Μέγαρα
Ελληνική Ορνιθολογική
Εταιρεία
WWF
Προς:
1.
Ν.Α. Δυτικής Αττικής, Γραφείο Νομάρχη
2.
N.A. Δυτικής Αττικής, Δ/νση Πολεοδομίας και Περιβάλλοντος
3. Συνήγορο του Πολίτη
Κοινοποίηση:
1. Οργανισμός Ρυθμιστικού
Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας (Ο.Ρ.Σ.Α.)
2. Περιφέρεια Αττικής,
ΔΙ.ΠΕ.ΧΩ.
3. Δήμος Μεγαρέων
Αθήνα, 9 Φεβρουαρίου 2007
Αρ. Πρωτ.
ΘΕΜΑ: «Κατασκευή μονάδων
επισκευής μικρών σκαφών στον υγροβιότοπο Αγ. Τριάδος Μεγάρων».
Αξιότιμοι κύριοι,
Σε συνέχεια της με αρ. Πρωτ. 187/ 7-12-2006
επιστολής μας, επανερχόμαστε στο θέμα κατασκευής μονάδων επισκευής μικρών
σκαφών στον υγροβιότοπο Αγ. Τριάδος Μεγάρων. Κατόπιν πρόσκλησης κατοίκων της
περιοχής των Μεγάρων, η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρία και το WWF Ελλάς πραγματοποίησαν, στις 22/11/2006, αυτοψία στην περιοχή του υγροβιότοπου Αγ.
Τριάδος Μεγάρων (Βουρκαρίου), προκειμένου να
διαπιστωθεί η οικολογική αξία της περιοχής. Ανάμεσα στις υπόλοιπες
διαπιστώσεις, παρατηρήθηκε και η
κατασκευή μονάδας επισκευής μικρών σκαφών.
Στη περιοχή κατασκευής του έργου παρατηρήθηκαν
εκτεταμένες επιχωματώσεις και μπαζώματα που ενέχουν τον κίνδυνο εμφάνισης
πλημμυρικών φαινομένων. Επίσης η εν λόγω μονάδα κατασκευάζεται εγγύς του
υγροβιότοπου και θα προκαλέσει όχληση για την τοπική πανίδα και χλωρίδα.
Σημειώνουμε, ότι παρότι ο υγροβιότοπος Αγ.
Τριάδος Μεγάρων παρουσιάζει έντονο ορνιθολογικό ενδιαφέρον με την παρουσία
δεκάδων ειδών ορνιθοπανίδας (αρπακτικά, φοινικόπτερα, ερωδιοί), δεν
περιλαμβάνεται στον εθνικό κατάλογο υγροτόπων του ΕΚΒΥ και δεν έχει
χαρακτηριστεί ως προστατευόμενη περιοχή τόσο από την εθνική όσο και από την
ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Παρ’ όλα αυτά, όπως προκύπτει από την πάγια
νομολογία του ΣτΕ, η προστασία ευπαθών οικοσυστημάτων πηγάζει κατευθείαν από το
Σύνταγμα (άρθρο 24), οι σχετικές επιταγές του οποίου έχουν αυτοτέλεια και άμεση
εφαρμογή, «η απαγόρευση κάθε δραστηριότητας ή παρέμβασης που μπορεί να βλάψει
τις περιοχές αυτές αποτελεί υποχρέωση της Διοίκησης» (ΣτΕ 1182/1996). Επιπλέον
ο χαρακτηρισμός της περιοχής ως ζώνης προς εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων
μέσης όχλησης έχει σταματήσει να ισχύει με το άρθρο 16 του Ν. 2965/2001 που
καταργεί το Π.Δ. 84/1984.
Παρόλα
τα παραπάνω, σας επισημαίνουμε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή και
δεύτερης μονάδας εγγύς της πρώτης. Η κατασκευή της πρώτης μονάδας έχει ήδη
ολοκληρωθεί. Επίσης έχει παρέλθει το χρονικό διάστημα που προβλέπεται από τον
νόμο, εντός του οποίου η Δ/νση Πολεοδομίας και Περιβάλλοντος της N.A.
Δυτικής Αττικής όφειλε να μας απαντήσει εγγράφως.
Παρακαλούμε να μας γνωστοποιήσετε το ταχύτερο
δυνατόν, αν για τις συγκεκριμένες εργασίες υπάρχει Άδεια Περιβαλλοντικών
Όρων και εγκεκριμένη από την υπηρεσία σας Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε
διευκρίνιση και πληροφορία.
