όνομα. Λέγεται Παλλάνα ή Μπαλλάνα. Ήτοι Παλλήνη, δήμος της Αντιοχίδος φυλής[6].

Στην ευρύτερη περιοχή του ναού της Παλλήνιδος Αθηνάς έλαβε χώρα μάχη το 539/8 π.Χ. η εν Παλληνίδη μάχη. Αντίπαλοι ήταν οι Αθηναίοι και άλλοι Έλληνες του Πεισίστρατου εναντίον των Αθηναίων του Αλκμεωνίδη Μεγακλή και του Αριστολαίδη Λυκούργου. Τη μάχη κέρδισε ο Πεισίστρατος ο οποίος εν συνεχεία κατήργησε την δημοκρατία και «εδραίωσε την Τυραννίδα» (Ηρόδοτος Α΄ 64)[7].

Η εμφύλια αυτή μάχη υπήρξε φονική και για τους δύο αντιπάλους, ιδιαίτερα όμως για τους Αθηναίους του Μεγακλή και του Λυκούργου. Πάνω στον τάφο των Αθηναίων που έπεσαν τοποθετήθηκε επιτάφιος μαρμάρινος λέοντας, που σώζεται μέχρι σήμερα στον περίβολο του ναού του Αγ. Νικολάου Κάντζας, στην ίδια θέση όπου βρέθηκε. Στο βάθρο του λέοντα υπήρχε επιτύμβιο επίγραμμα, έργο του διάσημου επιγραμματοποιού Σιμωνίδη του Κείου, που επιβεβαιώνει ότι το λιοντάρι τοποθετήθηκε εδώ πάνω από «πολυάνδριον» των Κούρων Αθηναίων[8].

Από τις τελευταίες ανασκαφές που έγιναν, με αφορμή την διάνοιξη της Αττικής Οδού, βρέθηκαν τα ίχνη ενός αρχαίου σταυροδρομιού το οποίο βρισκόταν στην θέση που σήμερα τέμνονται η Αττική Οδός με την υπό κατασκευή Υμηττού – Ραφήνας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η κατεύθυνση των δύο δρόμων ήταν αντίστοιχη με αυτήν της Λεωφόρου Υμηττού – Ραφήνας και με την κατεύθυνση που είχε η οδός Λεονταρίου πριν την κατασκευή του κόμβου της Αττικής Οδού. Ακόμη στο νότιο τμήμα του κτήματος, κοντά στις εγκαταστάσεις του Λάτσειου Κολεγίου, βρέθηκαν ίχνη αρχαίας κατοικίας. Οι ανασκαφές περιορίστηκαν στα όρια των έργων της Αττικής Οδού και δεν έχουμε εικόνα για το τι μπορεί να βρίσκεται στην ευρύτερη περιοχή. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων, είναι πολύ πιθανό να υπάρχει οικισμός ή νεκροταφείο, χρήσεις που αναπτύσσονταν κοντά σε διασταυρώσεις οδών[9].

Τέλος στις υπώρειες του Υμηττού, κοντά στο σχολείο των Γλυκών Νερών, σώζεται μέχρι σήμερα ένα αρχαίο υδραγωγείο το οποίο οδηγούσε το νερό στον κάμπο των Μεσογείων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Α. Π. Καμπάς γνώριζε την ύπαρξη του και το χρησιμοποιούσε για την άρδευση των κτημάτων του[10].

Π.1.2  Ιστορία του οίκου Α. Π. Καμπά

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Ανδρέας Π. Καμπάς σε χειρόγραφο του σχετικό με την ίδρυση του οίκου του, το 1869 ενοικίασε κτήματα στα Μεσόγεια και τη Λαυρεωτική. Λόγω του ότι το πετρώδες έδαφος της περιοχής δεν ευνοούσε την καλλιέργεια σιτηρών, τα κτήματα αυτά χρησίμευαν μόνο ως βοσκοτόπια. Σε ένα από τα κτήματα, αυτό της Παλαιοπαναγιάς, υπήρχαν αμπέλια τα οποία παρήγαγαν περίπου 12.000 οκάδες κρασί ετησίως. Παρατήρησε δε, ότι το έδαφος ήταν ιδανικό για την καλλιέργεια του αμπελιού. Επειδή όμως στα νοικιασμένα κτήματα δεν μπορούσε να αλλάξει τη χρήση έπρεπε να αποκτήσει ιδιόκτητη γη για να εφαρμόσει τις ιδέες του.

