ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ 21

Επιστροφή στην αρχική σελίδα του Παρατηρητηρίου

ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ 21

(Κείμενα 1), (Κείμενα 2), (Κείμενα 3), (Κείμενα 4)  (Κείμενα 5) (Κείμενα 6) (κείμενα 7) (κείμενα 8) (κείμενα 9) (κείμενα 10)

(κείμενα 11) (κείμενα 12) (κείμενα 13) (κείμενα 14) (κείμενα 15), (κείμενα 16) (κείμενα 17), (κείμενα 18), (κείμενα 19), (κείμενα 20),

 

Γενικά-Ελλάδα

Γενικά-Αττική

Λεκανοπέδιο-Αθήνα

Πολεοδομίες, εφορίες, υγεία, δήμοι στην κορυφή της διαφθοράς

να κυρωθούν το συντομότερο οι δασικοί χάρτες ζητά ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης

εκατοντάδες πολίτες διαδήλωσαν για τις πυρκαγιές στο κέντρο της Αθήνας

Σε διάφορες χώρες πληρώνουν φόρο για να σώσουν το περιβάλλον

Αποκέντρωση για Να σταματήσει η βαρβαρότητα στην εμετάλλευση της αττικής γης

Το τσιμέντο «γεννάει» τις καταιγίδες

Ετοιμάζεται λίστα ακινήτων του Δημοσίου για εκποιήσεις μέχρι το τέλους του έτους  για άμεσα έσοδα 50 εκατ

νέα εργαλεία της «τράπεζας γης» και του «πράσινου ταμείου» προτείνει το ΕΜΠ

Αρχαία μνημεία σε αστικό περιβάλλον του Χρ. Ντούμα

Νομοσχέδιο για Πράσινο Ταμείο για τη χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας -2 άρθρα

θα προσμετρώνται στο συντελεστή δόμησης όλοι οι υπόγειοι χώροι στάθμευσης

Κινήματα στις γειτονιές για λίγο πράσινο

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ των 12 ΦΟΡΕΩΝ για το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ:  «9 μέτρα προστασίας περιβάλλοντος από αυθαίρετες ενέργειες των κυβερνήσεων»

Σοβαρές ελλείψεις στο σύστημα δασοπροστασίας, διαπιστώνει ο Συνήγορος του Πολίτη

Ο αρχιτέκτονας Richard Woditsch ανακάλυψε έναν αρχιτεκτονικό «θησαυρό». Την πολυκατοικία!

Σπήλιος Παπασπηλιόπουλος: Αποχαιρετισμός σε έναν πρωτεργάτη του ελληνικού οικολογικού κινήματος

Αντισυνταγματική η νομιμοποίηση των «ημιυπαίθριων»

Αλση, πλατείες, οικόπεδα, πάρκα εξακολουθούν να συρρικνώνονται, να χτίζονται, να κακοποιούνται, να ιδιωτικοποιούνται

Πώς μπορεί να συμβιβαστεί το προαστιακό όνειρο με τη βιωσιμότητα των πόλεων;

η Αθήνα, χρειάζεται παρεμβάσεις άλλης κλίμακας και άλλης εμβέλειας

Η Επιτροπή αναζητά την Ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα για τα έτη 2012 και 2013

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Επιστροφή

 

Πολεοδομίες, εφορίες, υγεία, δήμοι στην κορυφή της διαφθοράς!

Πολεοδομίες, εφορίες, ο χώρος της υγείας και οι δήμοι εμφανίζονται στην κορυφή της διαφθοράς στη δημόσια διοίκηση, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης κ. Λέανδρου Ρακιντζή,  που παρουσιάστηκε σήμερα.
Ο κ. Ρακιντζής τόνισε, επανειλημμένως, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης ότι πρωτεύοντα ρόλο στην καταπολέμηση της διαφθοράς και της κακοδιοίκησης παίζει ο πολίτης και τόνισε το ρόλο των ΜΜΕ στη διαμόρφωση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης.

Κυρίαρχος χώρος που πλήττεται από τη διαφθορά και την κακοδιοίκηση αποτελεί για άλλη μια φορά το περιβάλλον. Όπως σημείωσε ο κ. Ρακιντζής, παρουσιάζεται «σωρεία παραβάσεων σε έναν τομέα όπου η καταστροφή είναι μη αναστρέψιμη. Τα προβλήματα είναι άπειρα από τη μη τήρηση των περιοχών Νατούρα και Ραμσάρα μέχρι τον Ασωπό».

Σχετικά με την υπόθεση του Ασωπού, στη δίκη που αναμένεται στο πλημμελειοδικείο Θηβών πολιτικός ενάγων θα είναι το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Σοβαρό πρόβλημα και αιτία πολλών παρανομιών αποτελεί η έλλειψη Εθνικού Δασολογίου, με το οποίο μπορούν να προστατευθούν από τις καταπατήσεις τα δημόσια και ιδιωτικά δάση.

Στις προτάσεις του Γενικού Επιθεωρητή περιλαμβάνονται η εφαρμογή της μη εντοπιότητας στους διορισμούς δημοσίων υπαλλήλων σε κρίσιμες υπηρεσίες, όπως η αστυνομία  και οι εφορίες (πρόκειται για «βαρίδια» -όπως είπε- στις «πλάτες των υπαλλήλων») και η αλλαγή τόπου για όποιον προάγεται, αφού δεν μπορεί να είναι σεβαστός εκεί όπου πριν ήταν απλός υπάλληλος. Επίσης προτάθηκε η δημιουργία νέου μισθολογίου και η μείωση της γραφειοκρατίας που αποτρέπει τις επενδύσεις, τις οποίες έχει τόσο ανάγκη η χώρα.

Με το νέο νομοσχέδιο «σκούπα» του υπουργείου Εσωτερικών δίδεται δυνατότητα στο Νομικό Συμβούλιο και τις οργανώσεις να παρίστανται ως ενάγοντες σε περιβαλλοντικές δίκες.

Επίσης έχει προταθεί η δημιουργία υπηρεσίας κατεδαφίσεων στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του Γενικού Επιθεωρητή, αφού «στις Κυκλάδες έχουν συμφωνήσει όλοι μαζί οι εργολάβοι να μην πηγαίνουν σε κατεδαφίσεις για να μην γίνονται».
Ο κ. Ρακιντζής άσκησε κριτική στα πειθαρχικά συμβούλια, που αποτελούνται κυρίως από συνδικαλιστές των οποίων οι κρίσεις είναι πάντα αθωωτικές και στις αξιολογήσεις των δημοσίων υπαλλήλων που πάντα φέρουν τον χαρακτηρισμό «εξαίρετος».
«Δεν είναι δυνατόν 800.000 δημόσιοι υπάλληλοι να είναι εξαίρετοι» σημείωσε ο κ. Ρακιντζής.
Επιπλέον, ανέφερε ως κραυγαλέα περίπτωση και αντιπροσωπευτική της κατάστασης που κυριαρχεί, την περίπτωση Επιμελητή του ΚΑΤ, ο οποίος διατηρούσε ιδιωτικό ιατρείο και ισχυριζόμενος -όταν εμφανίσθηκαν οι ελεγκτές- ότι επρόκειτο οι ασθενείς του δεν ήταν παρά  φίλοι και συγγενείς που είχαν μαζευτεί να γιορτάσουν κάποια επέτοιο, αθωώθηκε από το Πειθαρχικό Συμβούλιο.  

Ύστερα από δίχρονες έρευνες της ομάδας του Γενικού Επιθεωρητή διαπιστώθηκε ότι είχε αποκτήσει εισόδημα άνω των δυο εκατ. ευρώ στη διάρκεια έξι χρόνων. Κατόπιν του ελέγχου εκκρεμεί εναντίον του πρόστιμο 1,5 εκατ. ευρώ για φοροδιαφυγή.
«Κάποιοι γιατροί έχουν ιδρύσει off shore εταιρείες όπου βάζουν τα εισοδήματα από τα φακελάκια» εξήγησε ο κ. Ρακιντζής.

Άλλη περίπτωση αφορά τριάντα γιατρούς του ΕΣΥ -οι υποθέσεις των οποίων βρίσκονται στον εισαγγελέα- οι οποίοι εισήγαγαν στις εφημερίες με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, πελάτες οι οποίοι υποβάλλονταν σε πλαστικές εγχειρίσεις.

Άλλες χαρακτηριστικές περιπτώσεις που ήλενξε ο επιθεωρητής αφορούν σε:
- Δήμαρχο ο οποίος ζήτησε 500.000 ευρώ για να καθαρίσει ένα χώρο 10 στρεμμάτων. Το Πειθαρχικό τον απάλλαξε και έχει παραπεμφθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
- Υπάλληλο στη Νομαρχία Πειραιά ο οποίος είχε εκδώσει 31 πλαστές άδειες φορτηγών διεθνούς κυκλοφορίας και 62 για φορτηγά εθνικών μεταφορών. Κάθε μια από αυτές κοστολογείται σε 200.000-300.000 ευρώ.

- Εφοριακοί στη Θεσσαλονίκη «επέστρεφαν» ΦΠΑ για εμπορεύματα που δεν είχαν υπάρξει ποτέ. Στη συγκεκριμένη περίπτωση είχαν επιστραφεί 100 εκατ. ευρώ (!) ΦΠΑ για εξαγωγή δερμάτινων ειδών στην Κίνα.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=1&artid=275852&dt=29/06/2009

 

 

Δύσκολος ο πόλεμος κατά της διαφθοράς

 

Ø      Πολεοδομίες, Υγεία, Δήμοι, οι βασικές εστίες του προβλήματος σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης

Της Φωτεινης Kαλλιρη

Yποπτες οικονομικές συναλλαγές, ατιμωρησία των δημοσίων υπαλλήλων που παραπέμπονται για πειθαρχικά παραπτώματα, χαλαροί ελεγκτικοί μηχανισμοί και χαώδης γραφειοκρατία καταγράφονται στην ετήσια έκθεση του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης κ. Λ. Ρακιντζή.

Tρεις τομείς του Δημοσίου αναδεικνύονται για μια ακόμη φορά ως οι πλέον προβληματικοί: οι πολεοδομίες, ο χώρος της υγείας και οι δήμοι εμφανίζονται στην κορυφή της κακοδιαχείρισης. «Ο πόλεμος κατά της διαφθοράς είναι μακρύς, δύσκολος και αντιμετωπίζει πλείστα εμπόδια, όπως τη γραφειοκρατική νοοτροπία των υπαλλήλων, τα διάφορα μικροσυμφέροντα και την ανυπαρξία επαρκούς τεχνογνωσίας για την παρεμπόδιση μεθοδεύσεων που υποκρύπτουν διαφθορά και κάλυψη», είπε ο κ. Ρακιντζής, δίνοντας με τη φράση αυτή το περίγραμμα των αιτίων και παραγόντων που βοηθούν και υποθάλπουν τα φαινόμενα διαφθοράς.

Από τα συμπεράσματα που εξάγονται είναι ότι η διαφθορά και η κακοδιοίκηση τρέφονται σε μεγάλο βαθμό από την πειθαρχική ατιμωρησία των δημοσίων υπαλλήλων και την ανεπάρκεια των ελέγχων που δημιουργεί στους παρανομούντες συνθήκες ασυδοσίας. Η βραδύτητα επίσης, περί την απονομή της Δικαιοσύνης, όπως επεσήμανε ο κ. Ρακιντζής, κυρίως στα οικονομικά εγκλήματα βοηθά στην αντίληψη περί ατιμωρησίας με την, επί της ουσίας, παραγραφή των αδικημάτων. Aπό 7.608 πόθεν έσχες, εφοριακών, διευθυντών πολεοδομιών, ελεγκτών και άλλων ανώτατων στελεχών του Δημοσίου που λέχθηsαν, διαπιστώθηκαν 30 περιπτώσεις ύποπτου πλουτισμού, με αυξήσεις περιουσιακών στοιχείων, που εμφανίζουν μεγάλες αποκλίσεις από παλαιότερες δηλώσεις και καταθέσεις, από 500.000 έως και ένα εκατ. ευρώ, που θεωρούνται υψηλές για έναν υπάλληλο. Περιπτώσεις ιατρών που φοροδιέφευγαν, εφοριακών (στη Θεσσαλονίκη) που «επέστρεφαν» ΦΠΑ σε τιμολόγια που δεν είχαν εκδοθεί, αλλά και σε εμπορεύματα που δεν είχαν εξαχθεί, δίνουν ανάγλυφα το στίγμα των παρανομιών που εντοπίστηκαν. Επεστράφη για παράδειγμα ΦΠΑ 100 εκατ. ευρώ για την εξαγωγή δερμάτων στην Κίνα, πράγμα που σημαίνει ότι έπρεπε να έχει εξαχθεί εμπόρευμα αξίας τουλάχιστον ενός δισ. ευρώ!

Κριτική άσκησε από την άλλη, ο γενικός επιθεωρητής και στον τρόπο αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων. «Εχουμε 800.000 υπαλλήλους με εκθέσεις που τους εμφανίζουν όλους άριστους»! «Ούτε εγώ δεν είχα τέτοιες εκθέσεις», είπε δηκτικά ο κ. Ρακιντζής. Δεκαπέντε προτάσεις περιλαμβάνονται στην έκθεση, με αιχμή την εφαρμογή της εντοπιότητας για υπαλλήλους σε κρίσιμες υπηρεσίες (αστυνομίες, εφορίες), αλλαγή του συστήματος προαγωγών και η κατάρτιση νέου μισθολογίου.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100021_30/06/2009_320395

 

 

Η ατιμωρησία «τρέφει» το φαινόμενο

 

Η πειθαρχική διαδικασία εμφανίζεται στην έκθεση του γενικού επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης κ. Λέανδρου Ρακιντζή, ως πράξη υποβαθμισμένη. Δεν κινούνται οι διαδικασίες με ταχύτητα και το σημαντικότερο, οι ποινές είναι αντιστρόφως ανάλογες με τη σοβαρότητα των αδικημάτων.

Από τις 2.408 αποφάσεις πειθαρχικών συμβουλίων ο κ. Ρακιντζής άσκησε έφεση σε 214, ποσοστό περίπου 8,8%, είτε γιατί ήταν πολύ επιεικείς οι ποινές είτε γιατί ήταν λανθασμένη η κρίση τους. Πέρυσι απολύθηκαν από το Δημόσιο 39 υπάλληλοι, που προέρχονταν κυρίως από τους οικονομικούς κλάδους, την εφορία.

Ιδιαιτέρως οξύς ήταν ο γενικός επιθεωρητής στο θέμα της ατιμωρησίας υπαλλήλων που παραπέμπονται στα πειθαρχικά και πέφτουν στα «μαλακά». Πολλές πειθαρχικές και ποινικές διώξεις παραγράφονται πριν καν εκδικαστούν, ενώ οι κρίσεις των αρμοδίων συμβουλίων είναι στην πλειονότητά τους αθωωτικές. Πρόδηλη η περίπτωση ενός ιατρού, επιμελητή του ΚΑΤ, ο οποίος διατηρούσε ιδιωτικό ιατρείο. Οταν παραπέμφθηκε στο πειθαρχικό συμβούλιο ισχυρίσθηκε ότι οι ασθενείς που εντοπίστηκαν κατά τον έλεγχο ήταν... φίλοι και συγγενείς που είχαν συγκεντρωθεί για να γιορτάσουν! Επεισε έτσι, τα μέλη του πειθαρχικού τα οποία τον αθώωσαν. Δύο χρόνια μετά, και κατόπιν ελέγχων του γενικού επιθεωρητή, διαπιστώθηκε ότι ο εν λόγω ιατρός, σε διάστημα έξι ετών είχε αποκτήσει εισόδημα άνω των δύο εκατ. ευρώ και πλέον εναντίον του εκκρεμεί πρόστιμο 1,5 εκατ. ευρώ για φοροδιαφυγή. Eντύπωση προκάλεσε και η αναφορά του κ. Ρακιντζή ότι υπάρχουν καταγγελίες για ιατρούς, οι οποίοι έχουν ιδρύσει οff shore εταιρείες, σε τραπεζικούς λογαριασμούς των οποίων καταθέτουν τα φακελάκια...

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_30/06/2009_320392

 

 

«Oι ΟΤΑ είναι ανεξέλεγκτοι»

 

Χαίνουσα πληγή είναι οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς σε τομείς αρμοδιότητάς τους εντοπίζονται τα σοβαρότερα φαινόμενα κακοδιοίκησης και διαφθοράς: πολεοδομίες, περιβάλλον, μεταφορές, δημόσια έργα, άδειες καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος, δημοτικές επιχειρήσεις σχεδόν στο σύνολό τους ελλειμματικές και υπηρεσίες ελλιπείς προς τους πολίτες αποτελούν το περίγραμμα της κακής λειτουργίας των δήμων.

O κ. Ρακιντζής είπε με έμφαση ότι «οι ΟΤΑ είναι ανέλεγκτοι και τα πειθαρχικά τους συμβούλια απελπιστικά επιεική». Ως κραυγαλέα περίπτωση κακοδιαχείρισης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση αναφέρεται δήμος, ο δήμαρχος του οποίου είχε ζητήσει να του εγκριθεί από την Περιφέρεια, ποσό 500.000 ευρώ για να καθαρίσει ένα χώρο 10 στρεμμάτων από υπολείμματα καταυλισμού τσιγγάνων, ποσό που θεωρείται εξαιρετικά υψηλό. Ο εν λόγω δήμαρχος απηλλάγη από το πειθαρχικό συμβούλιο, ενώ εκκρεμεί στη Δικαιοσύνη η υπόθεση.

Από την άλλη, υπάλληλος στη Νομαρχία Πειραιά είχε εκδώσει 31 παράνομες άδειες φορτηγών διεθνών μεταφορών -καθεμιά κοστολογείται σε περίπου 200.000 ευρώ- και 62 άδειες για φορτηγά δημόσιας χρήσης. Ολες ανακλήθηκαν και διατάχθηκε η ποινική και πειθαρχική δίωξη του υπαλλήλου, που τις εξέδωσε.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_2_30/06/2009_320393

 

 

Ανεπούλωτες οι πληγές της Δημόσιας Διοίκησης

 

Εκτεταμένη γραφειοκρατία αλλά και «μικροσυμφέροντα που ανάγουν την υπόθεσή τους σε μείζον εθνικό ζήτημα» διαπιστώνει ανάμεσα σε άλλα για το δημόσιο τομέα η έκθεση του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης με έτος αναφοράς το 2008. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη «σωρεία παραβάσεων» της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Πέραν της κακοδιοίκησης και της διαφθοράς που αναφέρει ως βασικά χαρακτηριστικά στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, ο Γενικός Επιθεωρητής, Λέανδρος Ρακιτζής, επισημαίνει παραβάσεις που πλήττουν σοβαρά το περιβάλλον. Αυτές ξεκινούν από τις προστατευόμενες περιοχές Natura και φτάνουν έως τη λίμνη Κορώνεια και τον ποταμό Ασωπό.

Ειδικά για τον τελευταίο, ο οποίος υποφέρει από βιομηχανικούς ρύπους, ο κ. Ρακιτζής έχει ζητήσει από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας και το Νομικό Συμβούλιο του κράτους να παραστούν ως πολιτικοί ενάγοντες στην αντίστοιχη δίκη.

Ο ίδιος τονίζει ακόμη μια φορά την ανάγκη ίδρυσης κεντρικής αρχής κατεδαφίσεων, σημειώνοντας ότι μόνο στην ανατολική Αττική τα αυθαίρετα ξεπερνούν τα 300.000.

Ανάμεσα στις 888 υποθέσεις τις οποίες εξέτασε το 2008 ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, είναι περίπτωση γιατρού του ΕΣΥ ο οποίος διατηρούσε ιδιωτικό ιατρείο και διέθετε καταθέσεις άνω των 2 εκατ. ευρώ ή κυκλώματος εφοριακών οι οποίοι επέστρεφαν ΦΠΑ χωρίς να έχουν εκδοθεί τιμολόγια.

Παράλληλα, έχει καταγγελθεί - διερευνάται - ότι γιατροί του ΕΣΥ ιδρύουν off shore εταιρείες στις οποίες τοποθετούν χρήματα από τα λεγόμενα «φακελάκια». Πάγια φαινόμενα αποτελούν κατά τα άλλα η χορήγηση παράνομων αδειών φορτηγών αυτοκινήτων και διεθνών μεταφορών, καθώς και η διατήρηση παράνομων διαφημιστικών πινακίδων στους αυτοκινητόδρομους (περίπου 4,5 χιλιάδων στην Αττική), που είναι υπαίτιες ακόμη και για το θάνατο οδηγών.

Ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης, προτρέπει για τη θέσπιση ενιαίου μισθολογίου δημοσίων υπαλλήλων, την αυστηροποίηση των αποφάσεων των πειθαρχικών συμβουλίων και την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

http://www.tvxs.gr/v15282

 

 Επιστροφή

 

Να δημιουργηθεί άμεσα Δασικό Κτηματολόγιο

Την ανάγκη να κυρωθούν το συντομότερο οι δασικοί χάρτες και να γίνει Κτηματολόγιο Δασών, ώστε να προστατευθεί ο δασικός πλούτος της χώρας, υπογράμμισε ο γενικός επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης Λέανδρος Ρακιτζής, κατά τη χθεσινή συνέντευξη Τύπου όπου παρουσίασε την έκθεση πεπραγμένων του κατά το 2008. Ωστόσο, το ζήτημα είναι καθαρά πολιτικό και όχι τεχνικό, αφού η πολιτική που ακολουθούν επί χρόνια οι κυβερνήσεις τόσο της ΝΔ, όσο και του ΠΑΣΟΚ, έχουν ως στόχο την εμπορευματοποίηση των δασών από το μεγάλο κεφάλαιο, που πριμοδοτούν ακόμη και με δασοκτόνους νόμους αλλαγές του Συντάγματος και όχι την προστασία τους. Παράλληλα, ακόμη και όταν προωθούν αναγκαία έργα, όπως το Εθνικό Κτηματολόγιο, βάζουν το λαό να πληρώνει χαράτσια, ενώ ενθαρρύνουν την αυθαίρετη δόμηση, είτε για ψηφοθηρικούς λόγους, είτε για να τη χρησιμοποιήσουν για την κάλυψη ελλειμμάτων του προϋπολογισμού, όπως, για παράδειγμα, γίνεται τώρα με τους κλειστούς ημιυπαίθριους χώρους.

Ο Λ. Ρακιτζής σημείωσε ότι κάθε 10 χρόνια η Ελλάδα αεροφωτογραφείται. «Ξέρουμε, είπε, ποια είναι τα δάση και πρέπει να προχωρήσουμε το ταχύτερο δυνατό την κύρωση των χαρτών για να τα σώσουμε». Το όλο ζήτημα το ενέταξε στο γενικότερο πρόβλημα της καταστροφής του περιβάλλοντος, τονίζοντας ότι γίνεται σωρεία περιβαλλοντικών παραβάσεων, τα προβλήματα είναι άπειρα και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με παρεμβάσεις μόνο της Δικαιοσύνης. «Ο εισαγγελέας δεν αρκεί», ανέφερε χαρακτηριστικά. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στο ζήτημα των αυθαιρέτων που ξεφυτρώνουν παντού. «Χρειάζεται - είπε - δική μας κρατική κεντρική υπηρεσία κατεδαφίσεων αυθαιρέτων, με δικά της μηχανήματα, που θα ενεργεί άμεσα και αποτελεσματικά».

Αναφορικά με την παθογένεια του δημόσιου τομέα, επανέλαβε αυτό που χρόνια τώρα λέγεται, ότι το πρόβλημα βρίσκεται στη διαφθορά και στην κακοδιοίκηση. Πρότεινε οι υπάλληλοι να μην υπηρετούν στον τόπο όπου κατάγονται, οι προαγόμενοι να μην υπηρετούν στο γραφείο όπου δούλευαν πριν την προαγωγή τους, να υπάρχει εναλλαγή υπαλλήλων σε διάφορες θέσεις για να μπορούν πολλοί να εκπαιδεύονται σε διαφορετικά καθήκοντα, να υπάρξει νέο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων και να βελτιωθεί το σύστημα πειθαρχικού ελέγχου στο δημόσιο τομέα.

Αναφορικά με τον απολογισμό της δράσης του για το 2008, ο γενικός επιθεωρητής, όπως αναφέρεται στην Εκθεσή του, εξέτασε την προηγούμενη χρονιά 888 υποθέσεις. Αυτεπαγγέλτως διερευνήθηκαν 50 και από επώνυμες και ανώνυμες καταγγελίες 416. Οι πειθαρχικές αποφάσεις που κοινοποιήθηκαν στον επιθεωρητή ανέρχονται σε 2.408, ενώ αυτός άσκησε ένσταση σε 214 από αυτές. Απ' όλες τις υποθέσεις που εξετάστηκαν, οι 746 παραπέμφθηκαν στον εισαγγελέα και στα αρμόδια πειθαρχικά όργανα.

Απ' όσα είπε ο Λ. Ρακιτζής, ειδικά για το ζήτημα της διαφθοράς, εντύπωση προκάλεσε η αναφορά του ότι εξετάζεται περίπτωση γιατρών του ΕΣΥ (χειρουργών), για τους οποίους υπάρχουν καταγγελίες ότι έχουν συστήσει offshore εταιρεία, στο λογαριασμό της οποίας ζητούν από τους πελάτες τους να καταθέτουν τα περιβόητα φακελάκια. Ακόμη, εφοριακοί - πάλι σύμφωνα με καταγγελίες - φέρονται να συμμετέχουν σε κομπίνα επιστροφής ΦΠΑ, σε εξαγωγικές εταιρείες, με ψεύτικα τιμολόγια.

http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5153686&publDate=30/6/2009

 

 Επιστροφή

 

Πράσινο Ταμείο για τη χρηματοδότηση δράσεων εξοικονόμησης ενέργειας

Μέτρα για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων χωρίς κόστος για τους ιδιοκτήτες τους

Της Χρυσας Λιαγγου

Τη σύσταση νέων θεσμών και εργαλείων για την εξοικονόμηση ενέργειας στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα προβλέπει νομοσχέδιο που παρουσίασε χθες το υπουργείο Ανάπτυξης και αναμένεται να κατατεθεί μέσα στο καλοκαίρι στη Βουλή προς ψήφιση. Μεταξύ άλλων προβλέπεται η σύσταση και λειτουργία εταιρειών ενεργειακών υπηρεσιών, η χρηματοδότηση επενδύσεων για εξοικονόμηση ενέργειας από τρίτους, η υποχρεωτική εγκατάσταση ψηφιακών μετρητών ηλεκτρικού στις νέες κατοικίες και η ίδρυση «πράσινου» ταμείου που θα ενισχύει κάθε δραστηριότητα εξοικονόμησης ενέργειας. Το υπό κατάθεση νομοσχέδιο ενσωματώνει το περιεχόμενο της Οδηγίας 2006/32 για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τίθεται ως εθνικός στόχος εξοικονόμησης ενέργειας το 9% μέχρι το 2016. Αναλυτικότερα οι παρεμβάσεις, όπως παρουσιάστηκαν χθες από τον υπουργό Ανάπτυξης Κ. Χατζηδάκη και τον γενικό γραμματέα Κ. Μουσουρούλη, έχουν ως εξής:

Δημόσιος τομέας

Θεσπίζονται ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τις κάθε είδους προμήθειες του Δημοσίου (οχήματα, εξοπλισμός κ.λπ.) ενώ παράλληλα εισάγεται η αντικατάσταση ή αναβάθμιση μη ενεργειακά αποδοτικού εξοπλισμού, η ενεργειακή αναβάθμιση των δημόσιων κτιρίων και η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στις οδικές μεταφορές. Στο πλαίσιο αυτό, όλοι οι φορείς του Δημοσίου θα πρέπει να εφαρμόσουν σύστημα ενεργειακής διαχείρισης με μετρήσιμα αποτελέσματα. Προμήθειες εξοπλισμού, που δεν συμφωνούν με τις προδιαγραφές και τα πρότυπα που ορίζονται, δεν θα θεωρούνται δημόσια δαπάνη.

Ιδιωτικός τομέας

Καθιερώνεται υποχρεωτική η τοποθέτηση ψηφιακών μετρητών ηλεκτρικού ρεύματος σε νέα κτίρια. Οι ψηφιακοί μετρητές δίνουν τη δυνατότητα στον πάροχο ηλεκτρικού ρεύματος αλλά και στον ίδιο τον καταναλωτή να ελέγχει συνεχώς το επίπεδο κατανάλωσης ώστε να τη μειώνει όταν προκύπτει σπατάλη ή σε ώρες αιχμής όταν το απαιτεί ο διαχειριστής του συστήματος έναντι κινήτρων. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η ΔΕΗ έχει ήδη τοποθετήσει 8.500 μετρητές σε καταναλωτές μέσης τάσης, ενώ υλοποιεί πιλοτικό πρόγραμμα σε 60.000 οικιακούς καταναλωτές.

Ενεργειακές υπηρεσίες

Με το νομοσχέδιο, οι διανομείς ενέργειας, οι διαχειριστές δικτύων διανομής και οι επιχειρήσεις λιανικής πώλησης ενέργειας αναλαμβάνουν την υποχρέωση να παρέχουν υπηρεσίες ενεργειακού συμβούλου στους τελικούς καταναλωτές με ανταγωνιστικές τιμές. Σε περίπτωση, δηλαδή, που μια επιχείρηση ή ένας ιδιοκτήτης επιθυμεί να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση του ακινήτου του, θα μπορεί να απευθύνεται στην εταιρεία που του προμηθεύει ενέργεια (ηλεκτρικό, ή φυσικό αέριο) προκειμένου να του προτείνει τρόπους και μεθόδους.

Πράσινο ταμείο

Το «πράσινο ταμείο» είναι ο νέος χρηματοδοτικός θεσμός που εισάγει το νομοσχέδιο. Μέσω αυτού θα ενισχύονται δραστηριότητες που αποσκοπούν στην εξοικονόμηση ενέργειας, την έρευνα, την ανάπτυξη της σχετικής αγοράς, την εφαρμογή προγραμμάτων εκπαίδευσης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών. Το Ταμείο θα επιδοτεί ή θα εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση επιχειρηματικών σχεδίων, επενδύσεων και προγραμμάτων που συνδέονται με τη βιώσιμη χρήση της ενέργειας και την αειφόρο ανάπτυξη. Οι πόροι του θα προέρχονται από ένα μέρος του κύκλου εργασιών της ενεργειακής επιθεώρησης των κτιρίων

Εταιρείες Ενεργειακών Υπηρεσιών

Θεσμοθετούνται οι Εταιρείες Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ), οι οποίες θα παρέχουν σε κάθε ενδιαφερόμενο, ιδιώτη ή επιχείρηση, τη δυνατότητα να κάνει επενδύσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας χωρίς να τις χρηματοδοτούν οι ίδιοι. Η χρηματοδότηση, όπως και η αμοιβή των εταιρειών, θα γίνεται μέσω των πόρων που θα εξοικονομούνται από τη μείωση της κατανάλωσης.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_1_08/07/2009_321346

 

 Επιστροφή

 

Χατζηδάκης: Νομοσχέδιο για εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια

Ø      Ο υπ. Ανάπτυξης έδωσε στη δημοσιότητα νομοσχέδιο για εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, με το οποίο θεσπίζεται η Χρηματοδότηση Ενεργειακών Έργων από τρίτους.

Επενδύσεις για εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια χωρίς συμμετοχή ή με περιορισμένη δαπάνη των ιδιοκτητών προβλέπει το νομοσχέδιο που έδωσε σήμερα, Τρίτη, στη δημοσιότητα ο υπουργός Ανάπτυξης κ. Κ. Χατζηδάκης, με το οποίο θεσπίζεται η Χρηματοδότηση Ενεργειακών Έργων από τρίτους.

Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, μια εταιρία ενεργειακών υπηρεσιών θα αναλαμβάνει το κόστος για την υλοποίηση των εργασιών που θα επιφέρουν εξοικονόμηση ενέργειας (π.χ. μονώσεις, διπλά τζάμια, κουφώματα, αντικατάσταση καυστήρα κλπ.) και θα πληρώνεται σταδιακά από το όφελος που προκύπτει για τους ιδιοκτήτες των κτιρίων από τη μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού, φυσικού αερίου ή πετρελαίου θέρμανσης. Με τον τρόπο αυτό, τόνισε ο υπουργός Ανάπτυξης, «εξοικονομούμε ενέργεια και ενισχύουμε μια καινοτόμο επιχειρηματική δράση χωρίς οι καταναλωτές να επιβαρύνονται ούτε ένα ευρώ».

Με το ίδιο νομοσχέδιο δημιουργείται «Πράσινο ταμείο» που θα επιδοτεί ή θα εξασφαλίζει χρηματοδότηση επιχειρηματικών σχεδίων για βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και θα χρηματοδοτείται από Κοινοτικά προγράμματα, καθώς και από μέρος του κύκλου εργασιών των ενεργειακών επιθεωρήσεων. Οι ενεργειακές επιθεωρήσεις θεσπίστηκαν με νόμο που ψηφίστηκε πέρυσι και είναι υποχρεωτικές για όλα τα κτίρια που πωλούνται ή ενοικιάζονται. Οι σχετικές ρυθμίσεις δεν έχουν ενεργοποιηθεί ακόμη καθώς εκκρεμεί η έκδοση των Προεδρικών Διαταγμάτων για τη θέσπιση του Σώματος Ενεργειακών Επιθεωρητών και τον Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ). Ο κ. Χατζηδάκης επανέλαβε πάντως σήμερα, Τρίτη, ότι το κόστος έκδοσης των ενεργειακών πιστοποιητικών, όπως έχει συμφωνηθεί με την Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων, δεν θα ξεπερνά για τα σπίτια το 1 ευρώ ανά τετραγωνικό.

Με το ίδιο νομοσχέδιο, που προβλέπεται να κατατεθεί στη Βουλή μέσα στο καλοκαίρι προβλέπονται ακόμη τα εξής:

-Στις νέες οικοδομές και σε όσα κτίρια ανακαινίζονται ριζικά θα εγκαθίστανται νέοι ηλεκτρονικοί μετρητές κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας με δυνατότητα τηλεμέτρησης. Ήδη έχουν εγκατασταθεί τέτοιοι μετρητές σε 8.500 καταναλωτές μέσης τάσης και 100 χαμηλής, ενώ η ΔΕΗ θα εγκαταστήσει πιλοτικά άλλους 60.000 σε μεγάλους καταναλωτές χαμηλής τάσης (επιχειρήσεις και νοικοκυριά). Οι μετρητές αυτοί παρέχουν τη δυνατότητα εφαρμογής διαφορετικών χρεώσεων στη διάρκεια του 24ώρου. Σε κάθε περίπτωση ο κ. Χατζηδάκης επανέλαβε ότι δεν υπάρχει ζήτημα αύξησης στα τιμολόγια της ΔΕΗ.

-Οι εταιρίες παροχής ενέργειας θα ενημερώνουν τους πελάτες τους για τις δυνατότητες εξοικονόμησης ενέργειας και δαπανών, και θα τους παρέχουν συγκριτικά στοιχεία με τις καταναλώσεις σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά ή με έναν τυπικό καταναλωτή της ίδιας κατηγορίας.

-Εξαιρούνται από την υποχρέωση εγκατάστασης δικτύου φυσικού αερίου οι νέες οικοδομές που κάνουν αποδεδειγμένα χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.

-Μεταφέρεται στη νομοθεσία ο εθνικός στόχος για εξοικονόμηση ενέργειας 9 % ως το 2016 που έχει τεθεί από την ΕΕ.

-Τίθενται ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τις προμήθειες του Δημοσίου και προβλέπεται η αντικατάσταση ή αναβάθμιση μη ενεργειακά αποδοτικού εξοπλισμού με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Προμήθειες εξοπλισμού που δεν συμφωνούν με τις προδιαγραφές δεν θα θεωρούνται δημόσια δαπάνη, δεν θα εκκαθαρίζονται και δεν θα πληρώνονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες δημοσιονομικού ελέγχου.

-Δημιουργείται Διυπουργική Επιτροπή για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων με συμμετοχή των υπουργών Οικονομίας, Εξωτερικών και Ανάπτυξης. Ήδη έχει καταρτισθεί νομοσχέδιο που αλλάζει το θεσμικό πλαίσιο για τις έρευνες.

-Αποκτά αυτοτελή νομική προσωπικότητα το Συμβούλιο Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου που θα χρηματοδοτείται με ετήσια εισφορά από τις ενεργειακές εταιρίες.

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_07/07/2009_287645

 

 Επιστροφή

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ των 12 ΦΟΡΕΩΝ για το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΥΠΕΡΝΟΜΑΡΧΙΑ    ΑΘΗΝΩΝ – ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΣΥΝΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΕΡΓΑΤΩΝ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΑΝΩΤΑΤΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΕΝΩΣΕΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ- ΑΔΕΔΥ

ΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΤΟΠΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΔΗΜΩΝ & ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΘΝΙΚΟ ΜΕΤΣΟΒΙΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΓΕΩΠΟΝΙΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Ø      «Εννέα μέτρα για προστασία του περιβάλλοντος από αυθαίρετες ενέργειες των κυβερνήσεων»

Η «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ των 12 ΦΟΡΕΩΝ για το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» διαπιστώνει ότι για την αντιμετώπιση της συνεχώς υποβαθμιζόμενης ποιότητας ζωής των πολιτών επιβάλλεται εκτός των άλλων και η λήψη σειράς μέτρων, αποφάσεων και ψήφιση νόμων που θα αποβλέπουν στην προστασία του περιβάλλοντος από λαθεμένες ή αυθαίρετες ενέργειες της Διοίκησης και της εκάστοτε κυβέρνησης.

Στα πλαίσια αυτά η «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ των 12 ΦΟΡΕΩΝ για το ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» απέστειλε προς όλα τα κόμματα της Βουλής έγγραφο, υπογραφόμενο από την Υπερνομάρχη Αθηνών- Πειραιώς Ντίνα Μπέη, και ζητεί να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την ψήφιση νόμων ώστε να θεσπιστούν:

ο προληπτικός έλεγχος νομιμότητας από το ΣτΕ όλων των νομοσχεδίων κ.λ.π. που αφορούν άμεσα ή έμμεσα το φυσικό περιβάλλον,

το δικαίωμα των πολιτών να παρίσταται ως πολιτικώς ενάγοντες σε δίκες για εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος,

η εκτός σχεδίου δόμηση να καταστεί, σύμφωνα με το Σύνταγμα, εξαιρετικό μέτρο και να καταργηθούν οι παρεκκλίσεις αρτιότητας,

η άμεση κύρωση των δασικών χαρτών

η ίδρυση Ενιαίας Υπηρεσία Κατεδάφισης Αυθαιρέτων και η άμεση κατεδάφιση αυθαιρέτων σε δάση, αιγιαλούς, κοινόχρηστους χώρους κ.λ.π.

η αυστηροποίηση των ποινών για ρύπανση, εμπρησμό δασών κ.λ.π.

η δημιουργία Υπουργείου Περιβάλλοντος,

η δημιουργία «Συνηγόρου του Περιβάλλοντος»,

η λειτουργία «Εισαγγελέα Περιβάλλοντος».

Στο έγγραφο επισημαίνεται ότι οι παραπάνω θέσεις έχουν υιοθετηθεί από την Ολομέλεια των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδας ενώ για το «Συνήγορο του Περιβάλλοντος» και τον «Εισαγγελέα Περιβάλλοντος» έχουν εκφραστεί και οι Πρόεδροι όλων των Δικαστικών και Εισαγγελικών Ενώσεων.

Τίθεται τέλος, στα Κόμματα το ερώτημα αν υιοθετούν τις προτάσεις αυτές ή διαφωνούν είτε μερικώς είτε στο σύνολό τους.

 

 Επιστροφή

 

Το σχέδιο αξιοποίησης ακινήτων του Δημοσίου για άμεσα έσοδα 50 εκατ-Ετοιμάζεται λίστα για εκποιήσεις μέχρι το τέλους του έτους - Ακολουθεί τιτλοποίηση 1 δισ. ευρώ το 2010

Λεωνιδα Στεργιου

Το πρόγραμμα αξιοποίησης και εκποίησης ακινήτων του Δημοσίου για έσοδα 50 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος του έτους, 1 δισ. ευρώ το 2010 και επιπλέον 100 εκατ. ευρώ στην πενταετία, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος και του χρέους, αποκαλύπτει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Κτηματικής Υπηρεσίας του Δημοσίου (ΚΕΔ), κ. Κωνσταντίνος Φωτόπουλος.

Μέχρι σήμερα το έργο της ΚΕΔ περιοριζόταν στη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας του ελληνικού Δημοσίου, κυρίως μέσω εκποιήσεων, μισθώσεων και ανταλλαγών. «Τώρα η ΚΕΔ περνά στη φάση της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας με στόχο τη δημιουργία υπεραξίας τόσο για την ενίσχυση των κρατικών ταμείων όσο και για την ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας, της βελτίωσης των υποδομών και, κατά συνέπεια, της ζωής του πολίτη. Η αξιοποίηση αυτή γίνεται μέσω παραδοσιακών μεθόδων, όπως η εκχώρηση, αλλά και μέσω σύγχρονων μεθόδων όπως ΣΔΙΤ, sale and lease back (πώληση και επαναμίσθωση) και τιτλοποίηση ακινήτων», δηλώνει ο κ. Φωτόπουλος. H ΚΕΔ έχει λάβει σαφείς εντολές από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, από το οποίο εποπτεύεται, να αυξήσει τα έσοδά της και ταυτόχρονα να προχωρήσει σε περικοπές δαπανών. Στο πλαίσιο αυτό δεν θα προχωρήσει τελικά η προγραμματισμένη αλλαγή κτιρίου στο οποίο στεγάζεται. «Η όποια αλλαγή στα γραφεία μας θα γίνει για μείωση των λειτουργικών εξόδων μας.

