Ακρόπολη-Νέο Μουσείο Ακρόπολης2 (Προηγούμενα 1)

Επιστροφή στην αρχική σελίδα

 

Αξία δεν έχουν μόνο οι προσόψεις...

«Παράπλευρο» έγκλημα κατά της - εναπομείνασας - αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Αθήνας αποτελεί η δηλωμένη πρόθεση της κυβέρνησης να μεταφέρει τις προσόψεις των διατηρητέων κτιρίων της Διονυσίου Αρεοπαγίτου σε παρακείμενο οικόπεδο προς όφελος ...της θέας από το νέο Μουσείο Ακρόπολης!

Πρόκειται για τα δύο διατηρητέα κτίρια που κατά το υπουργείο Πολιτισμού «εμποδίζουν» τη θέαση της Ακρόπολης από το νέο μουσείο - ουσιαστικά του εστιατορίου του - γεγονός που έχει ξεσηκώσει πλήθος αντιδράσεων αφού αυτό σημαίνει την κατεδάφισή τους. Η «ιδέα» της μεταφοράς των προσόψεων που ανακοίνωσε πρόσφατα ο υπουργός Πολιτισμού, Αντ. Σαμαράς, κάθε άλλο παρά νέα είναι και σίγουρα δεν αφορά μόνο στα συγκεκριμένα κτίρια, αφού «νομιμοποιεί» μια άκρως επικίνδυνη τακτική του κεφαλαίου. Σύμφωνα με τον υπουργό, το ΥΠΠΟ «μελετά το ιδιοκτησιακό καθεστώς δυο ακινήτων, που βρίσκονται στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου σε πολύ κοντινή θέση από τα υπάρχοντα αυτά κτήρια και διερευνά τις διαδικασίες για ανταλλαγή τους χωρίς να θιγούν οι διατηρητέες όψεις. Σχετικές επιστολές έχω ήδη στείλει στους ιδιοκτήτες (...) Μπορεί να γίνει αυτή η χρήσιμη ανταλλαγή και να λυθεί ένα πρόβλημα το οποίο απασχολεί όλο τον κόσμο, Συμβούλιο Επικρατείας κλπ., άνετα, εφόσον και οι δυο πλευρές δεχθούν κάτι τέτοιο (...) Ετσι και θα διατηρηθεί η αξία - η πράγματι σημαντική - των κτηρίων αυτών και θα υπάρχει η δυνατότητα να ανοίξει από το Μουσείο η θέα της Ακρόπολης προς το Θέατρο του Διονύσου».

Ωστόσο, εδώ και χρόνια οι αρχιτέκτονες παλεύουν ενάντια στο ...«εφεύρημα» της διατήρησης μόνο του κελύφους των διατηρητέων κτιρίων και της καταστροφής του εσωτερικού τους προς όφελος νέων, εμπορευματικών, χρήσεων. Σε αυτό το «σπορ» επιδίδονται κυρίως οι τράπεζες και όχι μόνο. Ανάλογες καταστροφές έχουν υποστεί τα «Ξενία» αλλά και άλλα κτίρια. Το 2004 η Σχολή Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου είχε πραγματοποιήσει ειδική ημερίδα αποκλειστικά με αυτό το θέμα, ενώ τον Οκτώβρη του ίδιου χρόνου πραγματοποιήθηκε στο ΥΠΠΟ διεθνής επιστημονική συνάντηση για τη δομική αποκατάσταση της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς. Εκεί παρουσιάστηκε η Διεθνής Χάρτα του ICOMOS (Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων) για την «Ανάλυση, Συντήρηση και Δομική Αποκατάσταση της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς και του Κειμένου των Οδηγιών», που επικύρωσε η Γενική Συνέλευση του ICOMOS στη Ζιμπάμπουε το 2003.

Στη Χάρτα σημειωνόταν, αναφορικά με την κατάσταση ενός διατηρητέου κτιρίου μόνο με τη διατήρηση της πρόσοψης και την κατεδάφιση του εσωτερικού: «Η αξία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς δεν καθορίζεται μόνο από την εξωτερική της εμφάνιση, αλλά και από την ακεραιότητα όλων των στοιχείων της, ως μοναδικό προϊόν της εξειδικευμένης οικοδομικής τεχνολογίας της εποχής της. Ειδικότερα, η αφαίρεση της εσωτερικής δομής ενός κτιρίου και η διατήρηση μόνο των όψεων δεν ανταποκρίνεται στα κριτήρια της δομικής συντήρησης. Οταν προτείνεται οποιαδήποτε αλλαγή στη χρήση ή λειτουργία ενός μνημείου, πρέπει να λαμβάνονται προσεκτικά υπόψη όλες οι απαιτήσεις τόσο της θεωρίας της συντήρησης όσο και των συνθηκών ασφαλείας. Η δομική αποκατάσταση ενός μνημείου της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς δεν είναι αυτοσκοπός αλλά μέσο προς τον τελικό σκοπό, που είναι η προστασία του κτιρίου ως συνόλου».

http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5123893&publDate=9/6/2009

 

επιστροφή στην αρχή

 