Στις 22 Μαρτίου του 1875, μαζί με τον αδελφό του Αλέξανδρο, αγόρασαν από την Πουλχερία Αργυροπούλου το κτήμα Κάντζα έκτασης 5.000 στρεμμάτων περίπου, με το υπ’ αριθμόν 3755 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών Στέφανου Κονδύλη. Από το πρώτο έτος της αγοράς άρχισαν να φυτεύουν αμπέλια σε εκτεταμένες εκτάσεις του κτήματος, με αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά η παραγωγή μούστου. Ταυτόχρονα οι χωρικοί που καλλιεργούσαν τις γύρω περιοχές άρχισαν να τους μιμούνται και να φυτεύουν κι αυτοί αμπέλια προσδοκώντας μια καλύτερη παραγωγή από την πενιχρή του σιταριού. Αποτέλεσμα αυτού ήταν η μεγάλη αύξηση της παραγωγής μούστου, η οποία όμως δεν ήταν πρόσφορο να διοχετευτεί στην αγορά λόγω της χαμηλής τιμής. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 1879 η παραγωγή ήταν τόσο μεγάλη που ο μούστος πουλήθηκε 12 λεπτά η μπότσα, δηλ. οι δύο οκάδες. Έτσι ο Α.Π. Καμπάς αναγκάστηκε να αποθηκεύσει την παραγωγή και να αναζητήσει άλλους τρόπους διάθεσης της.

Την ίδια εποχή ήρθε από τη Γαλλία ο Αρ. Βουσάκης, χημικός, καθηγητής πανεπιστημίου, από τον οποίο ο Α. Π. Καμπάς ζήτησε να του φέρει ένα εργαλείο κατάλληλο για την απόσταξη του κρασιού. Στις αρχές του 1880 φέρνει το πρώτο μηχάνημα απόσταξης οίνων από το Bordeaux της Γαλλίας κι αρχίζει να αποστάζει τα αποθηκευμένα κρασιά των προηγούμενων ετών. Συνέχισε και τα επόμενα χρόνια να αποστάζει κρασί και να παράγει κονιάκ παρόλο που δεν υπήρχε αγορά να το διαθέσει. Τα προϊόντα τα αποθήκευε σε αχυρώνα της περιοχής.

Μόνο μετά από 8 χρόνια, το 1888, ο Α. Π. Καμπάς, έδωσε σε φίλους του γιατρούς και χημικούς δείγματα του κονιάκ οι οποίοι ενθουσιάστηκαν και τον προέτρεψαν να στείλει δείγμα στον Σούτσο που ήταν αρχίατρος του Ελληνικού Στρατού. Ο Σούτσος ενθουσιάστηκε και αυτός με το προϊόν και έδωσε την πρώτη παραγγελία 2.000 φιαλών για το Ελληνικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο. Η πρώτη αυτή παραγγελία ενθάρρυνε τον Α. Π. Καμπά, ο οποίος άνοιξε πρατήριο διάθεσης του προϊόντος στο σπίτι του στην οδό Φιλελλήνων. Ταυτόχρονα το Δεκέμβριο του 1889 γίνεται προμηθευτής της Αυτού Μεγαλειότητας του Βασιλέως και αρχίζει να παίρνει μέρος σε διεθνείς εκθέσεις, όπου τα προϊόντα του διακρίνονται αποσπώντας χρυσά βραβεία.

Το 1889 χωρίζεται το κτήμα της Κάντζας. Ο Ανδρέας Καμπάς κρατάει την περιοχή στη νότια πλευρά της Λεονταρίου και ο Αλέξανδρος την περιοχή στη βόρεια πλευρά[11]. Η διαρκής αύξηση της ζήτησης των προϊόντων αναγκάζει τον Ανδρέα Καμπά σε συνεχείς επενδύσεις τόσο για κτιριακό όσο και για μηχανολογικό εξοπλισμό. Μέχρι το 1890 λειτουργούν στο κτήμα της Κάντζας τέσσερα αποστακτήρια τύπου Mareste και άλλα τέσσερα ίδιου τύπου στις εγκαταστάσεις του κτήματος της Γιαλούς, στην περιοχή των Σπάτων.