Με εκτίμηση,
Ηλίας Τζηρίτης
Συντονιστής Νομικής Ομάδας Υποστήριξης Πολιτών, WWF Eλλάς
Φιλελλήνων 26,
10558, Αθήνα, τηλ. 210-3314893
Άγγελος Ευαγγελίδης
Υπεύθυνος Προστατευόμενων Περιοχών, Ε Ο Ε
Βας. Ηρακλείου 24, 10682, Αθήνα, τηλ.
210-8228704
ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΑΡΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ:
Ο υγρότοπος της Αγίας Τριάδας των Μεγάρων στη Δυτική Αττική
(που αποκαλείται από τους ντόπιους και ως "Βουρκάρι") φιλοξενεί
περίπου 100 είδη πουλιών σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης του Πανεπιστημίου
Αιγαίου / Ιουν.2004 την οποία και επιβεβαιώνουν οι από κοινού
αυτοψίες της WWF και της ΕΟΕ / Νοε.2006, ενώ με βάση τα συμπεράσματα της
Μελέτης Ολοκληρωμένης Διαχείρισης της παράκτιας ζώνης του Δυτικού Σαρωνικού που
εκπονήθηκε από το Πανεπιστήνιο Θεσσαλίας για λογαριασμό του ΥΠΕΧΩΔΕ /
Ιαν.2003 - Μαρτ.2004 και της μελέτης του Ελληνικού κέντρου Θαλασσίων
Ερευνών που εκπονήθηκε έπειτα από εντολή του "Συνηγόρου του
Πολίτη" (Δεκ. 2006), πληρεί κατά τρόπο εξόφθαλμο όλα εκείνα τα υγροτοπικά
χαρακτηριστικά τα οποία επιβάλλουν σύμφωνα με την Ελληνική αλλά και την Κοινοτική νομοθεσία
για την προστασία του περιβάλλοντος την άμεση ένταξή του σε νομικό καθεστώς
προστασίας.
Από την άλλη μεριά η εν λόγω περιοχή -η
οποία εξακολουθεί να θεωρείται με βάση τις χρήσεις γης του Π.Δ.84/84
ως περιοχή χαμηλής βιομηχανικής όχλησης- έχει γίνει στόχος οικονομικών
συμφερόντων που απειλούν το χαρακτήρα και τη φυσιογνωμία της, (ενδεικτικά σας
αναφέρω ότι εκκρεμεί η από κοινού αίτηση της ΔΕΠΑ και των ΕΛΠΕ στην
Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για κατασκευή εργοστασίου παραγωγής
ηλεκτρικής ενέργειας με τη χρήση του φυσικού αερίου δυναμικότητας 390MV, ενώ
πρόσφατη μελέτη του Υπουργείου Ανάπτυξης καταδεικνύει την περιοχή μας
ως πιθανό μέρος μετεγκατάστασης των βυρσοδεψείων του Ρέντη).
Για το λόγο αυτό σε συνδυασμό με την
προκλητική αδιαφορία των αρμόδιων κρατικών φορέων, υποβάλαμε (ο
αδερφός μου κι εγώ) καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Περιβάλλοντος με
μόνο σκοπό την προστασία και διάσωση του συγκεκριμένου υγροτόπου.
Παρακαλούμε για πιθανές συμβουλές και προτάσεις σας
για την επίτευξη του σκοπού μας.
Σας αποστέλουμε επισυναπτόμενα, κάποιες ενδεικτικές
φωτογραφίες της εν λόγω περιοχής για την καλύτερη αντίληψη του
θέματος. Σας ενημερώνουμε τέλος, ότι υπάρχουν στη διάθεσή μας (και σε
ηλεκτρονική μορφή) επιπλέον φωτογραφίες, αρκετά σχετικά
δημόσια έγγραφα, όλες οι προαναφερθείσες επιστημονικές
μελέτες καθώς και άλλα αποδεικτικά στοιχεία που συνηγορούν στην
ανάγκη άμεσης προστασίας του υγροτόπου "Βουρκάρι" Μεγάρων.
Είμαστε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περαιτέρω
πληροφορία ή διευκρίνιση.
Ευχαριστώ θερμά για το χρόνο σας.
Με τιμή,
Τσαρτακλέας Στέργιος
Πτυχιούχος
Α.Σ.Ο.Ε.Ε. (Τηλ. επικοιν.: 22960-82611εργ., 6945665876κινητό)
(ελήφθη στο Παρατηρητήριο 31-1-2008)
ΔΙΑΤΑΧΘΗΚΕ ΑΝΑΣΤΟΛΗ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΓΙΑ
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΣΤΟ ΒΟΥΡΚΑΡΙ!