– Τι προβλέπει το σχέδιο αξιοποίησης ακινήτων του Δημοσίου;

– Το σχέδιο περιλαμβάνει τρεις βασικούς άξονες: Ο πρώτος περιλαμβάνει αξιοποιήσιμα ακίνητα, κυρίως κτίρια, μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων, εκχωρήσεων, παραχωρήσεων και βραχυπρόθεσμων αξιοποιήσεων. Ο δεύτερος περιλαμβάνει κυρίως την αξιοποίηση διαφόρων διάσπαρτων εκτάσεων χιλιάδων στρεμμάτων ανά την επικράτεια. H ΚΕΔ διαχειρίζεται περίπου 71.000 ακίνητα που ανήκουν στο ελληνικό Δημόσιο, 3,5 εκατ. στρεμμάτων. Ολα αυτά δεν είναι αξιοποιήσιμα. Αρκεί να αναφέρω ότι περίπου το 40% αυτών είναι καταπατημένα. Ο τρίτος άξονας αφορά την τιτλοποίηση ακινήτων με στόχο τη δημιουργία εσόδων για το Δημόσιο. Την υλοποίηση έχει αναλάβει το υπουργείο Οικονομίας και συγκεκριμένα η Γενική Γραμματεία Αποκρατικοποιήσεων και η ΚΕΔ έχει τον ρόλο του τεχνικού συμβούλου. Τέλος, η ΚΕΔ σε αυτή τη φάση επιχειρεί τον κεντρικό σχεδιασμό ανάπτυξης και αξιοποίησης ακινήτων στη Βόρεια Ελλάδα.

– Σε ποια φάση βρισκόμαστε σήμερα;

– Πέρα από τα γνωστά έργα ΣΔΙΤ, 248 στον αριθμό για την περίοδο 2008-2014, συνολικού προϋπολογισμού 3 δισ. ευρώ, η ΚΕΔ ολοκληρώνει τις ημέρες αυτές το πρόγραμμα βραχυπρόθεσμης αξιοποίησης ακινήτων μέχρι τέλους έτους. Από το πρόγραμμα αυτό αναμένεται να εισπραχθούν περίπου 50 εκατ. ευρώ. Στην υπό διαμόρφωση λίστα για τα ακίνητα προς εκποίηση περιλαμβάνονται ακίνητα, μικρής κυρίως αξίας σε όλη την επικράτεια. To εν λόγω πρόγραμμα θα πραγματοποιηθεί είτε μέσω ιδιωτών, όπως για παράδειγμα με ακίνητα στη Γλυφάδα και τη Νέα Ιωνία Αττικής, είτε απευθείας με τη συμμετοχή των Δήμων, όπως στην περίπτωση ακινήτου στα Μέγαρα. Σε ό,τι αφορά την αξιοποίηση διαφόρων εκτάσεων, αυτές έχουν χωριστεί σε δύο ομάδες. Η πρώτη περιλαμβάνει έναν κατάλογο από 50 ακίνητα, όπως στρατόπεδα, παραλίες, οικόπεδα, κτίρια ασφαλιστικών Ταμείων κ.λπ., που θα παραχωρηθούν προς αξιοποίηση σε ιδιώτες και θα μετατραπούν σε τουριστικά θέρετρα, χιονοδρομικά κέντρα, αναψυκτήρια, εστιατόρια κ.ά. Η παραχώρηση θα γίνει με συμβάσεις μακροχρόνιας μίσθωσης - παραχώρησης. Η υλοποίηση του προγράμματος θα γίνει μέσω συμβούλου, ο οποίος θα επιλέξει τα 30 πιο αξιοποιήσιμα ακίνητα από τη λίστα των 50 που έχει ξεχωρίσει η ΚΕΔ. Ηδη, ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση του διαγωνισμού αξίας 5,8 εκατ. ευρώ για την επιλογή του σχήματος των συμβούλων. Για τα ακίνητα αυτά έχουν υπογραφεί, επίσης, προγραμματικές συμφωνίες αξιοποίησης, με τους αρμόδιους ΟΤΑ. Η δεύτερη ομάδα περιλαμβάνει μία λίστα 30 ακινήτων προς αξιοποίηση, για τα οποία δεν έχουν υπογραφεί μέχρι στιγμής προγραμματικές συμφωνίες με τους ΟΤΑ. Από τα ακίνητα αυτά ο σύμβουλος θα επιλέξει τα 20 πιο αξιοποιήσιμα. Προ ημερών έληξε η προθεσμία υποβολής προσφορών στον διαγωνισμό αξίας 3 εκατ. ευρώ για την επιλογή του συμβούλου. Τα ακίνητα αυτά αφορούν εκτάσεις που ξεπερνούν τα 14.000 στρέμματα και βρίσκονται σε Αττική, Χαλκιδική, Δωδεκάνησα, Κέρκυρα, Ροδόπη, Εύβοια, Αιτωλοακαρνανία, Ζάκυνθο, Κυκλάδες, Σάμο, Καβάλα, Αργολίδα, Φθιώτιδα, Μαγνησία και Φλώρινα.

Σε ό,τι αφορά την τιτλοποίηση, η ΚΕΔ υποδεικνύει στο υπουργείο Οικονομίας ακίνητα με στόχο τη δημιουργία ενός «καλαθιού» 500 εκατ. ευρώ μέχρι 1 δισ. ευρώ που θα αποτελέσουν το χαρτοφυλάκιο εταιρείας ειδικού σκοπού που θα εκδώσει τα ομόλογα. Στο «καλάθι» αυτό θα ενταχθούν ακίνητα που διαχειρίζεται η ΚΕΔ, κ.ά. Βασική «μαγιά» του χαρτοφυλακίου για την εταιρεία ειδικού σκοπού θα αποτελούν τα 33 ακίνητα του Δημοσίου που προορίζονταν για sale and lease back μέσω της ΚΕΔ. Αυτά ήταν συνολικής έκτασης 271.925,90 τ.μ. και μεταξύ άλλων ήταν του υπ. Εμπορικής Ναυτιλίας, του υπ. Πολιτισμού και Τουριστικής Ανάπτυξης (Θηβών), της Γ.Γ. Πληροφοριακών Συστημάτων, 15 ΔΟΥ, αστυνομικές διεύθυνσης κ.ά. Ωστόσο, το υπουργείο θα αποφασίσει εν τέλει ποια από αυτά είναι ώριμα για να ενταχθούν.

– Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα;

– Η αξιοποίηση των ακινήτων που ανέφερα, συνολικής αξίας 50 εκατομμυρίων περίπου, θα ολοκληρωθεί μέχρι τέλους έτους. Σε ό,τι αφορά το άλλο σκέλος, ο ανάδοχος για την αξιοποίηση των 30 ακινήτων (από τα 50) για τα οποία υπάρχουν προγραμματικές συμφωνίες με ΟΤΑ θα επιλεγεί μέχρι τέλους έτους, ενώ εκείνος για τα 20 ακίνητα (από τα 30) που δεν υπάρχουν συμφωνίες με τους ΟΤΑ το 2010. Οσον αφορά την τιτλοποίηση, αυτή αναμένεται το 2010.

– Ποιο είναι το σχέδιο ένταξης ακινήτων της Εταιρείας Τουριστικής Ανάπτυξης (ΕΤΑ) στην ΚΕΔ;

– Τις λεπτομέρειες και την υλοποίηση του σχεδίου θα τις δούμε ύστερα από τρεις με τέσσερις μήνες.

– Προβλέπεται πώληση καταπατημένων εκτάσεων;

– Δεν υπάρχει τέτοια πρόταση.

Τι προβλέπει το πρόγραμμα για τη Β. Ελλάδα

Ο πρόεδρος της ΚΕΔ, κ. Κ. Φωτόπουλος, παρουσιάζει το πρόγραμμα για την ανάπτυξη της Βορείου Ελλάδος με την αξιοποίηση έξι πρώην στρατοπέδων και τη μετακόμιση της ΔΕΘ σε δήμο της Δυτικής Θεσσαλονίκης, αλλά και στο μεγάλο έργο για το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος που θα ολοκληρωθεί μέσω ΣΔΙΤ μέχρι το 2015. «Κάθε πρόγραμμα αξιοποίησης και οικιστικής ανάπτυξης γίνεται σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς και τους ΟΤΑ, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον, περιορισμούς για τη χρήση γης, αρχαιολογικά ζητήματα κ.λπ.», σημειώνει.

– Τι προβλέπει το πρόγραμμα ανάπτυξης της Βόρειας Ελλάδας;

– Η ΚΕΔ θα αναλάβει τον κεντρικό σχεδιασμό ανάπτυξης ακινήτων και οικιστικής ανάπλασης στη Βόρεια Ελλάδα, σε συνεργασία με τους τοπικούς φορείς. Αυτό σημαίνει ότι θα λάβει υπόψη όλα τα προγράμματα που «τρέχουν» ή έχουν αποφασισθεί από τις τοπικές κοινωνίες ή άλλους φορείς (αρχαιολογικές υπηρεσίες, υπ. Πολιτισμού κ.λπ.) και θα τα εντάξει σε έναν κεντρικό σχέδιο. Πιστεύουμε ότι η Θεσσαλονίκη είναι το κέντρο ανάπτυξης των Βαλκανίων, ιδιαίτερα μετά την ένταξη της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας στο ευρώ. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να υπάρχει ένα ξεκάθαρο στρατηγικό σχέδιο ανάπτυξης για να αποφευχθούν λάθη που έγιναν κατά την ταχύτατη, αλλά άναρχη ανάπτυξη της Αθήνας.

– Ποια είναι τα βασικά σημεία;

– Κατ’ αρχήν η ΚΕΔ υποδεικνύει τους υποψήφιους χώρους για τη μετακόμιση της ΔΕΘ, μάλλον προς δήμο της Δυτικής Θεσσαλονίκης. Η απόφαση θα ληφθεί από την κυβέρνηση. Δεύτερον, υποδεικνύει εκτάσεις για τη χωροθέτηση της Αλεξάνδρειας Ζώνης Καινοτομίας. Τρίτον, και για μένα το κυριότερο, η δημιουργία του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος στον Δήμο Μηχανιώνας μέσω ΣΔΙΤ. Πρόκειται για ένα έργο 350 εκατ. ευρώ και για ένα πανεπιστήμιο - πρότυπο για ξένους σπουδαστές σε έκταση 300 στρεμμάτων που θα αναβαθμίσει τόσο τη Βόρειο Ελλάδα, όσο και τη χώρα μας συνολικά στο εξωτερικό. Η ΚΕΔ πιστεύει σε αυτό το έργο και για τον λόγο αυτό χρηματοδότησε με περίπου 200.000 ευρώ τη μεγαλύτερη αρχαιολογική ηλεκτρονική διασκόπηση που έχει γίνει στην Ελλάδα. Κάτω από την επιφάνεια των 300 στρεμμάτων βρέθηκαν αρχαία και τα αποτελέσματα της διασκόπησης εδόθησαν στην αρχαιολογική υπηρεσία. Τώρα το σχέδιο προβλέπει την ένταξη των αρχαίων στην ανάπτυξη του Πανεπιστημίου. Ηδη, υπογράφηκε η σύμβαση με το υπουργείο Πολιτισμού και το 2011 θα γίνει η δημοπράτηση του έργου. Το 2015 προβλέπεται να λειτουργεί κανονικά.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_economy_1_12/07/2009_321902

 

 Επιστροφή

 

Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων: Να σταματήσει η βαρβαρότητα στην εμετάλλευση της αττικής γης

  Ημερομηνία δημοσίευσης: 28/08/2009

  Οργή και θλίψη εκφράζει ο ΣΑΔΑΣ - Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων, για το μεγάλο περιβαλλοντικό έγκλημα που ολοκλήρωσε την οικολογική καταστροφή στη ΒΑ Αττική. Σε ανακοίνωσή του επισημαίνει ότι η εγκληματική αμέλεια είναι αυταπόδεικτη για όσους όφειλαν να σχεδιάσουν να δοκιμάσουν και να εφαρμόσουν τα σχέδια διάσωσης και πυρόσβεσης που η κοινωνία υπαγορεύει, στο πλαίσιο της πολιτικής για μια βιώσιμη ανάπτυξη.

Πράγμα που όλες οι επιστημονικές, πολιτικές και παραγωγικές δυνάμεις σε επίπεδο -τουλάχιστον- αρχών αποδέχονται... Και σχολιάζει: "Ουδείς είναι άμοιρος ευθυνών. Από την ανώτατη πολιτική ηγεσία που νομοθετεί -φέρει την κύρια ευθύνη- και κατηγορείται εύλογα, μέχρι τον δασάρχη που αποχαρακτηρίζει και οχυρώνεται στη νομοθεσία εκτελώντας έμμεσα ή άμεσα πολιτικές εντολές, αλλά και τον «ηρωικό» πυροσβέστη που θεωρεί και εγκρίνει «πυροπροστασίες» ενώ δεν λειτουργούν.

Ακόμη και οι τοπικοί άρχοντες που βρίσκουν την ευκαιρία να προβληθούν στα ΜΜΕ παραπληροφορώντας και προκαλώντας πολλές φορές σύγχυση στις δυνάμεις της πυρόσβεσης. Τέλος, ευθύνεται ο 'ιδιώτης' -ο μέσος εμείς-idiot- που αδιαφορεί και δεν συμμετέχει στα κοινά με πρόσχημα την ανύπαρκτη κρατική παρουσία σε δύσκολες στιγμές, όπως αυτές που οι κάτοικοι της Αττικής έζησαν τις τελευταίες μέρες".

Ο ΣΑΔΑΣ προειδοποιεί: "Το λεκανοπέδιο Αττικής είναι πεπερασμένο. Είναι ένα 'νησί' που δεν μπορεί να επεκταθεί ούτε στα βουνά ούτε στη θάλασσα. Η βορειοανατολική Αττική ξεχείλισε από το λεκανοπέδιο. Οι βόρειοι-βορειοανατολικοί άνεμοι που εισέρχονται από το άνοιγμα μεταξύ Πάρνηθας και Πεντέλης είναι πράγματι η ανάσα του Αθηναίου που στοιβάχτηκε στην πολυκατοικία του '60. Η βαρβαρότητα στην εκμετάλλευση της αττικής γης πρέπει να σταματήσει με σχεδιασμό. Ο συγκεντρωτισμός σήμερα, δεν είναι τυχαίο φαινόμενο.

Είναι πολιτική επιλογή και αποτυπώνει ένα φοβικό - συγκεντρωτικό κράτος. Οι σοβαρές διοικητικές πράξεις πραγματοποιούνται στην πρωτεύουσα. Νυχθημερόν πολίτες και διοίκηση πηγαινοέρχονται από περιφερειακές υπηρεσίες στο κέντρο. Τα περιφερειακά πανεπιστήμια είναι στελεχωμένα με «ιπτάμενους» καθηγητές και εσχάτως και με μεταφερόμενους φοιτητές. Οι γεννήσεις πραγματοποιούνται σε συντριπτική πλειοψηφία στην πρωτεύουσα. Οι εργολαβίες των δημοσίων έργων επιβλέπονται και διοικούνται από την Αθήνα. Πώς είναι δυνατόν να μειωθεί η ζήτηση για στέγη στην Αττική με αυτές τις συνθήκες;".

Ως μοναδική διέξοδο αντιπροτείνει την αποκέντρωση, υπογραμμίζοντας "η ζήτηση για εγκατάσταση στην Αττική εντείνεται από το σύστημα της διοίκησης που δεν εκσυγχρονίζεται. Χωρίς την ουσιαστική διοικητική αποκέντρωση το οποιοδήποτε ρυθμιστικό σχέδιο που εσχάτως ανακοινώθηκε και διατελεί σε διαβούλευση θα εξελιχθεί σε ένα άθροισμα σημειακών παρεμβάσεων που στη καλύτερη περίπτωση θα μεταθέτουν τον αναπτυξιακό σχεδιασμό στο μέλλον" και παρατηρεί "η καταστροφή στη ΒΑ Αττική ανέδειξε την αναγκαιότητα για διασύνδεση των επιπέδων σχεδιασμού από το γενικό χωροταξικό επίπεδο μέχρι την πολεοδόμηση και την πράξη εφαρμογής Ρυθμιστικό Σχέδιο χωρίς διοικητική αναδιάρθρωση-υποστήριξη είναι καταδικασμένο να υποστηρίζει αποσπασματικές επεμβάσεις και όχι την ισόρροπη ανάπτυξη".

Με πικρία διαπιστώνει "η πολιτική γης μέσω του ΡΣΑ ούτε σαφής είναι ούτε συνεγείρει τον μέσο πολίτη. Οι έννοιες 'πληροφορούμαι', 'συμμετέχω', 'ενδιαφέρομαι' αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του Ρυθμιστικού Σχεδιασμού. Στην παρούσα στιγμή πρέπει να αναμορφωθεί, να ξανασυζητηθεί ώστε να πληροί ώριμες ανάγκες της κοινωνίας που ζει και αναπτύσσεται στην Αττική".

ΑΥΓΗ 28/8/09

 

 Επιστροφή

 

Με κλαδιά από καμένα πεύκα διαδήλωσαν για το περιβαλλοντικό έγκλημα

 «E» 31/8

  Την οργή και την αγανάκτησή τους για τις ευθύνες της Πολιτείας που δεν μπορεί να προστατεύσει τον φυσικό πλούτο της χώρας, για τις αυθαιρεσίες που μετατρέπουν τα δάση σε οικισμούς, για τη διαχρονική ατιμωρησία και τις σκοπιμότητες που παραδίδουν κάθε χρόνο στις φλόγες τους ελάχιστους πνεύμονες της Αττικής, αλλά και την αφάνταστη θλίψη τους για την τεράστια περιβαλλοντική καταστροφή εξέφρασαν την περασμένη Παρασκευή εκατοντάδες πολίτες που συγκεντρώθηκαν και διαδήλωσαν στο κέντρο της Αθήνας.

Με αφορμή τις πυρκαγιές στη βορειοανατολική Αττική και με αφετηρία ένα κάλεσμα που ξεκίνησε από ενεργούς πολίτες, bloggers, περιβαλλοντικές οργανώσεις κι έκανε τον γύρο του Διαδικτύου, πλήθος κόσμου με μαύρα ρούχα μαζεύτηκε αργά το απόγευμα στην πλατεία Συντάγματος με... μπροστάρη μερικά κλαδιά από καμένα πεύκα.

«Η ζωή μας δεν θα είναι ποτέ πια η ίδια. Θα υποστούμε την εκδίκηση της φύσης. Δεν υπάρχει πολιτική βούληση να γίνει κάτι καλύτερο. Η ατιμωρησία είναι διαχρονική», μας είπε η 31χρονη εκπαιδευτικός Ανθή Παναγιωτοπούλου.

«Καίνε τη ζωή μας», θα συμπληρώσει η 15χρονη μαθήτριά της Φανή Χατζηνικολάου, προσθέτοντας «αλλά και τη δική τους. Πώς θα ζήσουν στις βίλες τους χωρίς οξυγόνο;» Η 67χρονη Κατερίνα Πολένα και η 60χρονη Κωνσταντίνα Χριστοδουλίδου ήρθαν -μας λένε- να διαμαρτυρηθούν για τα παιδιά και τα εγγόνια τους, που δεν θα μπορούν πια να αναπνεύσουν στην Αθήνα. «Τα δάση δεν καίγονται τυχαία. Η ανυπολόγιστη αυθαιρεσία δεν γνωρίζει φραγμούς. Αλλά δυστυχώς στην Ελλάδα δεν έχουμε μνήμη, ενώ έχουμε τη δύναμη στα χέρια μας και μπορούμε να επιλέξουμε την τύχη μας», λένε.

Γρήγορα η λεωφόρος μπροστά από τη Βουλή γεμίζει από ανθρώπους κάθε ηλικίας.

«Νιώθουμε τεράστια απογοήτευση», μας λένε η 16χρονη Ελευθερία Μπούζα και η μητέρα της Στέλλα Τούρλου. «Πώς θα ζήσουμε; Πώς θα ζήσουν τα παιδιά μας; Νιώθουμε βαθιά απογοητευμένες από όλα, όχι μόνο από την περιβαλλοντική καταστροφή. Ζούμε μέσα στην ανασφάλεια. Κι αντί να ακούνε την κραυγή μας, μας αγνοούν»...

Κάποιοι υψώνουν πανό με συνθήματα όπως «Να σβήσουμε τις πολιτικές που καίνε τη ζωή μας», «Προσλήψεις στην Πυροσβεστική και στη Δασική Υπηρεσία τώρα» ή φορούν μπλουζάκια που γράφουν «Κυβερνήσατε. Καήκαμε. Φύγετε».

Οργή όσο δεν παίρνει για την αυθαιρεσία και τις σκοπιμότητες που καίνε τα δάση νιώθει και η 75χρονη Αννα Μπικέ, πεζοπόρος και λάτρης της φύσης. «Με πονάει αφάνταστα. Είναι δολοφόνοι, μας σκοτώνουν λίγο λίγο. Και μετά μας κοροϊδεύουν κι από πάνω», μας λέει. «Θα περίμενε κανείς πως το πάθημα του 2007 θα μας γινόταν μάθημα, αλλά αποδεικνύεται πως γι άλλη μια φορά δεν μπορούμε να διαχειριστούμε μια κρίσιμη κατάσταση», σημειώνει η Μαρία Δημητροπούλου, που κατέβηκε με τα δυο παιδιά της, τον Νικόλα και τη Μιλτώ, να διαδηλώσει.