Aγαπητοί Φίλοι,
> Σας στέλνουμε ένα κείμενο που ετοιμάσαμε για τα παλαιά κτήρια που περιβάλλουν το νέο μουσείο της Ακρόπολης και κινδυνεύουν με κατεδάφιση, με αφορμή τις πρόσφατες δηλώσεις του Υπουργού Πολιτισμού για τη μεταφορά των όψεων των κτηρίων της Διον. Αρεοπαγίτου. Θεωρούμε ότι πρέπει να είμαστε ετοιμοι για κάθε ενδεχόμενο.
> Πολλούς χαιρετισμούς
> Ειρήνη Γρατσία
> MOnuMENTA
> www.monumenta.org <http://www.monumenta.org/>

Σας παραθέτω μερικές σκέψεις πάνω σε αυτό καθώς και το άρθρο στη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ του αρχαιολ Ντουμα:

Το Νεο Μουσειο της Ακρόπολης εισάγει μια αντιληψη super market στην αντιμετώπιση της αρχαίας πολιτιστικής κληρονομιάς, μια αντιληψη που επιζητεί να παράγει και να πουλάει «πολιτιστικά προϊόντα» και όχι να δημιουργεί πολιτισμό . Αυτή η αντίληψη υπάρχει σήμερα σε πολλά μουσεία ανά τον κόσμο,  που  εκθέτουν συλλογές έργων τέχνης και αντικειμένων διαφόρων περιόδων και πολιτισμών όπως το Λούβρο και το  Βρεταννικό μουσείο  τα οποία ως εκτούτου  αν και μαγαζιά -δεν έχουν καταντήσει ακόμα super market. Δεν είναι  όμως άλλης ποιότητας και άλλου ήθους , ένα μουσείο, όπως θα έπρεπε να είναι το Μουσειο της Ακρόπολης, που δεν αποτελεί παρά  το στεγασμένο και ιδιαίτερα φυλαγμένο  τμήμα ενός μοναδικού ολοκληρωμένου αυθεντικού αρχαιολογικού χώρου, όπου απλά προστατεύονται τά ευαίσθητα μέλη ή τα κινητά αντικείμενα;
Δεν  είναι πρόδηλη η ποιοτική,διαφορά του ενός είδους μουσείου από το άλλο;
 Το κτίριο λοιπον του Νέου Μουσείου που συνθλίβει με τον όγκο του ένα αρχαιολογικό χώρο (αυτόν του Μακρυγιάννη) και ανταγωνίζεται ως όγκος , όχι μόνο τον Παρθενώνα αλλά ολόκληρο τον μοναδικό  ιστορικό  βράχο (με ειδικό νόμο του δόθηκε η δυνατότητα να ξεπεράσει το επιτρεπόμενο ύψος στη περιοχή ) και ξόδεύει σχεδόν τα 2/3 της έκτασης του σε «αλλότριες» χρήσεις όπως caf&eacute;, restaurant,  πωλητήρια,  συνεδριακούς χώρους,   αφήνοντας το υπόλοιπο μίζερο 1/3 για την έκθεση των αρχαιοτήτων, δεν εισάγει αυτό το δηθεν νεωτερικό ανταγωνιστικό  αλλα επι της ουσίας αγοραίο ήθος στους αρχαιολογικους χώρους της Ελλάδας;
Δεν αντανακλάται αυτό  το αγοραίο ήθος στην αρχιτεκτονική του ( εσωτερική και εξωτερική ) στον αδιαφανή τρόπο παραγωγής και λειτουργίας του  και τέλος στον πακτωλό χρημάτων που ξοδεύονται για τα  glamorous εγκάινια τη ίδια ώρα που αρχαιολογικοι χώροι και τόποι μεγάλης σημασίας όπως τα 1000 μέτρα της αρχαίας Ιεράς οδού που όχι μόνο δεν  αναδεικνύονται αλλα δεν τυχαίνουν ούτε καν  στοιχειώδους προστασίας και αυτή τη στιγμή  καταστρέφονται σημαντικά της  τμήματα από την επέλαση συγκοινωνιακών αξόνων στην περιοχή;