Από το 1890 αρχίζει προσωπικά ταξίδια στην Αίγυπτο, τη Συρία, τη Μικρά Ασία, την Κωνσταντινούπολη, τη Ρωσία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία με τα οποία προωθεί τα προϊόντα της εταιρείας στους Έλληνες αυτών των περιοχών. Έτσι καταφέρνει να αναπτύξει ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα που καθιστά τη βιομηχανία του τη μεγαλύτερη του κλάδου στην Ελλάδα και το προϊόν του το «Κονιάκ Καμπά» κατέχει την πρώτη θέση στην Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Ανατολή[12].

Το 1904 κι ενώ η κατανάλωση του κονιάκ είχε παγιωθεί, αποφασίζει να επιδοθεί και στην οινοποιία. Τότε ιδρύει το εργοστάσιο οινοποιίας, κατασκευάζει τις κτιριακές εγκαταστάσεις που σήμερα γνωρίζουμε ως «εργοστάσιο Καμπά» και σταδιακά αναπτύσσει την επιχείρηση του με συνεχείς επενδύσεις σε κτιριακό και μηχανολογικό εξοπλισμό. Σημαντικό γεγονός αποτελεί ότι λόγω της μεγάλης ζήτησης των προϊόντων, εκτός από τη δική του παραγωγή σε σταφύλια, αγοράζει και μεγάλες ποσότητες από τους αγρότες – παραγωγούς των γύρω περιοχών, τονώνοντας έτσι την οικονομία της περιοχής.

Η ζήτηση των προϊόντων αυξάνεται συνέχεια και στην προσπάθεια εξεύρεσης νέων κεφαλαίων μεταβάλει τη εταιρεία σε ανώνυμη μετοχική, την 1η  Ιουλίου 1918 και την εισάγει στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών το 1920. Το 1924 ο Ανδρέας Καμπάς πεθαίνει σε ηλικία 73 ετών και αφήνει την επιχείρηση στους δύο υιούς του Άγγελο και Παναγιώτη. Η επιχείρηση κάνει νέες επενδύσεις με σημαντικότερη την αγορά, το 1927, στη Μαντινεία Αρκαδίας, εκτάσεων και τη δημιουργία εκεί εργοστασίου παραγωγής οίνου, το οποίο λειτουργεί μέχρι σήμερα.

Π.1.3  Νεότερη ιστορία του κτήματος Καμπά

Μετά τον θάνατο του Α. Π. Καμπά η επιχείρηση στην ουσία χάνει τον ιθύνοντα νου που την έκανε από τις πρωτοποριακές της εποχής της. Το 1932, με αδιευκρίνιστο τρόπο, ο έλεγχος της εταιρείας περνάει στα χέρια της Εθνικής Τράπεζας. Κατά τη διάρκεια της κατοχής, το εργοστάσιο στην Κάντζα επιτάσσεται αλλά σχεδόν τα πάντα μένουν άθικτα.

 Το ιδιοκτησιακό καθεστώς της εταιρείας αλλάζει τον Ιούνιο του 1991, όταν ο όμιλος «Ι. Μπουτάρης και Υιός HOLDING Α.Ε.»,  αγοράζει το 67 % των μετοχών του Καμπά από την Εθνική Τράπεζα και αρχίζει αμέσως το έργο της αναγέννησης της. Αυτή η αγορά δίνει νέα ώθηση τόσο στην εταιρεία  Μπουτάρη όσο και στον Καμπά. Ο νέος ιδιοκτήτης προχωράει σε περιορισμένη ανανέωση των αμπελιών και όλα δείχνουν ότι ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο ανάπτυξης των δύο εταιρειών.