Δίπλα της, η Ευγενία Μαρκοπουλιώτη, που μένει στα βόρεια προάστια, μας μιλά για το τμηματικό ξεπούλημα του φυσικού πλούτου της Ελλάδας και συμπληρώνει: «Από την περασμένη Παρασκευή τα πουλιά δεν κελαηδάνε πια»...

ΓΙΑΝΝΗΣ ΦΩΣΚΟΛΟΣ

ΕΘΝΟΣ 31/8/09

 

 Επιστροφή

 

«Τράπεζα γης», το κλειδί για το Λεκανοπέδιο

Τη δημιουργία «τράπεζας γης», για την αναζωογόνηση του πολύπαθου Λεκανοπεδίου, προτείνει μεταξύ άλλων πολυμελής ομάδα πολεοδόμων του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος του Ε.Μ.Πολυτεχνείου, μετέχοντας στον διάλογο που άνοιξε με αφορμή το σχέδιο για το νέο Ρυθμιστικό του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ.

Είναι μια πρόταση-κλειδί, που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα με τη νέα οικολογική καταστροφή στην Αττική. Αφορά τη δέσμευση όλων των αδόμητων εκτάσεων του ευρύτερου δημόσιου τομέα (στρατόπεδα, ιδιοκτησίες οργανισμών κ.λπ.), ώστε να ενταχθούν σε ένα πρόγραμμα δημιουργίας νέων χώρων πρασίνου και να αξιοποιηθούν για τη δημιουργία περιβαλλοντικού αποθέματος, σε συνδυασμό με μέτρα προστασίας της γεωργικής γης, που έχει διασωθεί ώς τώρα από την τσιμεντοποίηση.

Είναι ένας τρόπος για να εφαρμοστεί στην πράξη η έννοια της «συμπαγούς πόλης», που θεωρητικά υιοθετεί το υπουργείο ΠΕΧΩΔΕ, αλλά στην πράξη καταστρατηγεί με μεγάλης κλίμακας εντάξεις νέων περιοχών στο σχέδιο πόλης στα 25 χρόνια που μεσολάβησαν από τη θεσμοθέτηση του πρώτου Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας (ΡΣΑ).

Η κριτική αποτίμηση των ανεπαρκών προβλέψεων του 1985 και η ανάλυση των προτάσεων του υπουργείου για το νέο θεσμικό πλαίσιο ήταν το αντικείμενο της επιστημονικής συζήτησης που οργάνωσε το Εργαστήριο, συμβάλλοντας στον ουσιαστικό διάλογο που πρέπει να αναπτυχθεί για το πιο σημαντικό νομοθέτημα, που αφορά το μέλλον της Αττικής την επόμενη εικοσαετία. Το κείμενο που ακολουθεί δεν μένει μόνο σε διαπιστώσεις, αλλά προτείνει μέτρα για να βγει η πρωτεύουσα από τη σημερινή περιβαλλοντική και οικιστική κρίση. Εκτός από την «τράπεζα γης», δίνεται έμφαση σε ένα πρόγραμμα αναπλάσεων του υφιστάμενου οικιστικού πλούτου, σε συνδυασμό με τη θεσμοθέτηση μέτρων ώστε να αποτραπεί η δόμηση κατά μήκος των μεγάλων οδικών αξόνων, σημερινών, αλλά και των νέων που προγραμματίζονται.

1. Η οικιστική έκρηξη της Αθήνας προς την Αττική και το Ρ.Σ.Α./85

Βασικός στρατηγικός στόχος του Ρ.Σ.Α./85 ήταν «η ανάσχεση της διόγκωσης των οικονομικών δραστηριοτήτων και ο αναπροσανατολισμός των επενδύσεων στην περιφέρεια της χώρας». Εν τούτοις, η περίοδος αυτή σημαδεύτηκε από την οικιστική έκρηξη της πόλης, με μεγάλη διάχυση οικονομικών δραστηριοτήτων και κατοικίας σε όλη την Αττική. Εδώ θα επισημάνουμε δύο μόνο όψεις αυτής της ουσιαστικής ακύρωσης του ρυθμιστικού σχεδιασμού:

Η οικιστική έκρηξη προς την Αττική δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα αποσπασματικών χωροθετήσεων ιδιωτών «στα κενά του νόμου». Ακολούθησαν τα μεγάλα, στρατηγικής σημασίας, έργα που προώθησε και το κράτος, ερήμην του Ρ.Σ.Α./85: κυρίως Αεροδρόμιο στα Σπάτα, Αττική Οδός αλλά και Μετρό, προαστιακός, ολυμπιακά έργα κ.ο.κ.

Το Ρ.Σ.Α./85 είχε εν τούτοις σημαντική παρουσία στα πολεοδομικά πράγματα, όχι με την εφαρμογή των ρυθμίσεων που προβλέπει, αλλά μέσα από τις αντιφάσεις λόγου και σχεδιασμών: Οι στρατηγικοί στόχοι που έχουν παραμείνει στο κείμενο του Νόμου, αποτέλεσαν τη βάση για την ανάπτυξη μίας νομολογίας από το ΣτΕ, που στήριξε πολλές προσπάθειες ακύρωσης έργων για περιβαλλοντικούς λόγους και δημιουργεί τριβές σε ρυθμίσεις που προωθεί το ΥΠΕΧΩΔΕ.

Πρόκειται αναμφισβήτητα για εκδηλώσεις βαθιάς ρήξης της Διοίκησης με το σύστημα σχεδιασμού που, προφανώς, αντανακλά μεγάλες αντιθέσεις απέναντι σε βασικά θέματα στρατηγικής. Η βάση αυτών των ρήξεων μπορεί να εντοπιστεί στη διεθνή πολιτική / οικονομική συγκυρία.

Μπορούμε να πούμε ότι η έμπρακτη ακύρωση του Ρ.Σ.Α/85 αποτελεί εκδήλωση συντονισμού με τη «στροφή» της δεκαετίας του '80 προς τον νεοφιλελευθερισμό και την «παγκοσμιοποίηση». Η στροφή αυτή θα ενταθεί μετά την ανάληψη της Ολυμπιάδας, το 1996, που πυροδοτεί και την παραγωγή των μεγάλων έργων. Σε αυτό το πλαίσιο θεωρείται ότι «τα μεγάλα έργα» θα αποτελέσουν, όχι μόνο την «ατμομηχανή» της οικονομίας, αλλά και όχημα της βελτίωσης του διεθνούς ρόλου και της ευρύτερης οικονομικής ανάπτυξης τόσο της χώρας, όσο και της πρωτεύουσας. Χαρακτηριστικές είναι οι μεταλλαγές που σημειώνονται στον κατασκευαστικό τομέα. Αναδύονται και στην Ελλάδα μεγάλες κατασκευαστικές επιχειρήσεις, σε συντονισμό με το τραπεζικό κεφάλαιο, που επιδιώκουν να δραστηριοποιηθούν τόσο στα δημόσια έργα υποδομής, όσο και στην οικοδομή, εισάγοντας νέα δεδομένα σε σχέση με τον «παραδοσιακό» τύπο οικοδόμησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

2. Ρ.Σ.Α./09 ως εργαλείο διαχείρισης αστικής ανάπτυξης: (ετεροχρονισμένη) νομιμοποίηση ενός νεοφιλελεύθερου προτύπου;

Τα πιο πάνω περιγράφουν σε αδρές γραμμές και τη σημερινή συγκυρία στη χώρα μας, με την οικοδομή και κυρίως τα έργα υποδομής να ανάγονται όντως σε «ατμομηχανή» της οικονομίας και βασικό μέσο για την περιπόθητη διατήρηση θετικού προσήμου στον ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ στη χώρα μας. Το Ρ.Σ.Α/09, υιοθετώντας μία νέα φιλοσοφία αστικής ανάπτυξης σε σχέση με το Ρ.Σ.Α./85, προβλέπει «βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και ενίσχυση του ρόλου της Αθήνας ως Πόλης-Πύλης της Ν.Α. Ευρώπης» και φαίνεται να συντονίζεται άρρητα με τον στόχο της ανάπτυξης του τομέα των κατασκευών.

Η διεθνής συγκυρία, όμως, σήμερα βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση. Αναγνωρίζεται ότι οι νεοφιλελεύθερες πρακτικές στον τομέα της οικοδομής λειτούργησαν ως καταλύτες για την εκδήλωση της διεθνούς κρίσης σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Παράλληλα, διαπιστώνεται ότι η περιβαλλοντική κρίση και η κλιματική αλλαγή, που επιταχύνθηκαν, είναι πλανητικές και θα έχουν καταλυτικές συνέπειες στα επόμενα χρόνια, με ένταση και σημασία που υπερβαίνει τους σημερινούς πεπερασμένους προβληματισμούς και οικονομικούς δείκτες.

Η Αττική δεν αποτελεί όαση εξαίρεσης από την περιβαλλοντική κρίση. Οι πιέσεις και οι καταστροφές στο περιβάλλον είναι αισθητές, ενώ και στο κοινωνικό πεδίο εντοπίζονται νέου τύπου ζητήματα, όπως η εγκατάσταση μεταναστευτικών ομάδων, οι μεταλλαγές του χαρακτήρα, οι πιέσεις στα μεσαία στρώματα κ.ο.κ.

Το Ρ.Σ.Α/09 δεν αγνοεί, στον λόγο που αρθρώνει, τη σημερινή επιστημονική συζήτηση και δεν μπορεί να αγνοήσει το επίπεδο περιβαλλοντικής συνειδητοποίησης οικολογικών κινημάτων και πολιτών. Ο λόγος αυτός, όμως, είναι μόνο ρητορικός, αφού υπονομεύεται συστηματικά από την κυρίαρχη λογική ενίσχυσης της αστικής ανταγωνιστικότητας και της προώθησης του τομέα των κατασκευών. Αντιφάσεις λόγου/ρυθμίσεων, υπερβολικά εξειδικευμένες αναφορές σ' ένα πλαίσιο αοριστίας και αποφυγή δεσμεύσεων αποτελούν τα χαρακτηριστικά του ογκώδους σχεδίου Νόμου για το Ρ.Σ.Α./09. Επισημαίνονται ορισμένα ενδεικτικά σημεία:

Διακηρύσσεται η στήριξη «της πολυκεντρικής δομής» με «ενίσχυση των πυρηνικών κέντρων των Δήμων». Ο στόχος αυτός όμως ακυρώνεται, αφού εισάγεται σειρά προβλέψεων, όπως συστήματα κέντρων και συμπληρωματικοί πόλοι, άξονες και πόλοι ανάπτυξης διεθνούς έως ενδοπεριφερειακής σημασίας, κατευθύνσεις για παρεμβάσεις μητροπολιτικού χαρακτήρα με επιχειρηματικές ζώνες, εμπορευματικά κέντρα κ.ο.κ. (άρθρα 11, 12 και 17). Πρόκειται για ρυθμίσεις ευρύτατες, που αλληλοεπικαλύπτονται και δημιουργούν ένα χαλαρό και ευέλικτο πλέγμα με έμφαση στην επιχειρησιακή διάσταση και τη δυνατότητα υλοποίησης επενδύσεων και έργων. Μέσα από αυτό, νομιμοποιείται και επικυρώνεται η σημερινή κατάσταση ανεξέλεγκτης οικιστικής έκρηξης στην Αττική, ενσωματώνονται οι τάσεις που έχουν δημιουργηθεί και αφήνεται η αγορά να ρυθμίσει το μέλλον της χωρικής ανάπτυξης.

Διακηρύσσεται η αρχή της «συμπαγούς πόλης», με στόχο τη διοχέτευση «της οικιστικής ανάπτυξης σε υφιστάμενους πόλους και οικισμούς» (άρθρο 13). Εκτός από όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω, την αρχή αυτή υπονομεύει και η έλλειψη οποιασδήποτε ουσιαστικής πρόβλεψης για τον περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης, αλλά και οι ίδιες οι τεράστιες επεκτάσεις των σχεδίων πόλεων που έχουν δρομολογηθεί τα τελευταία χρόνια.

Εισάγονται, για τη συγκεκριμενοποίηση των όρων χωρικής ανάπτυξης που προβλέπει το Ρ.Σ.Α./09, νέα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού, τα Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης Ενοτήτων - ΣΧΑΕ. Έτσι, ακόμη και οι ευχολογικές προβλέψεις του Ρ.Σ.Α./09 δεν θα αποκτήσουν ρυθμιστική υπόσταση σε διάστημα μικρότερο των 4 χρόνων από σήμερα.

Ο συνδυασμός της ασάφειας με την προωθημένη φρασεολογία δεν θα αποτελούσε έκπληξη, αν ανανεώσει την «παράδοση» των «τριβών» με το ΣτΕ, ακυρώνοντας έτσι ακόμη και την όποια αναπτυξιακή δυναμική έχει ταχθεί να προάγει το Ρ.Σ.Α./09.

3. Σημεία για εναλλακτικές προοπτικές στη σημερινή συγκυρία

Ενα Ρυθμιστικό Σχέδιο που συντάσσεται 25 χρόνια μετά το προηγούμενο, με γνώση των διαδικασιών που το ακύρωσαν και μέσα σε μια συγκυρία, όπου η κρίση στο περιβάλλον, στην οικονομία, την κοινωνία και η αναγκαιότητα κεντρικών ρυθμίσεων έχουν δραματική ένταση, έπρεπε να προσανατολιστεί σε κατευθύνσεις που να συντονίζονται με τα αιτήματα των καιρών και τις επεξεργασίες της συνειδητοποιημένης επιστημονικής κοινότητας. Άλλωστε σήμερα, πολλές πόλεις καινοτομούν και προσφέρουν ιδέες και παραδείγματα σε διάφορα επίπεδα σχεδιασμού.

Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο, αναδεικνύονται κάποια σημεία που, ενώ αγνοούνται από το Ρ.Σ.Α./09, θεωρούμε ότι θα ήταν χρήσιμο να αποτελέσουν αντικείμενο προβληματισμού στη συζήτηση που έχει ανοίξει, γιατί ευνοούν περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους, χωρίς να αγνοούν τις οικονομικές / παραγωγικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης. Ενδεικτικά:

Να δοθεί έμφαση στη σαφή οριοθέτηση και προστασία των περιοχών οικολογικού ενδιαφέροντος, είτε ως περιοχών φυσικού περιβάλλοντος, είτε ως περιοχών γεωργικής εκμετάλλευσης - που επίσης αποτελούν κρίσιμη περιβαλλοντική συνιστώσα. Να περιέλθουν σε δημόσια κτήση όλες οι κρίσιμες οικολογικά περιοχές και να αποδοθούν σε δημόσια χρήση και έλεγχο οι μεγάλοι αδόμητοι χώροι που περιλαμβάνουν στρατόπεδα, ιδιοκτησίες δημόσιων οργανισμών και οργανισμών κοινής ωφέλειας. Στη διαδικασία αυτή, σημαντικό ρόλο έχουν τα νέα εργαλεία της «τράπεζας γης» και του «πράσινου ταμείου».

Να εισαχθούν στρατηγικές που ευνοούν ειδικά και ρητά την ανάπτυξη και σε άλλους τομείς πλην της οικοδομής και των υποδομών, όπως π.χ. η εκπαίδευση, η έρευνα, η υγεία, ο πολιτισμός. Φυσικά εδώ, πέρα από πολιτικό όραμα, προϋποτίθεται και ο συντονισμός των χωρικών ρυθμίσεων - και των φορέων τους - με τους υπόλοιπους φορείς της κυβερνητικής πολιτικής. Αυτό όμως, αποτελεί ένα μεγάλο έλλειμμα που το ΥΠΕΧΩΔΕ όχι μόνο δεν αντιμετώπισε, αλλά ούτε φαίνεται να έθεσε τελικά, έστω ως αίτημα.

Να υπάρξουν επεξεργασίες και κατευθύνσεις για τη στροφή της δραστηριότητας των κατασκευαστικών επιχειρήσεων σε έργα αναπλάσεων του υφιστάμενου ιστού, επισκευών κτιρίων με βιοκλιματική διάσταση, διατήρηση / αναβάθμιση περιοχών οικολογικού ενδιαφέροντος, κ.ο.κ. και προς την κατασκευή άλλων υποδομών, αντί της σημερινής ώθησής τους προς την κατασκευή αυτοκινητοδρόμων.

Να ελεγχθεί η διάχυση με δραστικό περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης, αυστηρό καθορισμό της δυνατότητας επεκτάσεων και αποτροπή της οικοδόμησης κατά τους (υφιστάμενους και νέους) οδικούς άξονες, προς όφελος μιας οργάνωσης πολυκεντρικής, σε αντιστοιχία με την παλιά δομή της Αττικής, που θα πρέπει να υποστηριχθεί συστηματικά με μέσα σταθερής τροχιάς.

Να αναπτυχθεί συστηματικός προβληματισμός για τα υφιστάμενα κέντρα και τις κεντρικές χρήσεις εντός του αστικού ιστού, που απειλούνται από την ανεξέλεγκτη σημερινή ανάπτυξη των μεγάλων εμπορικών / ψυχαγωγικών συγκροτημάτων και όσων προοιωνίζονται από το Ρ.Σ.Α./09. Για το κέντρο της Αθήνας έχει ιδιαίτερη σημασία η χωροθέτηση της δημόσιας διοίκησης που έχει, κατά την τελευταία περίοδο, διαχυθεί τυχαία (;), ακολουθώντας τα αποτελέσματα των διαγωνισμών που πραγματοποιήθηκαν για την εξασφάλιση κτιριακών εγκαταστάσεων. Ενα θετικό σημείο εδώ: το Ρ.Σ.Α./09 αναφέρει ρητά ότι η Βουλή θα παραμείνει στη θέση που βρίσκεται (άρθρο 27)!

Να υπάρχουν επεξεργασίες και ειδικά μέτρα για τη διατήρηση / αναβάθμιση περιβαλλοντικών πόρων, όπως το νερό, ο αέρας, καθώς και για τη διαχείριση απορριμμάτων, ακτινοβολιών κ.ο.κ. - ζητήματα τα οποία απουσιάζουν ή αναφέρονται χωρίς εξειδικεύσεις, που να μπορούν να στηρίξουν πολιτικές προστασίας.

Να αναπτυχθεί η συζήτηση για την έννοια της κοινωνικής συνοχής, η ενίσχυση της οποίας, ασφαλώς σε συντονισμό με τον λόγο διεθνών οργανισμών, εμφανίζεται ως στόχος του Ρ.Σ.Α./09. Η έννοια όμως παραμένει ρευστή και δεν συνδέεται με κοινωνικές διαστάσεις της αστικής ανάπτυξης, όπως η κοινωνική πόλωση, οι πιέσεις στα μεσαία στρώματα, η εγκατάσταση των μεταναστευτικών ομάδων κ.ο.κ., που στη σημερινή συγκυρία συνδέονται συχνά με πρωτοφανή για τη χώρα μας φαινόμενα και εντάσεις.

Ζητήματα αυτής της τάξεως -στα οποία θα μπορούσαν φυσικά να προστεθούν πολύ περισσότερα -έχουν ήδη τεθεί, μέσω του διαλόγου που έχει αναπτυχθεί. Η επιστημονική κοινότητα θέλει -και πρέπει- να συμβάλει, ώστε οι διατυπώσεις και διακηρύξεις του Ρ.Σ.Α./09 να μετατραπούν σε δεσμεύσεις και μέτρα που θα καθοδηγήσουν το σημερινό πρότυπο ανάπτυξης του χώρου, σε κατευθύνσεις συνειδητές, οικολογικά και κοινωνικά. Με αυτόν τον στόχο πρέπει να αναπτύξουμε τη συζήτησή μας. 

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=03/09/2009&id=78510

 

 Επιστροφή

 

Πληρώνουν φόρο για να σώσουν το περιβάλλον

Ø      Στο Κολοράντο, οι κάτοικοι στηρίζουν τις πράσινες εισφορές

Κίττυ Ξενάκη

Σε πονοκέφαλο έχει εξελιχθεί για τον Νικολά Σαρκοζί ο προτεινόμενος φόρος άνθρακα, που σπέρνει ζιζάνια στην κυβέρνηση, διχάζει την αντιπολίτευση και εξοργίζει 2 στους 3 Γάλλους. Το κλίμα δεν θα μπορούσε να διαφέρει περισσότερο στο Μπόλντερ, μια κωμόπολη 100.000 ψυχών του Κολοράντο, τη μοναδική παγκοσμίως που εφαρμόζει φόρο άνθρακα σε τοπική βάση.

Το Μπόλντερ, στους πρόποδες των Βραχωδών Ορέων, είναι μια ιδιαίτερη πόλη- πάντα ήταν. Το 1967 ήταν η πρώτη στις ΗΠΑ που επέβαλε ειδικό φόρο (1% επί όλων των αγορών) προκειμένου να χρηματοδοτήσει τη δημιουργία πράσινης ζώνης. Το 1994 έγινε μια από τις πρώτες πόλεις που επέβαλαν φόρο επί των οικιακών απορριμμάτων, προκειμένου να ενθαρρύνει και να χρηματοδοτήσει την ανακύκλωση. Και το 2007 έγινε η πρώτη και η μοναδική πόλη παγκοσμίως που εφάρμοσε τοπικά φόρο άνθρακα, δηλαδή φόρο επί των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα- και μάλιστα με τη σύμφωνη γνώμη του 60% των κατοίκων.