Αποψη: Εργο αναφοράς αλλά για άλλα εκθέματα
Tου Xριστου Nτουμα*
Η έκθεση μνημείων της πολιτισμικής κληρονομιάς μέσα σε ένα χώρο που τον αποκαλούμε μουσείο αποβλέπει στην ανάδειξη των αξιών εκείνων, για τις οποίες το κοινωνικό σύνολο αξίζει να υποβληθεί στις απαιτούμενες δαπάνες.
Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός απαιτείται ο εκθεσιακός χώρος να είναι όσο γίνεται πιο ουδέτερος, ει δυνατόν ένα κέλυφος αόρατο, που δεν θα παγιδεύει την προσοχή του θεατή και θα τον οδηγεί άμεσα στα εκθέματα.
Είναι αυτονόητο, ότι στις περιπτώσεις, όπου το περιεχόμενο ενός μελλοντικού μουσείου είναι εκ των προτέρων γνωστό, η μουσειολογική/εκθεσιακή μελέτη πρέπει να αποτελεί το υπόβαθρο, επάνω στο οποίο θα βασίσει την πρότασή του ο αρχιτέκτων. Με βάση δε αυτή τη μουσειολογική μελέτη θα πρέπει να αξιολογείται τελικά και η αρχιτεκτονική πρόταση. Στο παλαιό Μουσείο της Ακρόπολης, η αρχή αυτή λειτούργησε θαυμάσια, αφού το κέλυφος όχι μόνο αναδείκνυε τα αριστουργήματα που στέγαζε αλλά και παρέμενε ουσιαστικά αθέατο: ο επισκέπτης έπρεπε σχεδόν να σκοντάψει επάνω του για να αντιληφθεί την ύπαρξή του.
Δυστυχώς, το παράδειγμα του παλαιού Μουσείου της Ακρόπολης σε ελάχιστες περιπτώσεις ακολουθήθηκε. Ο πολιτικός καιροσκοπισμός, που εντάθηκε μετά τη μεταπολίτευση, οδήγησε σε προχειρότητες και αυτοσχεδιασμούς που ελάχιστα τιμούν μια χώρα σαν την Ελλάδα. Αυτού του καιροσκοπισμού κορυφαίο μνημείο αποτελεί, κατά την άποψή μου, η περίπτωση του νέου Μουσείου της Ακροπόλεως, του κελύφους που κατασκευάστηκε για να στεγάσει τα σύμβολα του κλασικού ιδεώδους, τα γλυπτά του Παρθενώνα.
Είχα την τύχη ή ατυχία να αποκτήσω προσωπική εμπειρία του καιροσκοπισμού που ντύθηκε το μανδύα της δήθεν διεκδίκησης των γλυπτών του Παρθενώνα.
Υπηρετούσα ακόμη στην Αρχαιολογική Υπηρεσία (1981), όταν κλήθηκα από την τότε υπουργό Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη να παράσχω εξηγήσεις γιατί, καθώς την είχαν πληροφορήσει, ασκούσα κριτική για την πολιτική της σχετικά με την επιστροφή των γλυπτών αυτών. Στην παρατήρηση ότι η κριτική μου συνίστατο στην ιεράρχηση των προτεραιοτήτων της και ότι πριν ζητήσουμε επιστροφή των ελγινείων οφείλουμε να εξαλείψουμε τον «ελγινισμό» από την πολιτική μας για τα μνημεία, με αφοπλιστική ειλικρίνεια μου εξήγησε, ότι η
εκστρατεία της απέβλεπε στο να κεντρίσει το ενδιαφέρον του πρωθυπουργού (Α. Παπανδρέου) για το υπουργείο Πολιτισμού.
Την ίδια εντύπωση καιροσκοπισμού δίνουν και οι διαδικασίες για την ανέγερση του νέου Μουσείου Ακροπόλεως. Χωρίς να έχουν προηγηθεί, όπως η περίσταση απαιτούσε, οι αναγκαίες μουσειολογικές μελέτες, στις οποίες θα βασιζόταν ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός, προκηρύχτηκαν διεθνείς αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί και η αξιολόγηση των προτάσεων έγινε με
κριτήριο το ποια από αυτές θα στόλιζε την Αθήνα με ένα αρχιτεκτόνημα αναφοράς. Πράγματι, το νέο Μουσείο Ακροπόλεως είναι κτίριο αναφοράς και θα μπορούσε να είναι έργο άξιο θαυμασμού ως δημιούργημα της σύγχρονης αρχιτεκτονικής κάπου αλλού και για να στεγάσει εντελώς άλλα πράγματα, όχι το κλασικό ιδεώδες. Το κτίριο αυτό δεν συνιστά αόρατο κέλυφος που θα συμβάλει στην ανάδειξη τόσο των πέριξ μνημείων όσο των εκθεμάτων μέσα σ&#8217; αυτό. Τουναντίον, εξωτερικά μεν κραυγάζει, εσωτερικά δε με τις διαστάσεις και τη διαρρύθμισή του τείνει να εκμηδενίσει τα κορυφαία δημιουργήματα της κλασικής τέχνης, καταδικάζοντας το κλασικό ιδεώδες σε αιώνια... κάθειρξη!
Ελπιζα ότι τα δύο μνημεία της νεότερης αρχιτεκτονικής κληρονομιάς μας, που παρεμβάλλονται μεταξύ του Μουσείου και του Παρθενώνα, θα προστάτευαν το βλέμμα του επισκέπτη της Ακρόπολης από το να αντιπαραβάλει το μοναδικό αγώνισμα ελευθερίας, τον Παρθενώνα, όπως τον αποκαλούσε ο καθηγητής φιλοσοφίας Ιω. Θεοδωρακόπουλος, με το μοντέρνο κτίριο. Φαίνεται όμως ότι τα σημερινά κριτήρια είναι διαφορετικά. Ισως η ελκυστικότητα της... καφετέριας και η αποδοτικότητα της επιχείρησης έχουν προτεραιότητα!
*Ο κ. Χρ. Γ. Ντούμας είναι ομότιμος καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

(ελήφθη 15-6-09)

 

επιστροφή στην αρχή

 

Ανοίξαμε και τα περιμένουμε

 

Ø   Τα ξενιτεμένα μάρμαρα του Παρθενώνα ήταν οι πραγματικοί πρωταγωνιστές της βραδιάς. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζήτησε να επουλωθούν οι πληγές του μνημείου, ο γενικός διευθυντής της UNESCO Κοϊχίρο Ματσούρα πρόσφερε τη μεσολάβηση του οργανισμού ανάμεσα σε Ελλάδα και Μ. Βρετανία και τα γύψινα αντίγραφα στην αίθουσα του Παρθενώνα φαίνονταν κατάλευκα από την ντροπή τους

Μια αρχαία κουκουβάγια με ένα κλαράκι ελιάς στην είσοδο και η αρχαία επιγραφή «Αθηνά πολιάς ενθάδε κατοικεί, μηδέν κακόν εισείτω» (η πολιούχος Αθηνά κατοικεί εδώ, κανένα κακό να μην μπει μέσα) αποτελούν τα φυλαχτά του.