Δυστυχώς αυτή η περίοδος τελειώνει σύντομα. Το 1997 ο όμιλος Μπουτάρη πώλησε τη συμμετοχή του στην εισηγμένη στο χρηματιστήριο εταιρεία «Α. Καμπάς Α.Ε.» σε όμιλο επενδυτών, διατηρώντας τον οινοποιητικό κλάδο και τα σήματα της. Η οινοποιητική εταιρεία βαφτίστηκε «Ανδρέας Καμπάς Οινοποιητική Α.Ε.»[13].

Ιδιοκτήτες της έκτασης σήμερα είναι η "ΚΑΝΤΖΑ ΕΜΠΟΡΙΚΗ Α.Ε." σε ποσοστό 82,8 %, η ΚΑΝΤΖΑ Α.Ε. σε ποσοστό 12,5 % και η REDS Α.Ε. σε ποσοστό 4,8 %.

 

Π.2  Ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία της Αρχιτεκτονικής κληρονομιάς – Γρανάδα 1985

Σύμφωνα με το άρθρο 1 του Ν. 2039 / 92 που κυρώνει τη Σύμβαση της Γρανάδας ισχύει:

"Στην παρούσα Σύμβαση σαν "αρχιτεκτονική κληρονομιά" θεωρείται ότι περιλαμβάνει τα ακόλουθα ακίνητα αγαθά:

1. Τα μνημεία: κάθε κατασκευή ιδιαίτερα σημαντική λόγω του ιστορικού, αρχαιολογικού, καλλιτεχνικού, επιστημονικού, κοινωνικού ή τεχνικού της ενδιαφέροντος, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων ή διακοσμητικών στοιχείων, που αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα τους.

2. Τα αρχιτεκτονικά σύνολα: ομοιογενή σύνολα αστικών ή αγροτικών κατασκευών, σημαντικών λόγω του  ιστορικού, αρχαιολογικού, καλλιτεχνικού, επιστημονικού, κοινωνικού ή τεχνικού τους ενδιαφέροντος, συναφή μεταξύ τους ώστε να σχηματίζουν ενότητες που να μπορούν να οριοθετηθούν τοπογραφικά.

3. Οι τόποι: σύνθετα έργα του ανθρώπου και της φύσης, εν μέρει κτισμένα, τα οποία αποτελούν εκτάσεις τόσο χαρακτηριστικές και ομοιογενείς, ώστε να μπορούν να οριοθετηθούν τοπογραφικά και τα οποία είναι σημαντικά λόγω του ιστορικού, αρχαιολογικού, καλλιτεχνικού, επιστημονικού, κοινωνικού ή τεχνικού τους ενδιαφέροντος.

 

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΠΟΛΙΤΩΝ ενάντια στην υποβάθμιση του ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

(ελήφθη 17-10-09)

 

επιστροφή



[1] Σύμφωνα με την 150/1998 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Παλλήνης.

[2] Συνέντευξη στον δημοσιογράφο Κων/νο Λάμπρου, εκπροσώπου της εταιρείας «Ελληνική Τεχνοδομική»

 

[4] ΦΕΚ 1195 / 1995

[5] Δήλωση του τότε Δημάρχου Παλλήνης σε συνεδρίαση των μελών του ΦΕΣ η Κάντζα τον Ιανουάριο 2002

[6] Δ. Λιακόπουλου, «Συνοπτική ιστορία της Κάντζας και του μαρμάρινου λέοντα», σελ. 48

[7] ό.π. , σελ. 50 - 54

[8] ό.π., σελ. 55 - 56

[9] Όλγα Αποστολοπούλου Κακαβογιάννη, Αρχαιολόγος, προσωπική συνέντευξη.

[10] ό. π.

[11] Δ. Λιακόπουλου, «Συνοπτική ιστορία της Κάντζας και του μαρμάρινου λέοντα», σελ. 5

[12] Πανελλήνιο Λεύκωμα Εθνικής Εκατονταετηρίδος 1821 – 1921 Η χρυσή βίβλος του Ελληνισμού, Τόμος Β΄ Βιομηχανία  - Εμπόριο, σελ. 125

[13] Από την ιστοσελίδα του ομίλου Μπουτάρη