Οι πολίτες

Στην πραγματικότητα, γράφει ο Γκρεγκουάρ Αλίξ στην εφημερίδα «Λε Μοντ», ήταν οι ίδιοι οι κάτοικοι αυτοί που τον πρότειναν κι ας βρίσκεται το Μπόλντερ στην καρδιά μιας χώρας με ελάχιστες (μέχρι πρότινος τουλάχιστον) οικολογικές ευαισθησίες καθώς και έντονη αλλεργία στους φόρους. «Στο Μπόλντερ, όλες οι μεγάλες πρωτοβουλίες αρχίζουν από τους ίδιους τους πολίτες», δηλώνει υπερήφανα η αντιδήμαρχος Κρίσταλ Γκρέι. Αντίθετα με το ομοσπονδιακό κράτος, το Μπόλντερ προσχώρησε στο Πρωτόκολλο του Κιότο, βάζοντας οικειοθελώς στόχο να περιορίσει κατά 20% τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2012. Μικρή λεπτομέρεια: πέραν των πανεπιστημίων του, το Μπόλντερ φιλοξενεί αρκετά ομοσπονδιακά ερευνητικά εργαστήρια και έχει τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ειδικών στο κλίμα παγκοσμίως.

Σε αυτήν την πόλη όλοι πληρώνουν για ένα καλύτερο αύριο: νοικοκυριά, επιχειρήσεις, καταστήματα... Ο φόρος άνθρακα υπολογίζεται κατ΄ αναλογία με βάση τον λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος και χρησιμοποιείται για την προώθηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Σε ελάχιστες πόλεις μπορεί να δει κανείς υβριδικά αυτοκίνητα να φουλάρουν μέσω ηλιακών συλλεκτών- στο Μπόλντερ γίνεται. Όποιος καταναλωτής, άλλωστε, ζητεί να προέρχεται μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνει από ανανεώσιμες (και ακριβότερες) πηγές, δεν πληρώνει φόρο για αυτήν την ποσότητα.

Μέχρι στιγμής, ο φόρος άνθρακα αποφέρει κάθε χρόνο στον Δήμο σχεδόν ένα εκατομμύριο δολάρια- ένα μέσο νοικοκυριό πληρώνει περίπου 16 δολάρια τον χρόνο και μία επιχείρηση 45 δολάρια. Επειδή όμως το Μπόλντερ υπολόγισε ότι με αυτά τα έσοδα δεν θα καταφέρει να επιτύχει τον στόχο του 2012, αποφάσισε να διπλασιάσει τον φόρο άνθρακα- για μια ακόμα φορά, ήταν μια πρωτοβουλία των ίδιων των πολιτών.

Οι πρωτοπόροι, οι οικονομικοί και οι διχασμένοι

ΣΟΥΗΔΙΑ
Η πρώτη διδάξασα

Η χώρα από το 1991 έχει βάλει φόρο επί της ενεργειακής κατανάλωσης, από τον οποίο εξαιρούνται οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το ύψος του πέρασε από τα 27 ευρώ ανά τόνο διοξειδίου του άνθρακα στα 108 ευρώ ανά τόνο. Αποφέρει ετησίως στο κράτος 15 δισ. κορόνες- 1,4 δισ. ευρώ-, έχει επιφέρει μείωση των εκπομπών CΟ2 από τις μεταφορές και έχει ενθαρρύνει τη χρήση βιομάζας για τη θέρμανση και τη βιομηχανία.
ΚΑΝΑΔΑΣ
Η οικονομικότερη εκδοχή

Η επαρχία της Βρετανικής Κολομβίας επέβαλε φόρο άνθρακα επί των μορφών ενέργειας από ορυκτές πηγές τον Ιούλιο του 2008. Το ύψος του έχει οριστεί στα 10 καναδικά δολάρια (6,4 ευρώ) ανά τόνο, θα φτάσει όμως σταδιακά τα 30 δολάρια το 2012. Ο καταναλωτής πληρώνει φόρο 2,4 σεντ ανά λίτρο βενζίνης και 2,76 σεντ ανά λίτρο πετρελαίου θέρμανσης. Τα έσοδα, που εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στο 1,2 δισ. ευρώ τα επόμενα 3 χρόνια, επιστρέφονται στους φορολογούμενους.

ΓΑΛΛΙΑ
Η συζήτηση φουντώνει

Τον Ιούλιο, μια ομάδα ειδικών με επικεφαλής τον Μισέλ Ροκάρ τάχθηκε υπέρ της επιβολής ενός φόρου άνθρακα, που θα άρχιζε από τα 32 ευρώ ανά τόνο διοξειδίου του άνθρακα και θα έφθανε τα 100 ευρώ ανά τόνο έως το 2030.

Το γαλλικό προεδρικό μέγαρο έχει ήδη ανακοινώσει πως ο «φόρος κλίμα-ενέργεια» (contribution climat-energie), όπως βαφτίστηκε, θα συμπεριληφθεί στις προτάσεις προϋπολογισμού για το 2010, εξακολουθούμε όμως να μη γνωρίζουμε (φημολογείται πως θα το μάθουμε την ερχόμενη εβδομάδα, από τον ίδιο τον Σαρκοζί) ποιο θα είναι το ύψος του φόρου (ο Γάλλος πρωθυπουργός, ο Φρανσουά Φιγιόν, δήλωσε πρόσφατα πως θα είναι 14 ευρώ ανά τόνο διοξειδίου του άνθρακα, για να δεχθεί αμέσως μετά προεδρική επίπληξη), αν θα φορολογηθεί και η ηλεκτρική ενέργεια (ο Ροκάρ το θέλει, ο Φιγιόν όχι) και πώς ακριβώς θα αποζημιωθούν (και θα πειστούν) γι΄ αυτόν τον νέο φόρο οι Γάλλοι, οι οποίοι τάσσονται σε ποσοστό σχεδόν 70% εναντίον της εφαρμογής του.

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4534918&ct=2 (6-9-09)

 

 Επιστροφή

 

Σπήλιος Παπασπηλιόπουλος: Αποχαιρετισμός σε έναν πρωτεργάτη του ελληνικού οικολογικού κινήματος
Δευτέρα, 07 Σεπτεμβρίου 2009
Με μεγάλη θλίψη, η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς αποχαιρετά τον Σπήλιο Παπασπηλιόπουλο, οικονομολόγο από τους πρώτους που κατανόησαν πως το παγκόσμιο αναπτυξιακό πρότυπο των τελευταίων δεκαετιών αγνοεί πλήρως το βαθύτερο κόστος που συνεπάγεται για την ίδια του τη βάση: το περιβάλλον και τους φυσικούς πόρους. Επί δεκαετίες κορυφαίος διανοούμενος του οικολογικού χώρου και βαθιά δημοκράτης, ο Σπήλιος Παπασπηλιόπουλος ήταν ταυτόχρονα και σιωπηλός αγωνιστής για το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής.
Το WWF Ελλάς εκφράζει προς την οικογένεια και τους φίλους και οικολογικούς συνοδοιπόρους του βαθιά και ειλικρινή συλλυπητήρια.

 

Ο Σπήλιος δεν είναι πια μαζί μας. Έφυγε από την ζωή ο Σπήλιος Παπασπηλιόπουλος, ιδρυτικό μέλος και επίτιμο μέλος του Δ.Σ. της ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ, αγαπημένος φίλος και πρωτοπόρος της οικολογίας και της Κοινωνίας Πολιτών. Τα συλληπητήριά μας στην αγαπημένη σύζυγό του Έμμυ και την κόρη του Κάτια που συνεχίζουν ως μέλη της Ένωσης την υποστήριξη που τόσο απλόχερα είχε προσφέρει ο Σπήλιος στην ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. Η Νεκρώσιμος Ακολουθία θα γίνει την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου στις 12.30 το μεσημέρι στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου –απέναντι από το Ασκληπιείο Βούλας- στην Παραλιακή/Ποσειδώνος-Βούλα.

 

 Επιστροφή

 

Καταπέλτης ο Συνήγορος του Πολίτη για έργα - «φαντάσματα»

Εντόπισε σωρεία παραλείψεων στις αντιπλημμυρικές υποδομές, ανυπαρξία μελετών, παράνομη δόμηση κι άλλες «μαύρες τρύπες».

Σοβαρές ελλείψεις στο σύστημα δασοπροστασίας, διαπιστώνει ο Συνήγορος του Πολίτη. Κάνει επίσης λόγο, για σωρεία παραλείψεων εκ μέρους των αρμοδίων, τονίζοντας ότι οι επισημάνσεις που έκανε μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του 2007, παραμένουν ακόμη και σήμερα επίκαιρες, γεγονός το οποίο έχει σαν αποτέλεσμα, πέραν όλων των άλλων, να προκαλούνται και μεγάλες οικονομικές ζημίες.

Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη:

- οι δασικοί χάρτες και το δασολόγιο, παραμένουν ευχολόγιο, αν και από τον Δεκέμβριο του 2006, με επιστολή, προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, έχει επισημάνει την αναγκαιότητα σύνταξής τους,

- συνεχίζονται τα φαινόμενα όπως και οι πιέσεις για δόμηση σε περιοχές που γειτνιάζουν άμεσα με δασικές εκτάσεις ή βρίσκονται μέσα σε αυτές,

- οι μελέτες για διάνοιξη και καθαρισμό των δασικών οδών δεν τυγχάνουν της αναγκαίας χρηματοδότησης, όπως και τα περισσότερα αντιπλημμυρικά έργα,

- η Πυροσβεστική Υπηρεσία εξακολουθεί να έχει σοβαρές ελλείψεις σε μέσα και εξοπλισμό,

- δεν υπάρχει συντονισμός Δασικής και Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, ενώ η Πολιτική Προστασία που σε μεγάλο βαθμό βασίζεται και στην συμμετοχή των εθελοντών, παραμένει ασυντόνιστη.

Η δυσκαμψία του συστήματος και οι συνέπειές της έγιναν ορατές, προσφάτως, στην Εύβοια, περιοχές της οποίας καταστράφηκαν από έντονα πλημμυρικά φαινόμενα, επιβεβαιώνοντας, δυστυχώς, όσα επισήμανε ο Συνήγορος του Πολίτη, στην έκθεση που συνέταξε, το καλοκαίρι του 2008.

Σύμφωνα με την Ανεξάρτητη Αρχή, «δεν έχουν γίνει τα αναγκαία αντιπλημμυρικά έργα. Έχουν εκτελεστεί, μόνον κάποια μικρής έκτασης αντιδιαβρωτικά έργα, που έχουν περιορισμένο χρόνο ζωής και σε καμιά περίπτωση δεν αντικαθιστούν τα αντιπλημμυρικά. Το γεγονός ότι δεν σημειώθηκαν μεγάλες καταστροφές από πλημμυρικά φαινόμενα κατά την διάρκεια του φετινού χειμώνα (του 2008), οφείλεται αποκλειστικά στο ότι οι βροχοπτώσεις ήταν περιορισμένες».

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_16/09/2009_297711

 

 Επιστροφή

 

Και τα υπόγεια γκαράζ στο συντελεστή δόμησης

Απρόσμενες παρενέργειες στις νέες οικοδομικές άδειες προκαλεί η πρόσφατη τροπολογία του κ. Σουφλιά για «τακτοποίηση» των παρανομιών (ημιυπαίθριοι, υπόγεια, πιλοτές κ.λπ.).

Προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι θα προσμετρώνται στο συντελεστή δόμησης όλοι οι υπόγειοι χώροι στάθμευσης σε οικοδομές που θα κατασκευαστούν με άδεια η οποία εκδόθηκε μετά τις 22 Ιουλίου 2009. Το τελευταίο διάστημα η υποβολή φακέλων για νέες οικοδομές έχει μειωθεί αισθητά, αλλά το θέμα ανέκυψε ήδη σε ορισμένες Πολεοδομίες που έχουν ζητήσει διευκρινίσεις από την αρμόδια διεύθυνση του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ.

«Δεν γίνεται διαχωρισμός, με αποτέλεσμα το άρθρο 41 του νόμου 3775/2009 να περιλαμβάνει τους υπόγειους χώρους στάθμευσης σε όλα τα πολυώροφα κτίρια υπόγειων γκαράζ. Αφορά ακόμη και τις προσθήκες σε υπάρχοντα κτίρια», εξήγησε στην «Ε» η αρχιτέκτων Ελένη Μπούτου-Λεμπέση, επί σειρά ετών διευθύντρια του υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ για θέματα πολεοδομικής νομοθεσίας. Υπενθυμίζει ότι οι χώροι στάθμευσης είναι υποχρεωτικοί σε όλες τις οικοδομές στην Αττική και αυξήθηκαν με το διάταγμα 111/2004, σημειώνοντας ότι είναι ένα μέτρο που συμβάλλει στην προστασία του περιβάλλοντος σε αστικές περιοχές. Με αυτό το δεδομένο, σημειώνει ότι οι συγκεκριμένες διατάξεις χρειάζεται να τροποποιηθούν και να διευκρινιστούν.

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=23/09/2009&id=85102

 

 Επιστροφή

 

Το τσιμέντο «γεννάει» τις καταιγίδες

Η θερμότητα που εκπέμπεται από τα κτίρια, δημιουργεί τις συνθήκες για ξαφνικά μπουρίνια στην Αττική

Στέφανος Κρίκκης

«Μαγνήτη» για τις καταιγίδες αποτελεί η Αθήνα. Τα τελευταία 30 χρόνια έχουν αυξηθεί οι μέρες όπου το ύψος της βροχής ξεπερνά στην πρωτεύουσα τα 10 με 20 χιλιοστά και αυτό, σύμφωνα με έρευνες Ελλήνων ειδικών, φαίνεται πως οφείλεται στη θερμότητα που εκπέμπει η πόλη.

Από το 1980 και μετά, η Αθήνα έχει γνωρίσει πρωτόγνωρη οικοδομική δραστηριότητα και έχει σταδιακά μετατραπεί σε μια θερμική νησίδα. Αυτό σημαίνει ότι ο μεγάλος αριθμός κτιρίων και σπιτιών που επεκτάθηκαν εις βάρος ελεύθερων χώρων και πρασίνου, λειτουργούν ως θερμική δεξαμενή. Απορροφούν την ηλιακή ακτινοβολία, τη συσσωρεύουν στα δομικά τους υλικά που έχουν μεγάλη θερμοχωρητικότητα, και στη συνέχεια την αποβάλλουν ως θερμότητα στο περιβάλλον. Η θερμότητα αυτή αποδεικνύεται τώρα πως διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία καταιγιδοφόρων νεφών πάνω από την πρωτεύουσα.

«Οι καταιγίδες εκδηλώνονται ως επί το πλείστον εξαιτίας των βίαιων ανοδικών κινήσεων που προκαλούν οι ατμοσφαιρικές διαταραχές (κυρίως ψυχρά μέτωπα), που περνούν από τη χώρα μας», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Παναγιώτης Νάστος που είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Εργαστήριο Κλιματολογίας και Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Όταν τα μέτωπα αυτά περνούν πάνω από την Αττική, έχοντας προκαλέσει σε άλλες περιοχές της χώρας βροχές ή καταιγίδες, τότε, παρά το γεγονός ότι μπορεί να είναι εξασθενημένα, παρουσιάζουν βίαιες ανοδικές κινήσεις εξαιτίας της θερμότητας που εκπέμπεται από το Λεκανοπέδιο, συνεισφέροντας στη δημιουργία νεφών κατακόρυφης ανάπτυξης».

Σύννεφα ύψους 10 χλμ.

Τα σύννεφα, που μπορεί να εκτείνονται σε ύψος έως και 10 χλμ. πάνω από την επιφάνεια του εδάφους, προκαλούν καταιγίδες που διαρκούν κατά μέσο όρο μία ώρα. Τα μέτωπα αυτά, αέριες μάζες, μπορούν να προκαλέσουν σφοδρές βροχοπτώσεις και χωρίς να έχουν εξασθενήσει κατά τη διάρκεια της διαδρομής τους. Η θερμότητα της Αθήνας σε συνδυασμό με υδρατμούς στην ατμόσφαιρα και με την επικράτηση νοτίων ανέμων αποτελεί επίσης ένα πρώτης τάξεως καταιγιδοφόρο κοκτέιλ.

Στις περιπτώσεις αυτές, η ένταση της βροχής είναι πολύ μεγάλη και ξεπερνά σε ύψος τα 20 χιλιοστά. Ο αριθμός αυτός είναι ιδιαίτερα σημαντικός αν αναλογιστεί κανείς ότι το ύψος του νερού από μια συνηθισμένη βροχή δεν υπερβαίνει συνήθως τα 4 χιλιοστά. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, έχουν σημειωθεί καταιγίδες όπου το ύψος της βροχής φθάνει και ξεπερνά τα 30 ή και τα 40 χιλιοστά.

Ο κ. Π. Νάστος μελέτησε τα τελευταία χρόνια τις ημερήσιες τιμές βροχόπτωσης από 27 μετεωρολογικούς σταθμούς στην Ελλάδα, για την περίοδο από το 1956 μέχρι πρόσφατα και υπολόγισε τον δείκτη της ημερήσιας έντασης της βροχής.

Από τα στοιχεία αυτά φαίνεται να επιβεβαιώνεται η εκτίμηση ότι η αστικοποίηση της ευρύτερης περιοχής των Αθηνών επηρεάζει τις ισχυρές καταιγίδες. Οι καταιγίδες κατακόρυφης μεταφοράς όπως λέγονται, αναπτύσσονται και ενισχύονται από την εκλυόμενη θερμότητα της αστικής θερμικής νησίδας της πόλης. Μάλιστα, πολλές μελέτες που έχουν γίνει στο εξωτερικό, υποστηρίζουν αυτή τη θεωρία, δίνοντας αποδείξεις ότι η αστική θερμική νησίδα των μεγάλων πόλεων συνδέεται με ισχυρές καταιγίδες κατακόρυφης μεταφοράς, όπως στην Ατλάντα, στην Πόλη του Μεξικού στο Τελ Αβίβ, στο Πεκίνο, στο Τόκιο, στο Λονδίνο.

Χαρακτηριστικό όμως είναι το γεγονός ότι όσα συμβαίνουν στην Αθήνα, δεν εμφανίζονται και στη Θεσσαλονίκη παρά το γεγονός ότι είναι το δεύτερο μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Ελλάδας. Η ανάλυση μετεωρολογικών δεδομένων από το 1930 μέχρι σήμερα, που έγινε από τους κ.κ. Κώστα Φιλάνδρα, Γιάννη Καπσωμενάκη και Χρήστο Ρεπαπή από το Κέντρο Ερεύνης Φυσικής της Ατμοσφαίρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, έδειξε ότι στην Αθήνα υπάρχει αυξητική τάση του αριθμού ημερών βροχής με μεγάλη ένταση. Αυτό φαίνεται να οφείλεται στο γεγονός ότι η Θεσσαλονίκη ουσιαστικά δεν συνιστά θερμική νησίδα- παρά το μέγεθός της- σε αντίθεση με την Αθήνα που είναι πολύ πιο πυκνοδομημένη.

Όλο και λιγότερες βροχές

ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ είναι η μεταβλητότητα που παρουσιάζουν οι βροχές στη χώρα μας ως προς τον χώρο και τον χρόνο που εκδηλώνονται. Σε απόσταση 350 χιλιομέτρων, ο όγκος του νερού που πέφτει μέσα σε έναν χρόνο παρουσιάζει σημαντική διαφορά, καθώς κυμαίνεται από 2.000 χιλιοστά και περισσότερο στα ορεινά της Βορειοδυτικής Ελλάδας μέχρι 400 χιλιοστά ή και λιγότερο στην Αττική και τις Κυκλάδες.

Στη χώρα μας, το 92% των βροχοπτώσεων κατά τη διάρκεια της υγρής περιόδου (από Οκτώβριο έως Μάρτιο) παράγεται από τους κυκλωνικούς τύπους κυκλοφορίας (δηλαδή τα βαρομετρικά χαμηλά που μας έρχονται), ενώ κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου τα έντονα επεισόδια βροχόπτωσης και χαλαζιού συνδέονται με την εκδήλωση θερμικών καταιγίδων.

Ο αναπληρωτής καθηγητής κ. Π. Νάστος παρατηρεί ότι σε όλη την Ελλάδα οι τάσεις της ετήσιας βροχόπτωσης, που καθορίζεται κυρίως από τη χειμερινή βροχόπτωση, είναι πτωτικές. «Από τα στοιχεία που μελετήσαμε προκύπτει ότι σημαντικές πτωτικές τάσεις εμφανίζονται στους σταθμούς της Κέρκυρας, των Ιωαννίνων, του Αγρινίου, της Κοζάνης, της Ιεράπετρας, της Σκύρου και της Αλεξανδρούπολης».

Μείωση 20%

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα κλιματικών μοντέλων που έχουν «τρέξει» επιστήμονες στην Ευρώπη, είναι πιθανό οι βροχοπτώσεις να μετατοπιστούν στις βόρειες χώρες της Γηραιάς Ηπείρου, ενώ στις περιοχές της Νοτιοανατολικής Μεσογείου οι βροχοπτώσεις την περίοδο 2080-2099 θα σημειώσουν μείωση πάνω από 20% σε σχέση με την περίοδο 1980-1999.