Δεν κόπιασαν τελικά οι αρχηγοί κρατών που περίμενε η κυβέρνηση. Ηρθαν μόνο ο πρόεδρος της Βουλγαρίας Γκεόργκι Παρβάνοφ και ο Δημήτρης Χριστόφιας της Κύπρου. Την τελευταία στιγμή προφασίστηκε ασθένεια ο Τούρκος πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προφανώς για να μην του τεθεί το μεταναστευτικό ζήτημα. Προ ημερών είχε ακυρώσει την άφιξή του ο Γάλλος Φρανσουά Φιγιόν και δεν τα κατάφερε να έρθει η βασίλισσα της Ισπανίας Σοφία λόγω προγραμματισμένου ταξιδιού στην Αυστραλία.

4 πρωθυπουργοί

Ηρθαν τέσσερις πρωθυπουργοί εκ των οποίων τρεις από τη βαλκανική γειτονιά μας Κροατία, Σερβία, Μαυροβούνιο και μόνο ένας από την κεντρική Ευρώπη, τη Φινλανδία. Ακόμα δύο αναπληρωτές πρωθυπουργοί (Σλοβακίας, Βιετνάμ), ένας πρόεδρος υπουργικού συμβουλίου (Βοσνία-Ερζεγοβίνη), ο δεύτερος στην ιεραρχία του Κομμουνιστικού Κόμματος στην Κίνα, δύο υπουργοί Εξωτερικών (Σερβίας, Κίνας), 17 υπουργοί Πολιτισμού (ο Νικολά Σαρκοζί έστειλε την Κριστίν Αλμπανέλ και το ζεύγος Μουμπάραγκ τον υπουργό Φαρούκ Χόσνι) και 30 διπλωμάτες (ανάμεσά τους ο Αμερικανός Ντάνιελ Σπέκχαρτ και ο Βρετανός σερ Ντέιβιντ Λαντσμαν, τον οποίο συνόδευαν οι βουλευτές του Εργατικού Κόμματος Αντριου Τζορτζ και Λίνταν Τζούλιαν).

Μπορεί να ήταν κατώτερη των προσδοκιών και η προσέλευση διεθνούς κύρους προσωπικοτήτων -πλην του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο και του γεν. διευθυντή της UNESCO Κοϊχίρο Ματσούρα- ωστόσο η μεγάλη γιορτή έγινε και το μουσείο άνοιξε μέσα σε δέκα μήνες από τη μετακόμιση των αρχαίων.

Οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των κομμάτων αλλά και στο εσωτερικό αυτών κράτησαν μακριά από τη γιορτή τον Αλέκο Αλαβάνο και τον Αλέξη Τσίπρα από τον ΣΥΡΙΖΑ, την Αλέκα Παπαρήγα από το ΚΚΕ και τον πρώην υπουργό Πολιτισμού Μιχάλη Λιάπη, που προετοίμαζε εγκαίνια κόστους 6 εκατ. ευρώ και το μείωσε ο Αντ. Σαμαράς στο μισό. Εδωσαν όμως το «παρών» οι υπουργοί Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ: Βαγγέλης Βενιζέλος, Θόδωρος Πάγκαλος, Θάνος Μικρούτσικος και Σταύρος Μπένος.

Ο πρωθυπουργός στην ομιλία του φρόντισε να διορθώσει και την έλλειψη γενναιοδωρίας, που είχαν επιδείξει στελέχη του κόμματός του τις προηγούμενες μέρες σε τηλεοπτικές εμφανίσεις και Βουλή λησμονώντας τη συμβολή της Μελίνας Μερκούρη και των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ στην ανέγερση του μουσείου. «Τιμούμε όλους εκείνους που οραματίστηκαν και εργάσθηκαν για τη δημιουργία του», είπε. «Τον αείμνηστο Κ. Καραμανλή που εμπνεύστηκε και δρομολόγησε από το 1976 τις αρχικές διαδικασίες. Την αξέχαστη Μελίνα Μερκούρη, που έδωσε στη δεκαετία του '80 μεγάλη ώθηση στην κοινή προσπάθεια. Τους επιστήμονες, τους αρχιτέκτονες, τους μηχανικούς... Εργάσθηκαν όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις, όλοι οι υπουργοί Πολιτισμού της μεταπολίτευσης», τόνισε.

Σεβασμός και δέος για τον σύγχρονο αυτό ναό της αρχαίας τέχνης, συγκίνηση και οργή για τον διαμελισμό των γλυπτών κυριάρχησαν στην τελετή των εγκαινίων που ήταν όσο έπρεπε λιτή και όσο απαιτούσε ένα μουσείο του 21ου αιώνα ευρηματική. Χωρίς ψαλίδια και κορδέλες, με ένα μικρό μελανόμορφο κάνθαρο (κύπελλο κρασιού) που έβαλε ως θεμέλιο λίθο ο πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής σε μια επιδαπέδια βιτρίνα. Στην ίδια βιτρίνα έχουν συγκεντρωθεί μικρά αγγεία, που είχε τοποθετήσει τον 3ο αι. π.Χ. ως «εγκαίνιο» για να στεριώσει το σπίτι του (κάτω από το μουσείο) ένας Αθηναίος πολίτης. Γι' αυτό, πέρασε συμβολικά από πάνω ο πρώτος πολίτης της χώρας, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας. Προηγουμένως είχε θέσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την ανάγκη επιστροφής των γλυπτών του Παρθενώνα, λέγοντας: «Είναι η ώρα να επουλωθούν οι πληγές του μνημείου με την επιστροφή των μαρμάρων που του ανήκουν».