(ελήφθη 17-3-09)
To τρίτο μεγαλύτερο
οικοσύστημα της Αττικής απειλείται με κατάρρευση ύστερα από δεκαετίες
ανεξέλεγκτης απόρριψης παντός είδους αποβλήτων αλλά και λειτουργίας παράνομων
βιομηχανιών
Διονυσία Λάγιου
Το υπουργείο
Περιβάλλοντος τον Αύγουστο προέβη στο πρώτο μέτρο προστασίας του υγροτόπου,
αναστέλλοντας για 9 μήνες την έκδοση αδειών ανέγερσης οικοδομών, καθώς και
εργασιών, με το σκεπτικό της σημασίας διατήρησης των οικοτόπων.
Όμως, πέρα από την
οικολογική αξία του Βουρκαρίου, υπάρχει και η ιστορική, εφόσον στην τοποθεσία
αυτή βρίσκονταν τα δύο αρχαία λιμάνια των Μεγάρων. Ενώ διασώζεται το «Τείχος
της Μεγαρίδας», το οποίο ανεγέρθηκε την περίοδο 1820-1827 και είναι το μοναδικό
ολοκληρωμένο σωζόμενο τείχος της περιόδου.
Σήμερα κοσμείται...
από παντός είδους απόβλητα που απορρίπτονται γύρω του και κινδυνεύει από κατάρρευση,
ελλείψει συντήρησης.
Ερωδιοί, κύκνοι,
φλαμίνγκο, αγριόπαπιες, μαυροκέφαλοι γλάροι και άλλα σπάνια είδη πουλιών
βρίσκουν καταφύγιο στο Βουρκάρι, που συνορεύει στη νότια πλευρά με τη Χερσόνησο
της Αγίας Τριάδας και προς τα δυτικά με το αεροδρόμιο της Αεροπορίας Στρατού.
Σημειωτέον ότι το αεροδρόμιο υποβαθμίζει τον υγρότοπο με ηχορύπανση, αλλά και
πιθανές διαρροές καυσίμων και λυμάτων.
Στη θέση που
βρίσκεται σήμερα το Αεροδρόμιο Πάχης Μεγάρων, που πρωτολειτούργησε κατά την
περίοδο της Κατοχής, υπήρχε έλος και η τοποθεσία ήταν μεγάλης οικολογικής
αξίας.
Από την αλλοτινή
τεράστια λιμνοθάλασσα, τώρα έχουν απομείνει μόλις 0,9 τ. χλμ. υγροτόπου στην
παράκτια ζώνη, έκταση η οποία έχει τεθεί στο στόχαστρο ιδιωτικών συμφερόντων.
Το Βουρκάρι
ροκανίζεται επί δεκαετίες από καταπατήσεις, ενώ τώρα κινδυνεύει από την
ενδεχόμενη εγκατάσταση εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής και από πιθανή
μετεγκατάσταση των βυρσοδεψείων του Ρέντη.
Eπικίνδυνη αδράνεια
Ανεξέλεγκτη είναι η
απόρριψη μπάζων, απορριμμάτων και λυμάτων στο οικοσύστημα, ενώ μέχρι σήμερα ο
Δήμος Μεγάρων και η Νομαρχία Δυτικής Αττικής με την αδράνειά τους «κλείνουν το
μάτι» στους επιτήδειους.
Σε αυτό συνέδραμε
και το γεγονός ότι το 1984 με Προεδρικό Διάταγμα το υδάτινο οικοσύστημα
Βουρκαρίου χαρακτηρίστηκε ως «Βιομηχανική Ζώνη Ήπιας Όχλησης», δίχως να
διενεργηθεί Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Επίσης, το 1994, το Βουρκάρι δεν
περιλήφθηκε στην απογραφή των υγροτόπων της χώρας από το Εθνικό Κέντρο Βιοτόπων
Υγροτόπων, διότι οι τοπικές αρχές κατέθεσαν εκπρόθεσμα τα πιστοποιητικά?
Διεκδικώντας την
προστασία του ιστορικού οικοσυστήματος, 13 σύλλογοι πολιτών ένωσαν τις δυνάμεις
τους, προκειμένου να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Ο συντονιστικός
Φορέας των Συλλόγων για την Προστασία του Βουρκαρίου μέχρι στιγμής πέτυχε με
νομικούς αγώνες να ακυρώσει την εγκατάσταση δύο τσιμεντοβιομηχανιών στην
περιοχή κι όπως εξηγεί ο κ. Στέργιος Τσαρτακλέας, μέλος του Φορέα για την
Προστασία του Βουρκαρίου: «Προσφύγαμε στο ΣτΕ κατά της αδειοδότησης εργοστασίου
ηλεκτροπαραγωγής στο Πέραμα Μεγάρων και η υπόθεση θα εξεταστεί τον Δεκέμβριο.