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4538538&ct=1 29-9-09

 

 Επιστροφή

 

Αρχαία μνημεία σε αστικό περιβάλλον

Ø      Η αποκάλυψη, η συντήρηση, η προστασία και η διάσωσή τους, καθώς και η ανάδειξη των αξιών που αυτά ενσωματώνουν

Του Χρ. Γ. Ντουμα*

Σχεδόν όλες οι πόλεις της σύγχρονης Ελλάδας βρίσκονται επάνω στα ερείπια αρχαίων πόλεων. Ωστόσο, όσο πολύτιμα κι αν είναι τα ερείπια αυτά ως ιστορικές μαρτυρίες, δεν παύουν να αποτελούν εμπόδιο στον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη των σημερινών πόλεων που ώς τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο διατηρούσαν την ανθρώπινη κλίμακά τους με χαμηλές οικοδομές που σπάνια ξεπερνούσαν τους τρεις ορόφους σε ύψος. Η αστυφιλία, την οποία επέσπευσαν με βίαιο τρόπο οι εμφύλιοι διωγμοί -ήταν ευκολότερο σ' έναν καταδιωκόμενο να κρυφτεί σε μια μεγάλη πόλη παρά στο χωριό του- οδήγησε σε έναν άνευ προηγουμένου οικοδομικό οργασμό. Στη μεγάλη ζήτηση στέγης ή απόκριση ήταν πολυώροφες πολυκατοικίες. Για την ανέγερση πολυκατοικιών όμως, εκτός του ότι συχνά κατεδαφίζονταν αρχιτεκτονικά κομψοτεχνήματα, χρειάζονταν και εκσκαφές σε μεγάλο βάθος για ισχυρά θεμέλια και για τη δημιουργία υπόγειων βοηθητικών χώρων. Ετσι, αρχαία ερείπια που βρίσκονταν κάτω από πόλεις με μεγάλο ιστορικό παρελθόν διέτρεχαν τον κίνδυνο καταστροφής.

Υποχρέωση του Κράτους

Σύμφωνα με συνταγματική επιταγή, η αποκάλυψη, η συντήρηση και η προστασία των μνημείων, καθώς και η ανάδειξη των αξιών που αυτά ενσωματώνουν, αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση του Κράτους. Αυτό, λοιπόν, όφειλε να μεριμνήσει για την διάσωση και την προστασία των αρχαιοτήτων που βρίσκονταν μέσα στα οικόπεδα. Η απαλλοτρίωση γενικώς όλων αυτών των οικοπέδων ούτε εφικτή ήταν με τις υφιστάμενες οικονομικές δυνατότητες ούτε αναγκαία, αφού αφ' ενός δεν θα εξυπηρετούσε πραγματικά τα μνημεία και αφ' ετέρου θα δημιουργούσε ανυπέρβλητα κοινωνικά προβλήματα με το ξεσπίτωμα χιλιάδων οικογενειών. Στην ηγεσία της όντως ολιγάνθρωπης, στη δεκαετία του 1950, Αρχαιολογικής Υπηρεσίας (μετά βίας ο αριθμός των αρχαιολόγων έφτανε τους τριάντα) έτυχε να βρίσκονται κορυφαίοι επιστήμονες με διεθνές κύρος, όπως ο Χρήστος και η Σέμνη Καρούζου, ο Γιάννης Κοντής, ο Γιάννης Μηλιάδης, ο Γιάννης Παπαδημητρίου, ο Νικόλαος Πλάτων, ο Μανόλης Χατζηδάκις, οι οποίοι, πέρα από την αφοσίωση στα μνημεία και την αγάπη στην επιστήμη τους, είχαν και αυξημένες κοινωνικές ευαισθησίες.

Η ανάγκη διάσωσης και προστασίας των μνημείων απορρέει από τις αξίες που το καθένα τους ενσωματώνει: επιστημονική/ιστορική, εκπαιδευτική, αισθητική και κοινωνική.

Με κριτήριο, λοιπόν, αυτές τις αξίες, ιεραρχήθηκαν τα μνημεία που έρχονταν στο φως με τις σωστικές λεγόμενες ανασκαφές σε αστικά οικόπεδα. Ετσι, μνημεία που ενσωμάτωναν όλες τις αξίες μαζί είχαν απόλυτη προτεραιότητα διάσωσης και η προσφορότερη λύση ήταν η απαλλοτρίωση του αντίστοιχου οικοπέδου. Με τον τρόπο αυτόν, μνημεία που ανήκαν σε αρχαία δημόσια κτίρια (π.χ. ναοί, στοές, τείχη, κρήνες κ.λπ.) διατηρήθηκαν στο ύπαιθρο, ώστε μαζί με την αξία τους ως ιστορικές μαρτυρίες να αναδειχθεί και ο ρόλος τους ως μέσα απόκτησης ειδικών γνώσεων για την αρχιτεκτονική, την πολεοδομία, την αρχαία τεχνολογία κ.λπ. (εκπαιδευτική αξία). Ταυτόχρονα, η πόλη στην οποία βρίσκονται αποκτούσε τη δυνατότητα ανάδειξης της κοινωνικής αξίας των μνημείων με την οργάνωσή τους σε χώρους, όπου θα συνδυάζονταν η αναψυχή με την μόρφωση του ευρύτερου κοινού. Η αρχαία αγορά της Θεσσαλονίκης, η Αχαρνική Πύλη με τους αρχαίους κεραμικούς κλιβάνους της οδού Αιόλου στην Αθήνα, το Αρχαίο Θέατρο στη Λάρισα, το Ιερό του Ηλίου και η μεγάλη παλαιοχριστιανική βασιλική στη Ρόδο, αποτελούν μερικά παραδείγματα μνημείων αυτής της κατηγορίας.

Σε υπόγεια οικοδομών

Για μνημεία που ενσωματώνουν τις δύο μόνο κύριες αξίες, την επιστημονική και την εκπαιδευτική, επελέγη η διατήρησή τους στο υπόγειο της ανεγειρόμενης οικοδομής. Η απαλλοτρίωση του υπογείου, μαζί με τη διάσωση των αντίστοιχων μνημείων, εξασφάλισε και την πρόσβαση σ' αυτά για μελέτη από τους ειδικούς. Ετσι, τμήματα του αρχαίου τείχους των Αθηνών βρίσκονται κάτω από το μέγαρο της οδού Μητροπόλεως 15, όπου μέχρι πρόσφατα στεγαζόταν το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας, καθώς και δίπλα στον υπόγειο σταθμό αυτοκινήτων της Πλατείας Κλαυθμώνος. Ομοίως αξιόλογα τμήματα του τείχους, του επιβλητικού αποχετευτικού συστήματος, μοναδικά αρχαία εργαστήρια χαλκοπλαστικής στην πόλη της αρχαίας Ρόδου, καθώς και πολλά άλλα παρόμοια μνημεία σε διάφορες πόλεις της χώρας διατηρήθηκαν σε υπόγεια σύγχρονων οικοδομών. Η τακτική της διατήρησης μνημείων με κατάχωση εφαρμόστηκε στις περιπτώσεις που απ' όλες τις αξίες διασώζεται μόνο η επιστημονική. Με την υποχρέωση του οικοπεδούχου να μη δημιουργήσει υπόγειο κάτω από τη στάθμη των αρχαίων λειψάνων, τα αρχαία σώζονται, η πολιτεία δεν επιβαρύνεται με το κόστος απαλλοτριώσεων, ενώ παράλληλα μειώνεται και η βλάβη των συμφερόντων του πολίτη. Τέλος, η καταστροφή επιτρέπεται στις περιπτώσεις, όπου η διατήρηση των αρχαίων καταλοίπων είναι τέτοια, ώστε αυτά δεν ενσωματώνουν καμιά από τις παραπάνω αξίες. Είναι αυτονόητο ότι σε όλες τις περιπτώσεις έχει προηγηθεί πλήρης τεκμηρίωση των μνημείων τόσο με λεκτική περιγραφή όσο και με σχεδίαση, φωτογράφηση, βιντεοσκόπηση ή με ό,τι άλλο μέσο παρέχει η σύγχρονη τεχνολογία.

Είναι γεγονός ότι οι περισσότερες αξίες των μνημείων με την παραπάνω διαδικασία αναδείχθηκαν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ωστόσο, η αξία που εξακολουθεί να είναι υποβαθμισμένη και που, ωστόσο, δεν αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα και ευθύνη της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, είναι η κοινωνική αξία.

Ακόμη και στις περιπτώσεις οργανωμένων και επισκέψιμων αρχαιολογικών χώρων, μόνο η χειρότερη πλευρά της κοινωνικής αξίας έχει αναδειχθεί: η οικονομική εκμετάλλευση. Αντίθετα, η ψυχαγωγική/παιδευτική αξία, που με την ανάδειξή της θα μπορούσε να καλλιεργήσει αγάπη και σεβασμό προς τα μνημεία, έχει εντελώς παραμεληθεί. Ενα μεγάλο ποσοστό ευθύνης για την παραμέληση αυτή αναλογεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση για έλλειψη πρωτοβουλίας και ενδιαφέροντος. Με την ειλικρινή συνεργασία Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία που βρίσκονται σε αστικό περιβάλλον λειτουργώντας καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας μπορούν να μετατραπούν σε χώρους αναψυχής και διαλογισμού για τους περιοίκους. Εφοδιασμένοι με ειδική κάρτα ελευθέρας εισόδου, οι πολίτες αυτοί θα μπορούσαν να αισθάνονται ότι έχουν μερίδιο στο κομμάτι αυτό της πόλης τους και να νοιάζονται για την ασφάλεια και την προστασία του.

Σ' ένα τέτοιο πρόγραμμα, η συμβολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορεί να συνίσταται στην συμμετοχή στο κόστος, προκειμένου η Αρχαιολογική Υπηρεσία να προσλάβει το επί πλέον αναγκαίο προσωπικό και να το εκπαιδεύσει ανάλογα. Σε άλλες περιπτώσεις θα μπορούσαν να διαμορφωθούν χώροι, στους οποίους παιδιά μικρών ηλικιών θα μπορούσαν να μορφώνονται παίζοντας. Για παράδειγμα, η παρουσία των αρχαίων κλιβάνων δίπλα στην Αχαρνική Πύλη δίνει την ευκαιρία οργάνωσης εργαστηρίων αγγειοπλαστικής όμοιων με τα αρχαία, όπου μικρά παιδιά θα μπορούσαν να διδάσκονται τον τρόπο κατεργασίας του πηλού σύμφωνα με τα αρχαία πρότυπα.

Με τέτοια προγράμματα και οργάνωση των μνημείων σε αστικό περιβάλλον και οι πόλεις μπορούν να γίνουν πιο φιλικές στους πολίτες τους αλλά και αυτοί πιο φιλικοί προς τα μνημεία.

* Ο κ. Χρ. Γ. Ντούμας είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_27/09/2009_330612

 

 Επιστροφή

 

Κινήματα στις γειτονιές για λίγο πράσινο

Αντιστέκονται στο τσιμέντο άνθρωποι ανεξαρτήτως ηλικίας, επαγγέλματος και τάξης

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΜΑΡΙΑ ΛΙΛΑ mlila@dolnet.gr

«Πάνω από 20 χρόνια ποτίζω, σκαλίζω και φυτεύω δένδρα. Παίρνω νερό από το πηγάδι του κτήματος 11 ώρες κάθε μέρα. Δυστυχώς, είναι μόνο για πότισμα. Και λέω δυστυχώς, επειδή υπήρξαν μέρες που μαζευόταν εδώ όλη η γειτονιά και κατασκήνωνε για να μην περάσουν οι μπουλντόζες και καταστρέψουν το κτήμα» λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Νίκος Μελισσηνός, που μετέχει ανελλιπώς στην προσπάθεια εκατοντάδων άλλων φίλων, γειτόνων, γνωστών και αγνώστων, που θέλουν να κρατήσουν τα Πατήσια μερικά κομμάτια από το παλαιό γνώριμο και στοιχειωδώς ανθρώπινο πρόσωπό τους.

Η κινητοποίηση των κατοίκων, εξάλλου, οδήγησε στη διάσωση του πράσινου χώρου της πρώην ταβέρνας «Γαζία» και κρατάει, ακόμη, πράσινο και κοινόχρηστο το πρώην κτήμα των Καλλιφρονάδων και τη Βίλα Δρακόπουλου.

Συνολικά, περισσότεροι από 10 κοινόχρηστοι χώροι στην Αθήνα έχουν διασωθεί, άλλοι μόνιμα κι άλλοι προσωρινά, από το τσιμέντο χάρη στην παρέμβαση των ανθρώπων της γειτονιάς. Στις τέσσερις περιπτώσεις: «Γαζία», Αγορά Κυψέλης, Βίλα Δρακόπουλου και Κτήμα Κανελλόπουλου οι προσπάθειες υπερκαλύπτουν τη δεκαετία ενώ οι νεώτερες μάχες της γειτονιάς δίνονται στη Νέα Σμύρνη, στα Εξάρχεια, στο Χαλάνδρι και στην Πλατεία Αμερικής.

«Στις μάντρες της Αθήνας πριν από 30 χρόνια υπήρχαν τριανταφυλλιές, γιασεμιά. Στους κήπους, δένδρα και σε μερικές πλατείες πλατάνια. Σήμερα, κυριαρχούν οι ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι και οι τυποποιημένες πλατείες με τα σιντριβάνια», σημειώνει ο κ. Παναγιώτης συνταξιούχος μηχανικός που συνηθίζει να παίζει τάβλι στο φιλόξενο στέκι του Συνδέσμου για την Ποιότητα Ζωής στα Πατήσια, το οποίο αριθμεί, τώρα 800 ενεργά μέλη που προσφέρουν εθελοντικά εργασίες και υπηρεσίες, χειμώνα- καλοκαίρι, στο πρώην Κτήμα Κανελλόπουλου. Οι κάτοικοι της περιοχής κατάφεραν να σώσουν από τις μπουλντόζες 12 δένδρα και πρόσθεσαν δεκάδες άλλα δίπλα τους μέσα στα 21 χρόνια που διαρκεί η κατάληψη αυτού του χώρου.

Βοηθοί στην πολύχρονη προσπάθεια των κατοίκων είναι άνθρωποι ανεξαρτήτως ηλικίας, επαγγέλματος και κοινωνικής τάξης. Από το 2004, έχουν δημιουργήσει ανοιχτό σχολείο εκμάθησης της ελληνικής γλώσσας για τους μετανάστες και αλυσίδα αλληλεγγύης με χιλιάδες κόσμου, που προτιμάει το «πράσινο, αντί τσιμέντου να γίνει», όπως γράφουν και οι ανακοινώσεις της γειτονιάς των Εξαρχείων στο νεώτερο χρονικά αυτοδιαχειριζόμενο πάρκο που φύτρωσε, κυριολεκτικά, στον χώρο που ορίζουν οι δρόμοι Ναυαρίνου- Ζωοδόχου Πηγής- Χαριλάου Τρικούπη και όπου μέχρι πέρσι λειτουργούσε υπαίθριο γκαράζ.

«Συνεχίζουμε να απελευθερώνουμε τη γη και την καρδιά μας» γράφουν στο μπλογκ (parkingparko. blogspot. com), που δημιούργησαν με απόφαση ανοικτής συνέλευσης.

«Αρχικά αντιμετώπισα με ενθουσιασμό την όλη προσπάθεια των κατοίκων και φίλων των Εξαρχείων στο πρώην πάρκινγκ, όμως ο Δήμος της Αθήνας ακόμα επεξεργάζεται την πρόταση που έκανε πριν από πέντε μήνες για την ανταλλαγή του με τα μικρασιατικά προσφυγικά κτίρια της Λεωφόρου Αλεξάνδρας» επισημαίνει ο μηχανικός και εκλεγμένος ως β΄ αντιπρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας κ. Χρήστος Σπίρτζης. «Το Τεχνικό Επιμελητήριο νοικιάζει προς το παρόν γραφεία στις οδούς Καραγιώργη Σερβίας και Λέκκα, με αποτέλεσμα οι πιέσεις των μηχανικών για επίσπευση των διαδικασιών να είναι ρεαλιστικές και δικαιολογημένες. Το βέβαιο είναι ότι η περιοχή των Εξαρχείων έχει ανάγκη από πράσινο και το αίτημα των δημοτών είναι εξίσου δικαιολογημένο και ρεαλιστικό» τονίζει ο ίδιος. «Θέλουμε να διαμορφωθεί ο χώρος στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας με τέτοιο τρόπο που να αναδεικνύει την πολιτιστική μας κληρονομιά και να τη συνεχίζει. Προτείναμε να στεγαστεί σε αυτόν η βιβλιοθήκη των μηχανικών και να κατασκευασθεί ξενώνας επισκεπτών των καρκινοπαθών του Αγίου Σάββα» καταλήγει.

Κι ενώ τα σχέδια του δήμου μένουν ανενεργά χρόνια τώρα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, στις 26 Ιανουαρίου φέτος τα ΜΑΤ στάθηκαν αρωγοί στο έργο για την μετατροπή ενός καταπράσινου ακάλυπτου χώρου σε υπόγειο γκαράζ στη συμβολή των οδών Κύπρου και Πατησίων.

ΝΕΑ, 8-8-2009

 

 Επιστροφή

 

Die Polykatikien

ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΠΟΛΙΤΗ

Εμείς δεν την αντέχουμε πια. Αυτός πάλι τη βρίσκει γοητευτική. Ο γερμανός αρχιτέκτονας και καθηγητής Richard Woditsch ανακάλυψε στην ελληνική πρωτεύουσα έναν -όχι και τόσο κρυμμένο- αρχιτεκτονικό «θησαυρό». Την πολυκατοικία! Το γιατί τον εντυπωσίασε τόσο, εκτός από τους φοιτητές του στο Βερολίνο, το εξηγεί σήμερα και σ' εμάς. Παρηγοριά στον άρρωστο!

Ο  γερμανός αρχιτέκτονας Richard Woditsch είναι 37 χρόνων, αλλά φαίνεται 25. Εχει διακριθεί με το βραβείο Mies Van Der Rohe για νέους αρχιτέκτονες, έχει συνεργαστεί με τον διάσημο αρχιτέκτονα Massimiliano Fuksas, έχει σχεδιάσει κτήρια στο Αμβούργο, στο Αμστερνταμ, στην Κίνα, διδάσκει αρχιτεκτονική στο Πολυτεχνείο του Βερολίνου, όπου παράλληλα εργάζεται ως αρχιτέκτονας. Φοράει ένα απλό Τ-shirt κι από ένα ασημί macbook προβάλλει εικόνες της Αθήνας - όπως την είδε ο ίδιος: «Ξέρω ότι είναι άγρια, πυκνοκατοικημένη, σκληρή, αλλά η ομορφιά της είναι σαν κρυμμένος θησαυρός».

Ο θησαυρός που ανακάλυψε στην πόλη μας ο γερμανός αρχιτέκτονας είναι η «polykatoikia», στην οποία αφιέρωσε τη διατριβή του, μελετώντας 130 πολυκατοικίες σε όλο το Λεκανοπέδιο. Τα έδρανα είναι γεμάτα φοιτητές του ΕΜΠ που ακούν με προσήλωση τον προσκεκλημένο τού καθηγητή τους Παναγιώτη Τουρνικιώτη. Στο βλέμμα κάποιων διακρίνω τη δυσπιστία.

Μόλις τελειώνει η διάλεξη, η δυσπιστία εκφράζεται με λέξεις: «Εσείς βλέπετε τις πολυκατοικίες όμορφες, εμείς θέλουμε να τις γκρεμίσουμε για να αναπνεύσουμε» πέφτει η πρώτη ερώτηση. «Πώς θα γίνουν πιο οικολογικές;» ρωτάει ο επόμενος. «Δεν υπάρχει μαγική λύση. Μόνωση, ηλιακή ενέργεια, τα αυτονόητα». Για τους Γερμανούς αυτονόητα, για μας όχι.

Η διατριβή του Woditsch είναι από τις ελάχιστες που έχουν γίνει στο εξωτερικό με αποκλειστικό αντικείμενο την ελληνική πολυκατοικία, και αυτό αρκεί για να μας κεντρίσει το ενδιαφέρον.

Τι το τόσο ιδιαίτερο είδε ο γερμανός αρχιτέκτονας στα κτήρια που εμείς ως κάτοικοι λατρεύουμε να μισούμε; «Πρώτα απ' όλα, η πολυκατοικία είναι μια μοντέρνα τυ- πολογία. Δεύτερον, η Αθήνα, όπως και άλλες μεγάλες ελληνικές πόλεις, αναπτύχθηκε μόλις σε 100 χρόνια - εντελώς διαφορετικά από κάθε άλλη ευρωπαϊκή πόλη. Οπότε, η τυπολογία της πολυκατοικίας ήταν ένας τρόπος να λυθούν προβλήματα κατοίκησης της εποχής. Ομως, εκείνο που εντυπωσίασε περισσότερο εμένα, ως ξένο (και εσείς το θεωρείτε δεδομένο), είναι πως στην Αθήνα δεν έχετε τόσο έντονο το διαχωρισμό των χρήσεων, όπως σε άλλες πόλεις.