Αλλά και ο Κώστας Καραμανλής τόνισε ότι τα «μάρμαρα του Παρθενώνα μιλάνε στην ολότητά τους. Η ακεραιότητα των μνημείων και των συμβολισμών του Παρθενώνα δεν είναι αίτημα αποκλειστικά και μόνο της Ελλάδας. Είναι διεκδίκηση της ανθρωπότητας, στην οποία ανήκουν τόσο ο Παρθενώνας όσο και οι συμβολισμοί του».

Ο κ. Ματσούρα στον θερμό χαιρετισμό του ανακοίνωσε ότι «Ελλάδα και Ηνωμένο Βασίλειο πριν από ένα μήνα ζήτησαν από την UNESCO να μεσολαβήσει προκειμένου να βρεθεί μια αμοιβαία ικανοποιητική λύση για τα μάρμαρα του Παρθενώνα. Είμαστε διατεθειμένοι να το πράξουμε», είπε.

Στη δική του ομιλία ο κ. Μπαρόζο αφού τόνισε ότι «όλοι οι λαοί της Ευρώπης περίμεναν επί μακρόν αυτό το μουσείο, αλλά η αναμονή άξιζε τον κόπο», έφερε το θέμα στα μέτρα του λέγοντας: «Ο πολιτισμός είναι πιο σημαντικός από την οικονομία. Γι' αυτό η Ελλάδα είναι η πλουσιότερη στον κόσμο».

Κατά τη διάρκεια της ξενάγησής τους από τον πρόεδρο του μουσείου Δημήτρη Παντερμαλή στην αίθουσα του Παρθενώνα, οι επίσημοι προσκεκλημένοι είδαν ιδίοις όμμασι τον διαμελισμό των γλυπτών, καθώς βρίσκεται εδώ ένα κεφάλι και ο υπόλοιπος λίθος στο Βρετανικό Μουσείο, εδώ η ουρά του αλόγου, αλλού τα πόδια και ο αναβάτης. Τότε εκλήθη ο υπουργός Πολιτισμού Αντώνης Σαμαράς να προσθέσει ένα κεφαλάκι της φτερωτής θεάς Ιριδας, που βρέθηκε στις αποθήκες του μουσείου. Η νεαρή θεά, μιας που απεικονίζεται πλάι στον Δία και την Ηρα στην κεντρική σκηνή της ζωφόρου του Παρθενώνα, είναι η αγγελιαφόρος τους. Εδώ φαίνεται να τακτοποιεί τα μαλλιά της λίγο πριν κατέβει από τον Ολυμπο για να μεταφέρει μήνυμα θεϊκό στους θνητούς.

«Η ευχή της πολιτείας είναι να γίνει μια μέρα η συνένωση των πρωτότυπων γλυπτών κι όχι ενός αρχαίου πάνω σε γύψινα αντίγραφα. Για να ξαναγεννηθεί ο Παρθενώνας», δήλωσε ο κ. Σαμαράς. Δεν επανέλαβε τα περί ενδεχόμενης δικαστικής διεκδίκησης, που είπε προχθές σε τηλεοπτική εκπομπή, κάτι που διατυπώνεται για πρώτη φορά από Ελληνα υπουργό Πολιτισμού. Ολοι οι προκάτοχοί του είχαν κατανοήσει ότι τέτοιο ζήτημα δεν τίθεται γιατί δεν υπάρχουν επαρκή τεκμήρια νομικής διεκδίκησης και το σημαντικότερο, αν παρ' ελπίδα χάσουμε τη δίκη, δεν θα επιστραφούν ποτέ τα γλυπτά ούτε στο πλαίσιο της ηθικής και της αμοιβαίας συνεργασίας δύο ευρωπαϊκών χωρών, όπως η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο.

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=22/06/2009&id=56535

 

επιστροφή στην αρχή

 

Το Νέο Μουσείο Ακρόπολης με τη ματιά του αρχιτέκτονα

«Ανατομία» στο έργο από πέντε ειδικούς. Πώς εντάσσεται το κτίριο στην πόλη της Αθήνας

ΕΦΗ ΦΑΛΙΔΑ

Το Νέο Μουσείο Ακρόπολης είναι ο νέος πρωταγωνιστής; Το κτίσμα είναι σημαντικό λόγω του περιεχομένου ή εξαιτίας της αρχιτεκτονικής του μορφής; Είναι αντίθετο στο ύφος της περιοχής Μακρυγιάννη που έχασε το χρώμα της γειτονιάς ή ανοίγει διάλογο με το μνημείο του Παρθενώνα; Το έργο των Μπερνάρ Τσουμί και Μιχάλη Φωτιάδη έγινε η αφορμή για πολλές αντιπαραθέσεις και αρχιτεκτονικές κόντρες ως θέμα συμβίωσης με τις αθηναϊκές πολυκατοικίες και με τα νεοκλασσικά της Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Ενώ ο γυάλινος όγκος του ήταν άλλο ένα σημείο συζητήσεων μεταξύ των κατοίκων της πόλης. Αυτή η «νέα άφιξη» δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο. «ΤΑ ΝΕΑ» φιλοξενούν πέντε αρχιτέκτονες που εκφράζουν τις απόψεις τους γι΄ αυτόν τον νέο «συγκάτοικο».