Διότι η Νομαρχία Δ. Αττικής και ο Δήμος Μεγάρων κατέθεσαν εκπρόθεσμα τις
ενστάσεις στη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) για το εργοστάσιο
ηλεκτροπαραγωγής.
Κύριο αίτημά μας
είναι η αλλαγή χρήσης γης στο Βουρκάρι και η κατάργηση του Άρθρου 41 του Ν.
3105/2003 περί τουριστικής εκτέλεσης, όπου αυθαίρετα έχει προσαρτηθεί χάρτης
χαρακτηρισμού ως βιομηχανικής περιοχής, μιας έκτασης που εφάπτεται με τον
πυρήνα της υγροτοπικής έκτασης. Ήδη είναι εγκατεστημένες σε ένα μικρό τμήμα του
υγροτόπου αποθηκευτικές μονάδες κι εάν εξακολουθήσει να ισχύει ο νόμος, θα
έρθουν κι άλλες βιομηχανίες και θα υποβαθμιστεί περαιτέρω υγρότοπος».
Ο Φορέας ζητεί την
ένταξη του Βουρκαρίου σε ειδικό νομικό πλαίσιο προστασίας, την κατασκευή
παρατηρητηρίου πουλιών και την τοποθέτηση ξύλινης περίφραξης. Επιπλέον
αναδάσωση του καμένου λοφίσκου στο Πέραμα, καθαρισμό και απομάκρυνση των
μπάζων, σταμάτημα της αυθαίρετης δόμησης, τη συντήρηση του ιστορικού Τείχους
και την ανάπτυξη της παραλιακής ζώνης των Μεγάρων ως ενιαίου άξονα υποδοχής
δραστηριοτήτων ήπιου οικοτουρισμού.
Οικολογική αξία
Ο όρμος με τα 127
είδη πουλιών
Το Βουρκάρι
αγκαλιάζει 127 είδη πουλιών, ανάμεσα στα οποία φοινικόπτερα, αγριόκυκνοι και
ερωδιοί. Στην Αττική απομένουν 23 υγρότοποι και, όπως επισημαίνει η υπεύθυνη
επικοινωνίας της Ορνιθολογικής κ. Ελίνα Σαράντου:
«Παρά τον
εντυπωσιακό φυσικό πλούτο και τα ήρεμα τοπία που μας προσφέρουν οι υγρότοποι, η
Πολιτεία δεν προσφέρει επαρκή νομική προστασία για την πλειοψηφία τους. Η Ελληνική
Ορνιθολογική Εταιρεία κατέθεσε πρόταση οριοθέτησης 72 υγροτόπων και ρεμάτων της
Αττικής, με σκοπό την προστασία και αποκατάστασή τους. Στo πλαίσιο του προγράμματος
«Προστασία και Ανάδειξη των Υγροτόπων της Αττικής» και σε συνεργασία με το
Ινστιτούτο Εσωτερικών Υδάτων του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ),
ολοκληρώθηκε το πρώτο στάδιο απογραφής των υγροτόπων και προτείνονται στις
αρμόδιες υπηρεσίες όρια, με σκοπό τη θεσμική κατοχύρωσή τους.
Η ένταξη των
υγροτόπων της Αττικής στο κατάλληλο νομικό πλαίσιο, είναι απαραίτητη, ώστε να
κατοχυρωθούν ως τόποι σημαντικοί για τη βιοποικιλότητα, αλλά και ως ελεύθεροι
χώροι. Η απογραφή και η οριοθέτησή τους αποτελεί το πρώτο βήμα για την
αποτελεσματική προστασία τους».
Υγρότοποι
8 πράγματα που πρέπει να γνωρίζετε
· 23 είναι οι εναπομείναντες υγρότοποι στην Αττική.
· Αποτελούν πεδία ανάσχεσης πλημμυρικών φαινομένων.
· Νομικά προστατεύονται μόνο 2 από αυτούς: Σχινιάς, Βραυρώνα.
· Συνθέτουν ένα δίκτυο απαραίτητο για μεταναστευτικά και διαχειμάζοντα
πουλιά.
· Αναπαράγονται σε αυτούς μερικά από τα σπανιότερα είδη πουλιών της
Ευρώπης: Καλαμοκανάς, Θαλασσοσφυριχτής
· Χάρη στο αττικό κλίμα, διαχειμάζουν πολλά είδη πουλιών παγκόσμιου
ενδιαφέροντος, όπως η Βαλτόπαπια και ο Στικταετός.
· Κύριες απειλές: επιχωματώσεις, καταπατήσεις, αποθέσεις αδρανών υλικών.
· Τρεις υγρότοποι, ο Ασωπός, η Κουμουνδούρου και το Βουρκάρι απειλούνται
από ρύπανση.
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=11900&subid=2&pubid=36196948