»Εχετε ένα είδος μεικτής χρήσης: κατοικίες και χώροι δουλειάς στον ίδιο χώρο, που σε πολλά σημεία θυμίζει μεσαιωνική πόλη. Η πόλη σας έχει ελάχιστους δημόσιους χώρους, οπότε αυτό που κάνει η πολυκατοικία είναι να απορροφά την πόλη μέσα της και, με τη σειρά της, να αδειάζει το εσωτερικό της στην πόλη. Η πόλη είναι σαν να χύνεται μέσα στα κτήρια και αντίστροφα - και αυτό είναι κάτι μοναδικό. Το ιδιωτικό και το δημόσιο συνδιαλέγονται στους διαδρόμους, στα μπαλκόνια, στις προσόψεις. Βλέπεις σημαίες, ταμπέλες, σημάδια επικοινωνίας· μπορεί ένας οδοντίατρος να έχει ιατρείο στον πέμπτο όροφο. Αυτό δεν θα το δεις στη Γερμανία. Σ' εμάς είναι εντελώς διαχωρισμένες οι χρήσεις· επιτρέπονται γραφεία μόνο στον 1ο όροφο, και όλα τα άλλα είναι ιδιωτικά».

Ο Richard χρησιμοποίησε ως εργαλείο το «Space Syntax» - μία μέθοδο που αναλύει το χώρο και τη χρήση του, με γραφικά και στατιστικά στοιχεία, εξάγοντας κοινωνικά συμπεράσματα. Εκτός από αρχιτέκτονας, λειτούργησε και ως ανθρωπολόγος. «Εισέβαλε» με την κάμερα και το μπλοκάκι του σε δεκάδες πολυκατοικίες, από την Κάνιγγος και τα Εξάρχεια ώς το Γαλάτσι και το Φάληρο. Η υποδοχή ήταν συχνά καχύποπτη, ακόμη και επιθετική.

Σε κάθε περίπτωση τους φαινόταν περίεργο που κάποιος ξένος ενδιαφερόταν να μελετήσει την πολυκατοικία - και όχι την Ακρόπολη ή, έστω, τα νεοκλασικά. Μήπως έχει εξιδανικεύσει αυτά τα κτήρια ακριβώς επειδή δεν ζει εδώ;

«Είναι καλό να βλέπει κανείς την πόλη του με τα μάτια ενός ξένου. Αυτό που βλέπω εγώ τη συγκεκριμένη στιγμή είναι η δική μου πόλη, και αυτό που θα δείτε εσείς στο Βερολίνο θα είναι το δικό σας Βερολίνο. Βλέπω μια ιδιαίτερη ομορφιά στην Αθήνα, ξέρω ότι ταυτόχρονα είναι μια σκληρή, πυκνοκατοικημένη πόλη, ότι σας λείπουν πολλά που σε άλλες πόλεις τα απολαμβάνουμε - οι ελεύθεροι χώροι, για παράδειγμα. Κι όμως, έχετε πολλούς "κενούς" χώρους που θα μπορούσατε να αξιοποιήσετε. Δεν έχω να προτείνω κάποια λύση για την Αθήνα· υπάρχουν, όμως, στοιχεία της τυπολογίας της πολυκατοικίας που μπορούμε να αξιοποιήσουμε για να δώσουμε λύσεις σε προβλήματα πυκνοκατοίκησης, μεικτής χρήσης του χώρου, ιδιωτικής και δημόσιας. Οπως έχει αποδειχθεί, ο διαχωρισμός των χρήσεων -αλλού οι κατοικίες, αλλού τα γραφεία, αλλού τα καταστήματα- δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα λύνει· έχεις περιοχές που νεκρώνουν όταν δεν χρησιμοποιούνται».

Ποια δείγματα πολυκατοικιών θεωρεί ως τα καλύτερα; «Τις πολυκατοικίες των δεκαετιών από το 1950 ώς το '70. Ακόμη και κάποιες που δεν έχουν χτιστεί από αρχιτέκτονες, αλλά από ανώνυμους μηχανικούς, έχουν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Είναι συνήθως πιο γενναιόδωρες, πιο ευρύ- χωρες· αυτό φαίνεται στις εισόδους, στα υλικά, στο μέγεθος των παραθύρων, των μπαλκονιών, στη διαρρύθμιση των διαμερισμάτων... Νομίζω ότι εκείνες οι δεκαετίες ήταν το ζενίθ της αστικής αρχιτεκτονικής - κάτι που μόλις τώρα αρχίζετε κι εσείς σιγά σιγά να ανακαλύπτετε».

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=04/10/2009&id=88095

 

 Επιστροφή

 

Εικόνα εγκατάλειψης στους λιγοστούς ελεύθερους χώρους της Αττικής

Σκουπίδια, ανύπαρκτες περιφράξεις και ελλιπής φύλαξη η κατάσταση που επικρατεί στα περισσότερα πάρκα. Μόλις 2,5 τ.μ. πρασίνου αντιστοιχούν σε κάθε κάτοικο, το μικρότερο ποσοστό στην Ευρώπη

Σήμα κινδύνου εκπέμπουν οι ελεύθεροι χώροι που έχουν απομείνει στην Αττική, η συνολική έκταση των οποίων υπολογίζεται στα 50.000 στρέμματα. Αλση, πλατείες, οικόπεδα, πάρκα βρίσκονται στο μάτι του «κυκλώνα» καθώς εξακολουθούν να συρρικνώνονται, να χτίζονται, να κακοποιούνται, να ιδιωτικοποιούνται.

Αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής είναι να μειώνονται σταδιακά τα μόλις 2,5 τετραγωνικά πρασίνου -το μικρότερο ποσοστό στην Ευρώπη- που αναλογούν ανά κάτοικο στην Αττική.

Σκουπίδια, ξερά κλαδιά, ελλιπής φωτισμός στο Αλσος Συγγρού. Το πάρκο είναι απροσπέλαστο τα βράδια, λέει η κυρία Ιουλία Κουρουπούλη.

Οι προεκλογικές δεσμεύσεις των εκάστοτε δημοτικών αρχών σε ελάχιστες περιπτώσεις έχουν υλοποιηθεί, με αποτέλεσμα η πλειονότητα των εκτάσεων αυτών, σήμερα, να παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης. Σκουπίδια, ανύπαρκτες περιφράξεις, ελλιπής φύλαξη και πυροπροστασία είναι εν ολίγοις η κατάσταση που επικρατεί στους περισσότερους ελεύθερους χώρους από το Αλσος Συγγρού, μέχρι το Πάρκο Τρίτση στα Λιόσια και το πρώην Αεροδρόμιο του Ελληνικού.

Η αποκαρδιωτική αυτή εικόνα δεν φαίνεται να απασχολεί τους δήμους, ακόμα και τώρα που η Αττική έχει χάσει περισσότερα από 650.000 στρέμματα από τις πυρκαγιές. Από τη μια οι δημοτικές αρχές κάνουν σχέδια για παραχώρηση των λιγοστών ελεύθερων χώρων τους σε ιδιώτες και από την άλλη όσοι ΟΤΑ δηλώνουν πρόθυμοι να τους προστατέψουν «σηκώνουν τα χέρια ψηλά», υποστηρίζοντας ότι δεν διαθέτουν τα απαιτούμενα κονδύλια.

Συχνά οι ελεύθερες εκτάσεις πέφτουν θύματα καταπατητών, όπως συμβαίνει για παράδειγμα στον Υμηττό, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που οι ίδιοι οι δήμαρχοι πληρώνουν σε είδος τα χρέη των ΟΤΑ σε ιδιώτες παραχωρώντας τους οικόπεδα.

Τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι ελεύθερες εκτάσεις επισημαίνει η Συντονιστική Επιτροπή Ελεύθερων Χώρων Αθήνας, η οποία απέστειλε ανοιχτή επιστολή στα κόμματα προτείνοντας η Αττική να κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και να συνταχθεί άμεσα σχέδιο για τη βιωσιμότητά της. Ζητεί μάλιστα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μικροί και μεγάλοι ελεύθεροι χώροι που υπάρχουν μέσα στον αστικό ιστό να τα διαχειριστούν με ενιαίο τρόπο και τους απαιτούμενους πόρους.

ΠΕΔΙΟΝ ΤΟΥ ΑΡΕΩΣ
Σχέδιο ανάπλασης

Το ΣτΕ απέρριψε τα ασφαλιστικά μέτρα που ζήτησαν τρεις περίοικοι και συνεχίζονται τα έργα ανάπλασης, με τα οποία αντικαθίσταται η άσφαλτος με χώμα και προστίθενται νέοι χώροι πρασίνου. Υπενθυμίζεται ότι οι αγώνες της Επιτροπής είχαν αποτρέψει δύο προηγούμενα σχέδια ανάπλασης και ότι το τελευταίο σχέδιο (του αρχιτέκτονα κ. Τομπάζη) βρήκε σύμφωνους τους κατοίκους.

ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΧΑΪΔΑΡΙΟΥ
Ανοικοδόμηση

Παρά την πρωθυπουργική εξαγγελία για χώρο πρασίνου σ' όλο τον χώρο, το υπουργείο Εθν. Αμυνας επιδιώκει να πολεοδομήσει μέρος της έκτασης.

ΣΥΡΡΙΚΝΩΝΟΝΤΑΙ
Εκπέμπουν σήμα κινδύνου τα πάρκα της Αττικής

Αλεπότρυπα (Λόφος Ελικώνος): Η ελλιπής φύλαξη και φροντίδα του λόφου δίνει... έδαφος στις κάθε λογής αυθαιρεσίες, καθώς έχει κτιστεί στον χώρο μέχρι και πολυκατοικία. Το τμήμα του λόφου που ανήκει στον Δήμο Γαλατσίου είχε δενδροφυτευτεί χωρίς όμως να συντηρείται, ενώ εκείνο που ανήκει στον Δ. Αθηναίων είναι απροστάτευτο.

Αλσος Παγκρατίου: Η τοπική επιτροπή κατοίκων καταγγέλλει ότι περί τα 60 δέντρα έχουν πέσει, ενώ τους επόμενους μήνες θα διοργανώσουν αναδάσωση.

Αλσος Περιστερίου: Από τα 200 στρέμματα χαρακτηρισμένου πρασίνου μόνο τα 50 στρ. έχουν δέντρα, και αυτά με πλημμελή συντήρηση. Τα υπόλοιπα 150 στρ. έχουν άλλες χρήσεις όπως σταθμό μεταφόρτωσης απορριμμάτων, εκθεσιακό χώρο κ.λπ.

Κτήμα Δρακόπουλου: Το καλοκαίρι ο Δ. Αθηναίων κατεδάφισε ορισμένα παλιά κτίσματα για να κατασκευαστεί πολυώροφο κτίριο. Οι κάτοικοι δημιούργησαν 2 ανοίγματα προσπέλασης στον τοίχο μεταξύ του υπάρχοντος πάρκου και του διεκδικούμενου χώρου. Εκεί φυτεύτηκαν περίπου 80 δέντρα. Η τοπική επιτροπή αγώνα δραστηριοποιείται ώστε να γίνει όλος ο χώρος ενιαίο πάρκο.

Κτήμα Ζωγράφου: Επιχειρείται τσιμεντοποίηση της έκτασης, ενώ οι κάτοικοι διοργάνωσαν στον χώρο εκδηλώσεις για να αποτρέψουν τα σχέδια του δήμου.

Παραλία Μοσχάτου: Η τοπική επιτροπή κατοίκων διαφωνεί με την εμπορευματοποίηση της έκτασης και αγωνίζεται για να μετατραπεί η παραλία Μοσχάτου σε κοινόχρηστο πάρκο με ελεύθερη πρόσβαση.

Πάρκο της οδού Λαγουμιτζή (Ν. Κόσμος): Τα 1.204 τ.μ. που λείπουν για να ολοκληρωθεί το Πάρκο ανήκουν στην εκκλησία. Επειτα από επιστολή 22 φορέων προς τον Αρχιεπίσκοπο το θέμα θα παραπεμφθεί στην Ι. Σύνοδο. Παρακείμενη οικοδομή έχει μετατρέψει τον χώρο σε εργοτάξιο.

Πάρκο-Πλατεία Ηνιόχου (Γαλάτσι): Ο δήμος σχεδιάζει να το παραδώσει σε ιδιωτική εταιρεία για να κατασκευαστεί υπόγειο γκαράζ. Οι κάτοικοι που αντιδρούν προχώρησαν σε δενδροφυτεύσεις, ενώ ανέλαβαν οι ίδιοι τη φροντίδα του πάρκου έκτασης 3,5 στρεμμάτων.

Πάρκο απέναντι από τον ΟΤΕ (Περιστέρι): Εχει έκταση 10 στρ. Ο δήμος έκοψε δέντρα και έχει φυτέψει... 50 κολόνες με φωτισμό μεγάλης έντασης (πάνω από 1.000 βατ).

Ποικίλο Ορος-Πετρούπολη-Περιστέρι: Θετική εξέλιξη αποτελεί το γεγονός ότι η Μητρόπολη Φθιώτιδας, που είχε επιβάλει χαράτσι στις διεκδικούμενες από αυτήν δομημένες εκτάσεις, αποφάσισε να επιστρέψει τα χρήματα που παράνομα είχε εισπράξει από τους πολίτες.

Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδή: Αναβλήθηκε για πέμπτη φορά η προσφυγή στο ΣτΕ κατά της μίσθωσης του Μπάντμιντον, για τις 15-1-2010. Ο χώρος του Πάρκου συνεχίζει να κατακερματίζεται και να ανοικοδομείται.

Οδός Υμηττού: Σχεδιάζεται να γίνει διπλής κατεύθυνσης. Θα μικρύνει το πεζοδρόμιο και τα καταστήματα που εκτοπίζονται εξαπλώνονται στις γύρω πλατείες (π.χ. Πλ. Μεσολογγίου) προκαλώντας επέκταση των τραπεζοκαθισμάτων σε ελεύθερους χώρους.

Τουρκοβούνια: Η έκταση ανήκει σε πέντε όμορους δήμους. Το νέο Ρυθμιστ. Σχέδιο Αττικής προβλέπει νεκροταφεία, υπόγειες σήραγγες, κόμβους, δρόμους κ.λπ.

ΠΡΩΗΝ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ
Αντιδράσεις για την ανέγερση κατοικιών

Εγκαταλελειμμένη παραμένει η έκταση των 6.500 στρεμμάτων οκτώ χρόνια μετά την απομάκρυνση του αεροδρομίου. Εχει ανατεθεί μελέτη στο ΕΜΠ, η οποία θα επεξεργαστεί τις προτάσεις των τεσσάρων όμορων δήμων που επιμένουν στη δημιουργία πάρκου με υψηλό πράσινο. Αντιδρούν με τα σχέδια της προηγούμενης κυβέρνησης για κατασκευή -σε έκταση 300 στρεμμάτων- πολυτελών κατοικιών, ξενοδοχείων και εμπορικών κέντρων, που θα δοθούν για οικονομική εκμετάλλευση για να καλυφθεί το κόστος συντήρηση του πάρκου.

Αλσος Συγγρού
Χωρίς φύλαξη

Χωρίς φύλαξη, φωτισμό και πυροπροστασία είναι το άλσος, στα Ιλίσια, στο οποίο επιπλέον υπάρχουν διάσπαρτα σκουπίδια και ξερά κλαδιά, αυξάνοντας τον κίνδυνο πυρκαγιάς. Επίσης αρκετά πεύκα ξεραίνονται, καθώς έχουν χτυπηθεί από «βαμβακίαση», ωστόσο κανένα μέτρο δεν έχει παρθεί για την προστασία τους.

Πάρκο Τρίτση
Στα χαρτιά οι υποσχέσεις

Με έλος μοιάζει η λίμνη που βρίσκεται στο Πάρκο Τρίτση στους Αγίους Αναργύρους. Οι κατά καιρούς υποσχέσεις της πολιτείας για συντήρηση του πνεύμονα πρασίνου έχουν μείνει στα χαρτιά, με αποτέλεσμα τα προβλήματα να διογκώνονται.

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΚΑΡΙΜΑΛΗ
ΦΩΤΟ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΟΛΥΒΙΟΣ

 

Παρέμβαση
Δασολόγος - περιβαλλοντολόγος Ν. Χλύκας

Ανθρώπινες συνθήκες διαβίωσης αν εκμεταλλευόμασταν σωστά τα πάρκα
Πτώση της θερμοκρασίας κατά τουλάχιστον 3 βαθμούς και απομάκρυνση των ρύπων είναι δύο από τα σημαντικότερα οφέλη που θα αποκόμιζε το Λεκανοπέδιο στην περίπτωση που εκμεταλλευόμασταν σωστά τους ελεύθερους χώρους, οι οποίοι βρίσκονται διάσπαρτοι στον αστικό ιστό.

Χαρακτηριστικά ο δασολόγος - περιβαλλοντολόγος Νίκος Χλύκας μιλώντας στο «Εθνος» αναφέρει ότι εάν φυτεύονταν από 100 φυτά σε κάθε ελεύθερο χώρο, τότε η Αττική θα είχε μια «ανάσα» δροσιάς, εκτός από την αισθητική αναβάθμιση των περιοχών.

Ειδικότερα, εάν υπάρξει ένα ενιαίο σχέδιο διαχείρισης για την ανάδειξη των ελεύθερων χώρων, τότε σύμφωνα με τον κ. Χλύκα θα υπάρξουν διακινήσεις των αερίων μαζών, κάτι που απομακρύνει τους ρύπους.

Θερμοκρασία
Ταυτόχρονα θα υπάρξει αισθητή μείωση της θερμοκρασίας, αφού αξίζει μόνο να αναφερθεί ότι το καλοκαίρι στη Βασιλίσσης Σοφίας και συγκεκριμένα στο πεζοδρόμιο που βρίσκεται στο ύψος του Εθνικού Κήπου η θερμοκρασία είναι κατά 3 βαθμούς χαμηλότερη απ ό,τι στην απέναντι πλευρά.

Τα δένδρα, όπως τονίζει ο κ. Χλύκας, έχουν την ιδιότητα να δεσμεύουν το διοξείδιο του άνθρακα και να το μετατρέπουν σε οξυγόνο, να κατακρατούν τη σκόνη, το νερό και την ηλιακή ακτινοβολία, να μειώνουν τον θόρυβο και γενικώς να διαμορφώνουν καλύτερες συνθήκες στο τοπικό κλίμα της περιοχής.

«Eθνος» 8/10/09

 

 Επιστροφή

 

26/10/2009

Η Επιτροπή αναζητά την Ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα για τα έτη 2012 και 2013

 

Έχει ξεκινήσει η προσπάθεια ανεύρεσης των πόλεων που θα καταστούν οι επόμενες Ευρωπαϊκές Πράσινες Πρωτεύουσες. Το διακεκριμένο βραβείο Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας απονέμεται σε πόλεις οι οποίες πρωτοστατούν στη φιλική για το περιβάλλον διαβίωση σε αστικές περιοχές. Νωρίτερα εφέτος η Στοκχόλμη και το Αμβούργο ανακηρύχθηκαν οι πρώτοι κάτοχοι του τίτλου για το 2010 και 2011, αντίστοιχα. Τώρα συνεχίζεται ο αγώνας ανεύρεσης των πόλεων που θα αποκτήσουν τον ζηλευτό αυτό τίτλο για τα έτη 2012 και 2013. Σκοπός του ετήσιου βραβείου είναι να βοηθάει τις ευρωπαϊκές πόλεις να καταστούν ελκυστικότεροι και υγιεινότεροι τόποι – κατάλληλοι για τη ζωή.

Ο αρμόδιος για το περιβάλλον ευρωπαίος επίτροπος Σταύρος Δήμας δήλωσε τα εξής: «Οι τοπικές αρχές διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων των πόλεων. Το βραβείο Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας παρακινεί τις πόλεις να επιλύσουν τα περιβαλλοντικά προβλήματα και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των πολιτών συνεκτιμώντας συστηματικά το περιβάλλον στην κατάρτιση ρυθμιστικών σχεδίων.»

Προκήρυξη του βραβείου Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας για τα έτη 2012 και 2013

Όλες οι ευρωπαϊκές πόλεις με περισσότερους από 200.000 κατοίκους μπορούν πλέον να υποβάλλουν αίτηση για να τους απονεμηθεί ο τίτλος της Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας για τα έτη 2012 και 2013. Στον διαγωνισμό απονομής του βραβείου μπορούν να συμμετάσχουν ελεύθερα τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, οι υποψήφιες για ένταξη χώρες (Τουρκία, πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (FYROM) και Κροατία) και οι χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ισλανδία, Νορβηγία και Λιχτενστάιν).

Οι υποψηφιότητες θα αξιολογηθούν με βάση 11 περιβαλλοντικά κριτήρια, συμπεριλαμβανομένης της συμβολής σε τοπικό επίπεδο στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας κλιματικής αλλαγής, της παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων, της φύσης και βιοποικιλότητας, των μεταφορών, του ατμοσφαιρικού αέρα και των υδάτων.

Οι πόλεις μπορούν να υποβάλουν αίτηση ηλεκτρονικά μέσω του διαδικτύου. Προθεσμία υποβολής αιτήσεων για τους τίτλους των ετών 2012 και 2013 είναι η 1η Φεβρουαρίου 2010. Οι νικητές θα ανακοινωθούν τον Οκτώβριο 2010.