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΦΙΛΙΠΠΙΔΗΣ

«Όμως υπάρχει τι το ανθρώπινον χωρίς ατέλεια;»

(γνωστού ποιητού)

Εύκολες οι λοιδορίες κι οι κομπασμοί, οι ατάκες κι οι σαρκασμοί. Πόσα ελαττώματα και παραλείψεις, αλήθεια, θα μπορούσε κανείς να υπενθυμίσει ή και να επινοήσει (μεγάλη τέχνη κι αυτή) καθώς αναπολεί όσα μεσολάβησαν από την πρώτη στιγμή που αποφασίστηκε να ανεγερθεί αυτό το μουσείο. Κι απ΄ όλες τις πλευρές, ναι, ανεξαιρέτως. Πόσες στραβοτιμονιές, πόσες αθλιότητες και πόσοι συμβιβασμοί. Και πόση μεταμέλεια- οπωσδήποτε, άφθονες δόσεις κι απ΄ αυτήν ιδιωτικά, ποτέ δημόσια.

Αλλά και πόσες στιγμές έξαρσης, έστω μεταποιημένης πάνω στην απέλπιδα προσπάθεια αναστροφής του αρνητικού κλίματος. Όλα αυτά, απέναντι σ΄ ένα κοινό που ακούει πότε αυτή και πότε την άλλη σειρήνα, ίδια αγέλη να σέρνεται πάντα ελπίζοντας. Ο κυρίαρχος λαός παρηγορείται όταν τον βάζουν ανεύθυνα στο παιχνίδι, έστω σαν ακροατή, και του σφυρίζουν πότε για τα χαμένα μάρμαρα, πότε για τις ανασκαφές θυσία στον μεγαλοϊδεατισμό, πότε για τις πολυκατοικίες- μπιζού που θέλουν οι κακοί να γκρεμίσουν. Για να ξεχνάει τα πολιτικά του χάλια.

Διψούσαμε για κάτι να μας ξεγελάσει, κάτι σαν το 2004, να νιώσουμε εθνικά υπερήφανοι, ότι οπωσούν τραβούμ΄ εμπρός. Για κάτι τέτοιο προοριζόταν κι αυτό το υπέρτατο μουσείο των μουσείων. Όμως ο κομπασμός για τον περιούσιο λαό, για το μνημείο παγκόσμιας εμβέλειας, για το ύψος του «Επιτάφιου» του Περικλέους, για κάθε επιτέλους σημαδάκι της μυθικής εκείνης παρουσίας πάνω σ΄ αυτό το χώμα, τώρα θα επέστρεφαν σαν μπούμερανγκ για να κρίνουν ζώντες και νεκρούς. Όταν το φαντασιακό ίχνος του ποδιού του Αριστοτέλη έχει μεγαλύτερη σημασία από τα τρέχοντα πάντα «επιτακτικά» προβλήματα του τόπου, από τις «ριζοσπαστικές λύσεις» που δεν πρόκειται ποτέ να δούμε, θα έπρεπε να το περιμέναμε. Γιατί και τέλος πάντων, να, τραβούμ΄ εμπρός.

● Ένα μουσείο σφηνωμένο ανάμεσα σε κτίρια και πάνω σε αρχαία μπαζώματα είναι καλύτερο από ένα μουσείο στο πουθενά, ας πούμε στον Ιππόδρομο.

● Ένα κλιματιζόμενο μουσείο που αναπαράγει πιστά εκείνο που βλέπεις έξω από τα παράθυρά του είναι το απόγειο του μυωπικού πραγματισμού.

● Ένα μουσείο γεμάτο «γύψινα αντίγραφα» που ξύνουν πληγές είναι η υπέρτατη υπενθύμιση πως κάποιοι σου χρωστάνε, ενώ εσύ δεν χρωστάς σε κανέναν.

● Ένα μουσείο- κιβωτός θα έπρεπε να λατρεύεται αυτοτελώς για το περιεχόμενό του κι όχι για το φθαρτό του περίβλημα, οσοσδήποτε χρυσός κι ελεφαντοστούν ξοδεύτηκε για την ανέγερσή του.

● Ένα μουσείο που θέλει να είναι σύμβολο κινδυνεύει να ποδοπατηθεί από τους αφελείς που απαιτούν το όραμα τώρα.

ΜΑΡΙΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ

Το Μουσείο είναι βιωματική εμπειρία

Τρία ζητήματα για τα οποία ασκήθηκε κριτική είναι αυτά που καθιστούν το Νέο Μουσείο Ακρόπολης μια επιτυχημένη αρχιτεκτονική εμπειρία. Το πρώτο είναι η αρχιτεκτονική μορφή. Αφορά τη μη χρήση μορφολογικών στοιχείων του νεοκλασικισμού στο κτίριο του μουσείου. Ο Παρθενώνας, αν και πραγματικό αρχιτεκτονικό αντικείμενο, ανήκει πλέον στον κόσμο του ιδεατού. Κάθε προσπάθεια μίμησης των μορφών του Παρθενώνα και χρησιμοποίησή τους για την αρχιτεκτονική διαμόρφωση του νέου μουσείου θα ήταν ευθύς εξαρχής καταδικασμένη να αποτύχει.

Γιατί θα φαινόταν ως κακέκτυπο του πρωτοτύπου.

Το δεύτερο ζήτημα είναι η σχέση του μουσείου με την πόλη. Η διαφάνεια του κτιρίου που δημιουργείται από την εκτεταμένη χρήση γυάλινων εξωτερικών επιφανειών σχετίζεται με τη δυνατότητα εγκαθίδρυσης μιας άμεσης οπτικής σχέσης με το Μνημείο της Ακρόπολης. Το κτίριο επιδιώκει να αναστείλει τον χρόνο αναιρώντας κάθε οπτικό εμπόδιο που θα θύμιζε τη συνεχή κατοίκηση της πόλης γύρω από το μνημείο της. Η προσπάθεια να δημιουργηθεί όμως αυτή η ψευδαίσθηση αποτυγχάνει. Οι γυάλινες επιφάνειες που θα απέκοπταν την πραγματικότητα της πόλης, είναι ακριβώς αυτές που την κάνουν πανταχού παρούσα. Στις εξωτερικές επιφάνειες η πόλη καθρεφτίζεται ως η πραγματική όψη του μουσείου. Στο εσωτερικό, μόλις ο επισκέπτης ανέβει στον πρώτο όροφο, τα αρχαϊκά αγάλματα “πλέουν” στον χώρο με φόντο τις σύγχρονες πολυκατοικίες. Οι γυάλινες επιφάνειες των όψεων είναι σχεδιασμένες να λειτουργούν ως μηχανισμός απώθησης της αστικής πραγματικότητας. Όμως, όπως γνωρίζουμε από τον Φρόυντ και την ψυχανάλυση, είναι μέσω του ίδιου του μηχανισμού απώθησης που το απωθημένο επιστρέφει πάντα αναπάντεχα. Η διαμόρφωση του χώρου της εισόδου με τη χρήση αφενός του διαφανούς δαπέδου και αφετέρου της τοποθέτησης του σε μεγάλο ύψος από το υποκείμενο έδαφος προετοιμάζει και εισάγει βιωματικά τον επισκέπτη σε αυτό που θα ακολουθήσει. Δημιουργεί μια σωματική εμπειρία αιώρησης και προετοιμάζει τον επισκέπτη να εγκαταλείψει το σταθερό έδαφος του παρόντος για να εισέλθει στον ίλιγγο της ιστορικής εμπειρίας. Ταυτόχρονα ενισχύει το αίσθημα ανασφάλειας και κατά συνέπεια την εγρήγορση και ικανότητα συγκέντρωσης του επισκέπτη. Τον προετοιμάζει δηλαδή και τον ασκεί σε μια κατάσταση νοητικής επιφυλακής και συγκέντρωσης η οποία είναι απαραίτητη για την απόκτηση κάθε γνώσης.

ΝΙΚΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Αμηχανία μιας συμβιβασμένης πραγματικότητας

«Ενώ η αρχιτεκτονική αξίωση είναι για έναν Παρθενώνα που συνομιλεί άμεσα με το Μουσείο του, προϊόν της Αθήνας του σήμερα- μιας πόλης με προβληματική διαχείριση τόσο από πολίτες όσο και από αρχές-, στην ουσία εκφράζει την αμηχανία μιας συμβιβασμένης πραγματικότητας», σημειώνει ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής στο Μετσόβιο Πολυτεχνείο Νίκος Αναστασόπουλος.

Το Μουσείο προκάλεσε βίαιη αλλαγή κλίμακας. Με την κατεδάφιση παρακείμενων πολυκατοικιών ελάφρωσε μία πυκνή περιοχή. Κάτι που ιστορικά μέχρι σήμερα δεν έχει συμβεί. Η μορφή του Μουσείου είναι ένα πλήρως κλειστό σχήμα που δεν αφήνει περιθώρια διαπραγμάτευσης με το άμεσο περιβάλλον και εντάσσει μόνο το αρχαιολογικό υπέδαφος και την ίδια την Ακρόπολη.

Τα άλλα κτίρια στο πλαίσιο του μεγάλου τετραγώνου όπου εντάσσεται το Μουσείο, ιδιαίτερα μετά την κατεδάφιση των πολυκατοικιών της πίσω όψης, αποτελούν αναπόφευκτα όχληση ή παραφωνία. Η επιδιωκόμενη καθαρότητα της μορφήςκαι της λειτουργίας του Μουσείου συμβιβάζεται επίσης αμήχανα με την περίπτωση που αφορά ένα εντελώς αδιάφορο αρχιτεκτονικά και ιστορικά εκκλησάκι στον άξονα της εισόδου του Μουσείου.

Στο μεταξύ το στέγαστρο- εξέδρα του Μουσείουκοιτάει προς την Ακρόπολη, ενώ παρεμβάλλεται η πίσω όψη των δύο επίμαχων κτιρίων. Το στέγαστρο πάντα θα «εμβολίζει» τις πολυκατοικίες επιδιώκοντας να φτάσει την Ακρόπολη (το αντικείμενο του πόθου).