Η κριτική επιτροπή αποτελείται από εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος και σημαντικών ευρωπαϊκών και διεθνών περιβαλλοντικών οργανισμών.

 

Πιο πράσινες πόλεις

Τέσσερις στους πέντε ευρωπαίους κατοικούν πλέον σε αστικές περιοχές, η δε ποιότητα ζωής τους επηρεάζεται άμεσα από την κατάσταση του αστικού περιβάλλοντος. Το βραβείο Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας επινοήθηκε ως κίνητρο για την προώθηση και ανταμοιβή προσπαθειών, για να παρακινηθούν οι πόλεις να δεσμευθούν για ανάληψη περαιτέρω δράσης και για την προβολή και ενθάρρυνση ανταλλαγής βέλτιστων πρακτικών μεταξύ ευρωπαϊκών πόλεων.

Το βραβείο απονέμεται στην πόλη που παρουσιάζει παρελθόν συνεπούς επίτευξης υψηλών περιβαλλοντικών στόχων και μόνιμης δέσμευσης για φιλόδοξη δράση, περαιτέρω βελτίωση του περιβάλλοντος και αειφόρο ανάπτυξη. Στόχος είναι οι νικήτριες πόλεις να εμπνεύσουν τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πόλεις και να προωθήσουν τις βέλτιστες πρακτικές.

Η Στοκχόλμη και το Αμβούργο αντεπεξήλθαν σε ισχυρό ανταγωνισμό ώστε να ανακηρυχθούν οι πρώτοι νικητές του βραβείου Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας εφέτος τον Φεβρουάριο. Η σουηδική πρωτεύουσα θα είναι η Ευρωπαϊκή Πράσινη Πρωτεύουσα για το 2010, ακολουθούμενη από το Αμβούργο το 2011. Οι πόλεις επελέγησαν ως υποδείγματα για την υπόλοιπη Ευρώπη, επειδή ανέλαβαν μέτρα βελτίωσης του αστικού περιβάλλοντος για τους πολίτες τους, συμπεριλαμβανομένης φιλόδοξης δράσης για την αντιμετώπιση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, της κυκλοφοριακής συμφόρησης και των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Ιστορικό

Το βραβείο Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας αποτελεί προϊόν πρωτοβουλίας που ανέλαβαν πόλεις με πράσινο όραμα. Η ιδέα επινοήθηκε αρχικώς σε συνάντηση στο Tαλίν της Εσθονίας, που πραγματοποιήθηκε στις 15 Μαΐου 2006, με πρωτοβουλία του κ. Jüri Ratas, πρώην δημάρχου του Ταλίν, στην οποία 15 ευρωπαϊκές πόλεις και η Ένωση εσθονικών πόλεων υπέγραψαν κοινό μνημόνιο συνεννόησης σχετικά με τη θέσπιση ενός τέτοιου βραβείου. Επί του παρόντος το βραβείο υποστηρίζουν πάνω από 40 πόλεις, συμπεριλαμβανομένων 21 πρωτευουσών κρατών μελών της ΕΕ.

Για περαιτέρω πληροφορίες:

Σχετικά με το βραβείο Ευρωπαϊκής Πράσινης Πρωτεύουσας βλέπε:

www.europeangreencapital.eu

Δικτυακός τόπος της Επιτροπής σχετικά με το αστικό περιβάλλον:

http://ec.europa.eu/environment/urban/home_en.htm

 

 Επιστροφή

 

Αντισυνταγματική η νομιμοποίηση των «ημιυπαίθριων»

Οριστικά και αμετάκλητα το Συμβούλιο Επικρατείας (ΣτΕ) κλείνει κάθε «παράθυρο» για τη νομιμοποίηση των αυθαίρετα κλεισμένων ημιυπαίθριων χώρων, την «τακτοποίηση» των οποίων επιχείρησε με νομοθετική διάταξη η προηγούμενη κυβέρνηση της ΝΔ, ενώ η σημερινή του ΠΑΣΟΚ αρκέστηκε προς το παρόν στην αναστολή της, χωρίς να διευκρινίσει τις προθέσεις της. Μετά και την απόφαση αυτή, η πολιτική «ομηρία» χιλιάδων οικογενειών που αγόρασαν διαμερίσματα με κλειστούς ημιυπαίθριους θα συνεχιστεί επ' αόριστον...

Ειδικότερα, η Ολομέλεια του Ανωτάτου Διοικητικού Δικαστηρίου με ομόφωνη απόφαση (3500/2009) αφενός έκρινε αντισυνταγματική τη νομιμοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων και αφετέρου αναφέρει ρητά ότι θα πρέπει άμεσα να κατεδαφιστούν. Επομένως, θα πρέπει να αφαιρεθούν από τους ημιυπαίθριους χώρους οι διάφορες τζαμαρίες, τοιχοποιίες κλπ. που κατασκευάστηκαν εκ των υστέρων, προκειμένου να μετατραπούν σε ωφέλιμους κατοικήσιμους χώρους.

Αξίζει να σημειωθεί πως η Ολομέλεια του ΣτΕ δεν ασχολήθηκε ευθέως με το «νόμο Σουφλιά» για τους ημιυπαίθριους χώρους, καθώς η υπόθεση αφορούσε αυθαίρετη κατασκευή στην περιοχή της Εκάλης και συγκεκριμένα σε ξενοδοχείο στην οδό Θησέως 101-103.

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης του ΣτΕ, η νομιμοποίηση της νέας γενιάς των αυθαιρέτων εντός και εκτός σχεδίου πόλεως που κτίστηκαν μετά την 31 Γενάρη 1983, οπότε άρχισε να ισχύει ο Ν.1337/1983, είναι αντισυνταγματική και θα έπρεπε κανονικά ήδη να είχαν κατεδαφιστεί. Στην απόφαση αναφέρεται ότι η νομιμοποίηση των αυθαιρέτων έχει ως συνέπεια την χειροτέρευση των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων, καθώς και τη νόθευση και συνεχή ανατροπή του εγκεκριμένου πολεοδομικού σχεδιασμού.

http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5344659&publDate=7/11/2009

 

 Επιστροφή

 

Η Αθήνα χρειάζεται τόλμη, λένε οι Ελληνες αρχιτέκτονες

 

Πρωτοποριακές ιδέες με τη συνδρομή νέων τεχνολογιών δίνουν ελπίδα στην πρωτεύουσα

Tου Νικου Βατοπουλου

Κάθε φορά που διατυπώνονται σκέψεις για το μέλλον και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στην Αθήνα, σκέφτομαι με ποιον τρόπο θα μπορούσε να γίνει σύζευξη της Ιστορίας και του Μέλλοντος.

Η Αθήνα έχει ήδη καθυστερήσει να υιοθετήσει νέες τεχνολογίες στην καθημερινότητα, κυρίως σε ό, τι αφορά το φυσικό περιβάλλον, ενώ παράλληλα αμελεί σε βασικά, πάλι, ζητήματα όψεις της μακραίωνης ιστορίας της. Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι δραματικά, εφόσον θελήσει κανείς να συμβάλει στην ανάπτυξη μιας νέας εικόνας και λειτουργίας της ελληνικής πρωτεύουσας. Η συμβολική μετεκλογική επαναφορά στην επικαιρότητα της ανάγκης ενός πολιτικού στρατηγήματος για την ανάδυση της Αθήνας στο διεθνές στερέωμα ως μιας σύγχρονης μεγαλούπολης της Δύσης προκαλεί αναπόφευκτα πολλή σκέψη.

Οι προτάσεις που διατυπώνονται σήμερα στη στήλη αυτή, από δύο ενεργούς αρχιτέκτονες, που γνωρίζουν την Αθήνα και τα προβλήματα της αγοράς αλλά ταυτόχρονα εκπροσωπούν μια προωθημένη, σύγχρονη αρχιτεκτονική σκέψη, αντικατοπτρίζουν από διαφορετική σκοπιά την ανάγκη για μεγάλες τομές. Αυτές οι τομές, που από τη μία ζητούν επανασύνδεση της πόλης με τον φυσικό πλούτο της και την πράσινη ενέργεια, και από την άλλη ζητούν την ανανέωση της πόλης με τη συνδρομή των νέων τεχνολογιών, οδηγούν τη σκέψη μας σε μια πόλη του εγγύς μέλλοντος, περισσότερο πολιτισμένη και πιο ορθολογική. Αλλά η «λογική» που θα διατρέχει αναπόφευκτα τη νέα Αθήνα δεν μπορεί να προχωρήσει δημιουργικά χωρίς να δώσει χώρο στη φαντασία των δημιουργών αρχιτεκτόνων και πολεοδόμων. Η Αθήνα χρειάζεται τόσο τον ορθολογισμό όσο και τη φαντασία.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_100001_07/11/2009_336287

 

 Επιστροφή

 

Υδάτινα πάρκα και «πράσινα» δώματα

Του Πανου Δραγωνα*

Ενα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα για την Αθήνα είναι ο επαναπροσδιορισμός της σχέσης της πόλης με το νερό. Αν ανατρέξουμε στο παρελθόν, θα διαπιστώσουμε ότι το σημαντικότερο υδάτινο στοιχείο της Αττικής δεν ήταν οι όμορφες ακρογιαλιές, όπως συχνά νομίζουμε, αλλά τα ρέματά της.

Μέχρι πριν από έναν αιώνα, η απορροή των βρόχινων υδάτων γινόταν διαμέσου ενός πυκνού δικτύου ρεμάτων, που συνέδεε τους λόφους της Αττικής με τον Σαρωνικό. Το δίκτυο αυτό καταστράφηκε κατά τη διάρκεια της ανοικοδόμησης, όταν τα ρέματα εγκιβωτίστηκαν σε υπόγειους οχετούς και καλύφθηκαν από τους αυτοκινητόδρομους της πόλης.

Η καταστροφή των αθηναϊκών ρεμάτων εκφράζει τις προτεραιότητες, αλλά και τις δυνατότητες της πόλης του 20ού αιώνα. Στον 21ο αιώνα, ο σχεδιασμός των πόλεων θα επικεντρωθεί στη βιώσιμη αστική ανάπτυξη, την προσπάθεια διαχείρισης φυσικών πόρων όπως το νερό, αλλά και την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων.

Μια πρόκληση, λοιπόν, για την Αθήνα του 2050 μπορεί να είναι η ανάδυση στο φως των χαμένων ρεμάτων. Πρόκειται για ένα σενάριο δημιουργίας μιας «τεχνητής Φύσης», το οποίο βασίζεται στην εφαρμογή νέων τεχνολογιών συλλογής, βιολογικού καθαρισμού και ανακύκλωσης των νερών της βροχής, όπως οι «κήποι νερού» ή τα «πράσινα» δώματα.

Οι ευκαιρίες που θα προσέφερε στην Αθήνα η υιοθέτηση της παραπάνω στρατηγικής είναι τεράστιες, καθώς θα έδινε την αφορμή δημιουργίας νέων δικτύων δημοσίων χώρων γύρω από υδάτινα πάρκα μικρότερης και μεγαλύτερης κλίμακας. Η τμηματική υπογειοποίηση αυτοκινητοδρόμων θα μας επέτρεπε να οραματιστούμε ένα παραποτάμιο διοικητικό κέντρο στον Ελαιώνα, δίπλα στο νέο μητροπολιτικό πάρκο του Κηφισού, ή τη δημιουργία ενός υδάτινου πάρκου ανάμεσα στο Βυζαντινό Μουσείο και την Εθνική Πινακοθήκη.

Θα μπορούσαμε ακόμη να φανταστούμε τις δύο μεγάλες ευκαιρίες της Αθήνας, το μητροπολιτικό πάρκο στο Γουδί και την ανάπλαση του Φαληρικού Ορμου, να επικεντρώνονται στην ανάδειξη της κοίτης και των εκβολών του Ιλισού, αντίστοιχα, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας νέας ταυτότητας για την Αθήνα ως παραποτάμια και παραθαλάσσια πόλη.

*Ο Πάνος Δραγώνας είναι και αρχιτέκτων, αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_07/11/2009_336285

 

 Επιστροφή

 

Μια νέα πόλη έξω από την «πόλη»

Του Βασιλη Σγουτα*

Καλές είναι οι μικροεπεμβάσεις, αλλά η Αθήνα, για να ξαναγίνει πόλη με ποιότητα ζωής, χρειάζεται κάτι παραπάνω, παρεμβάσεις άλλης κλίμακας και άλλης εμβέλειας.

Για παράδειγμα, να υπογειοποιηθούν οι σημερινές γραμμές ΟΣΕ και ΗΣΑΠ. Στη θέση τους φαντάζομαι δύο γραμμικά πάρκα να διασχίζουν την Αττική απ’ άκρου εις άκρον – με εξαίρεση βέβαια το τμήμα Αττική - Μοναστηράκι. Μία διπλή τομή στο αστικό περιβάλλον ιδιαίτερα ευεργετική για τις λιγότερο προνομιούχες περιοχές. Με την προϋπόθεση να φυτευτεί αμιγές πράσινο. Πράσινο σημαίνει μεγάλα δέντρα και όχι διακοσμητικά παιχνίδια με θάμνους και πλακοστρώσεις.

Ποτέ δεν ασχοληθήκαμε σοβαρά με την ξεχασμένη 5η όψη των κτιρίων, τα δώματα, όπου συγκεντρώνονται όλες οι αμαρτίες του Νεοέλληνα. Σε μία πόλη με λόφους, η 5η όψη αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της αισθητικής της. Ας περιορίσουμε πρώτα στο ελάχιστο το τι θα επιτρέπεται να τοποθετείται στο δώμα και μετά να αρχίσουμε να μιλάμε για πράσινες ταράτσες και ειδυλλιακούς χλοοτάπητες.

Βλέπω και τη δημιουργία, για χρήση αναψυχής, ενός δεύτερου θαλάσσιου μετώπου υπό μορφή τεχνητών νησιών ήπιας κλίμακας σε μικρή απόσταση από την ακτή του Σαρωνικού και σε περιορισμένες θέσεις που θα επιλεγούν.

Και κάτι ακόμα. Μία Αθήνα χωρίς τη ζούγκλα των διαφημίσεων. Ακούγεται ουτοπικό, αλλά ας επιστραφούν επιτέλους οι προσόψεις των κτιρίων στους πνευματικούς τους ιδιοκτήτες, τους αρχιτέκτονες.

Με μεμονωμένες σπασμωδικές κινήσεις, ο ευρύτερος δημόσιος τομέας έχει αρχίσει να απομακρύνεται από το παραδοσιακό κέντρο. Δεν αποτελεί όμως αυτό ριζική λύση. Η Αθήνα έχει ανάγκη από ένα διοικητικό, και όχι μόνο, κέντρο, όπου όλες οι υπηρεσίες θα λειτουργούν στον ίδιο ευρύτερο χώρο. Πού; Εκτός Λεκανοπεδίου οπωσδήποτε. Γιατί όχι στο Θριάσιο ή στην πεδιάδα των Δερβενοχωρίων; Με υπόγεια μαγνητική σιδηροδρομική σύνδεση, η απόσταση από το Σύνταγμα θα καλύπτεται σε 6 λεπτά. Η περιφέρεια θα το προσεγγίζει χωρίς να διασχίζει την πόλη. Οραματίζομαι μία νέα πόλη έξω από την πόλη, μία πόλη όπου θα έχουν ανεμπόδιστη εφαρμογή οι τεχνολογίες αιχμής και όπου θα αναδεικνύεται η πρωτοποριακή αρχιτεκτονική.

Αν το θελήσουμε πραγματικά, πιστεύω πως μπορούμε να φτιάξουμε μία Αθήνα με νέα ταυτότητα στη θέση της σημερινής χαμένης ταυτότητάς της.

* Ο Βασίλης Σγούτας είναι αρχιτέκτων, τ. πρόεδρος της Διεθνούς Ενωσης Αρχιτεκτόνων.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_100002_07/11/2009_336286

 

 Επιστροφή

 

Πώς μπορεί να συμβιβαστεί το προαστιακό όνειρο με τη βιωσιμότητα των πόλεων; / του Γκρεγκουάρ Αλίξ    Νοέμβριος 17 2009

Comment concilier rêve pavillonnaire et ville durable?

© Le Monde

Είναι πια το αγαπημένο ρεφρέν των πολεοδόμων και των αιρετών: ο αστικός χώρος πρέπει να πυκνώσει, δεν είναι δυνατό να συνεχιστεί αενάως η επέκταση των προαστίων και ο πολλαπλασιασμός των μετακινήσεων με ΙΧ που αυτός συνεπάγεται. Από την άλλη όμως, η μία δημοσκόπηση μετά την άλλη δείχνουν πως η μονοκατοικία παραμένει το όνειρο του 80% των Γάλλων... Το 65% των συμπολιτών μας φρικιούν στο άκουσμα και μόνο της λέξης «πυκνότερος αστικός χώρος».

 

Αυτό το χάσμα μεταξύ του ιδεώδους των τεχνοκρατών και της προσδοκίας των πολιτών αποτελεί το θέμα της έκθεσης του «ιδρύματος της "γαλλικής επιχείρησης ηλεκτρισμού" (EDF, υπό τον τίτλο «ονειρεμένες πόλεις, βιώσιμες πόλεις;», που οργανώνεται στο Παρίσι. «Η εφιαλτική επέκταση των πόλεων τροφοδοτείται από το όνειρο πολλών ανθρώπων να μείνουν σε μονοκατοικία», τονίζουν οι οργανωτές της έκθεσης, οι πολεοδόμοι Ταουφίκ Σουαμί (Taoufik Souami) και ο Ερίκ Σαρμ (Eric Charmes).

 

Τονίζουν πως η πύκνωση του αστικού χώρου δεν αποτελεί πανάκεια. «Νορβηγικές έρευνες δείχνουν πώς ναι μεν οι κάτοικοι πυκνών αστικών χώρων χρησιμοποιούν λιγότερο το ΙΧ τους, αλλά από την άλλη φεύγουν συχνότερα τα Σαββατοκύριακα. Είναι αυτό που λέμε "φαινόμενο μπάρμπεκιου". Τελικά το ανθρακικό τους αποτύπωμα είναι ανάλογο με εκείνο των κατοίκων των προαστίων», μας εξηγεί ο Ερίκ Σαρμ.

 

Θα κατορθώσουν οι οικογειτονιές, που ανθούν στη Γαλλία με καθυστέρηση είκοσι ετών από την εμφάνισή τους στη βόρειο Ευρώπη, να εμπνεύσουν τους πολίτες χάρη στις οικονομικές σε κατανάλωση ενέργειας «πράσινες» πολυκατοικίες τους; Η έκθεση εξετάζει από κοντά την περίπτωση του Χάμαρμπι Σγιόσταντ της Στοκχόλμης: «πράσινες» γειτονιές αυτού του τύπου θεωρούνται πετυχημένες, αλλά «αυτό οφείλεται στο ότι διαθέτουν ευχάριστους δημόσιους χώρους κι έχουν υψηλή ποιότητα ζωής», και όχι μόνο διότι προστατεύουν το περιβάλλον.

 

Πρόκληση για τους πολεοδόμους

 

Ένα άλλο μοντέλο μας έρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Βρετανία, όπου η «νέα πολεοδομία» ανακαινίζει την αίσθηση του χωριού: κολλημένα σπιτάκια, ευχάριστοι πεζόδρομοι, απομιμήσεις παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, μαγαζάκια. Πρότυπα αυτού του στιλ είναι η πόλη Σελεμπρέισιον στη Φλόριντα και το Πάουντμπερι, στην Αγγλία. «Αυτές οι πόλεις εμπνέουν τους αρχιτέκτονες, αφού ανακαινίζουν την παραδοσιακή χωριάτικη αισθητική, αλλά ταυτόχρονα καθιστούν ανεκτή την πυκνή δόμηση κι επιβάλουν έναν κατ' εξοχήν αστικό τρόπο ζωής», λέει ο κ. Σαρμ. «Αν διαχειριζόμαστε την αστική αρχιτεκτονική πυκνότητα με τον τρόπο που το κάνουμε στη Γαλλία, δεν είναι δυνατό να ξεφύγουμε τη φάση του πειραματισμού».

 

Ο Φρανσουά Ασέρ (François Ascher) ο σπουδαίος πολεοδόμος στον οποίο θα επιδοθεί μετά θάνατον στις 24 Νοεμβρίου το «μέγα βραβείο πολεοδομίας 2009», είχε θέσει τις μεγάλες προκλήσεις για το μέλλον της ειδικότητάς του: την αναβάθμιση της αραιοκατοικημένης πόλης, τη δημιουργία «κέντρων» στα προάστια, την εισαγωγή στοιχείων «αστικότητας» στις προαστιακές ζώνες.

 

Ο ίδιος επέκρινε τους συναδέρφους του πως δεν τους είναι εύκολο να κατανοήσουν την πραγματικότητα, διότι δεν μπορούν να αποδεχτούν πως η πόλη περιέχει και κενούς χώρους ή πως η πλειοψηφία των Γάλλων επιθυμεί να κατοικεί σε μονοκατοικία με κήπο.


O Grégoire Allix είναι συντάκτης της «μοντ», ειδικευμένος σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης και πολεοδομίας

 

 Επιστροφή