Στον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου ο πεζός κάνει τις εξής διαπιστώσεις: Μια τέλεια συνθήκη θα ήταν η απρόσκοπτη ενατένιση και ο διάλογος ανάμεσα στον Παρθενώνα και το Μουσείο του, την κυριολεκτική αντανάκλασή του. Ένας τέτοιος πλατωνικός διάλογος διακόπτεται από το μπαλκόνι της πίσω όψης μίας ιστορικής έστω πολυκατοικίας. Ας μη γελιόμαστε όμως. Σε αυτήν την πόλη η μοναδικά πανίσχυρη οντότητα είναι η πολυκατοικία και όχι ο Παρθενώνας. Έτσι, το Ηρώδειο «συνομιλεί» με την Πνύκα μέσα από μία αρχιτεκτονικά ύποπτη νεόδμητη ιδιωτική κατοικία πολυτελείας, το οδόστρωμα φαίνεται αξιοσημείωτα φθαρμένο, ο πεζόδρομος- σημείο στοχασμού για το κλέος της κλασικής Αθήνας- διακόπτεται από το τρενάκι της χαράς, το μαρσάρισμα των μηχανών και τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Ενώ ο Πικιώνης στου Φιλοπάππου βιώνει μια εποχή λήθης.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΟΥΡΚΟΥΛΑΣ

Μία κοινωνία που δεν τολμά αλλά αμύνεται

Η ένταση που προκαλεί το Νέο Μουσείο Ακρόπολης δεν αφορά το ίδιο το μουσείο. Αλλά το μουσείο στάθηκε η αφορμή να βγουν βαθύτερα ζητήματα που υπάρχουν στην ελληνική αρχιτεκτονική. Συγκεκριμένα την ξενοφοβία και την απουσία διαλόγου που το ένα τροφοδοτεί το άλλο», υπογραμμίζει ο αρχιτέκτονας που με τη Μαρία Κοκκίνου συνυπέγραψαν τη δημιουργία του Μουσείου Μπενάκη της Πειραιώς. «Όσο λιγότερο συζητάς τόσο λιγότερο σκέφτεσαι και περισσότερο φοβάσαι. Απόδειξη είναι τα όσα ακούστηκαν και για το στέγαστρο του Καλατράβα. Ανεξάρτητα από την επιτυχία του ενός ή του άλλου εγχειρήματος, φανερώνεται μία κοινωνία που δεν τολμά αλλά αμύνεται.

Για κάθε έργο αρχιτεκτονικής, it takes two (σ.σ.: χρειάζονται δύο). Δεν αρκεί ο αρχιτέκτονας, χρειάζεται ο “ιδιοκτήτης”, ενώ τον πολιτισμό “των δύο” εκπροσωπεί το κτίσμα. Στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης η αμφιθυμία του “ιδιοκτήτη”, τα συνεχή πισωγυρίσμτα, θέλω- δε θέλω, διατηρώ- κατεδαφίζω δημιούργησαν μία ασταθή βάση για την εξέλιξη της αρχιτεκτονικής πρότασης. Ένας “ιδιοκτήτης” ο οποίος δεν τολμά, φοβάται, δεν ξεκαθαρίζει, “διατηρεί” το κτίριο Βάιλερ (σιγά τα αυγά), δεν είναι ο ιδανικός “ιδιοκτήτης” για να βοηθήσει την ανάπτυξη μίας νέας αρχιτεκτονικής. Τολμώ σημαίνει ρισκάρω. Κάθε ρίσκο εκτιμάται εκ των υστέρων. Είτε τα θετικά στοιχεία είτε τα λάθη βοηθούν να προχωρήσει κανείς μπροστά.

Θα σταθώ σε ένα επιμέρους κρίσιμο ζήτημα. Το ζήτημα της κλίμακας. Η καταγγελία της μεγάλης κλίμακας του μουσείου απέναντι στη μικρή της πολυκατοικίας και του νεοκλασικού, όπως και ο χαρακτηρισμός της μεγάλης κλίμακας ως φασιστικής ευτελίζουν ένα από τα ουσιαστικότερα ζητήματα της αρχιτεκτονικής και του νοήματός της. Κάθε ουσιαστική προσέγγιση αυτού του ζητήματος μας υποχρεώνει να παρακάμψουμε τα εύκολα κλισέ για να ανακαλύψουμε το κρυφό νόημα που προκύπτει μέσα από τις εντάσεις της αρχιτεκτονικής κλίμακας. Αυτά χρειάζονται ψυχραιμία και συζήτηση.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΙΡΤΖΙΛΑΚΗΣ

Η αρχαιότητα του σύγχρονου

Η σχεδιαστική λογική του νέου μουσείου έγκειται στο «πνεύμα της γεωμετρίας, της κατασκευής και της σύνθεσης». Ο Γαλλοελβετός Τσουμί με τον Έλληνα συνεργάτη του Μιχάλη Φωτιάδη ανέδειξαν στο έπακρο την προτεραιότητα της όρασης και της κίνησης, δηλαδή της σκηνοθεσίας.

Ιδού η ιδρυτική πράξη του Νέου Μουσείου, που μοιάζει να καθιστά «ανεδαφικά» τα μέλη του ιστορικού μνημείου που βρίσκεται μόλις δίπλα του.

Οι διαφωνίες που προκαλεί το Νέο Μουσείο δεν έχουν τόσο να κάνουν με την αρχιτεκτονική του. Περισσότερο δηλώνουν την αμφιθυμική σχέση που έχουμε με το άγχος της αρχαίας κληρονομιάς. Ο Παρθενώνας και το εκτεταμένο αρχείο θραυσμάτων της Ακρόπολης των Αθηνών στοιχειώνουν το δυτικό φαντασιακό, εγκλωβίζοντάς μας στο δέος του πρωταρχικού κανόνα του δυτικού πολιτισμού. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό και συμπυκνώνεται στην απέλπιδα αδυναμία σύγκρισης και στην πολιτιστική ανορεξία του σύγχρονου. Πρόκειται για τον κυριολεκτικό προπάτορα και ευνουχιστή της δυτικής σκέψης που δυναστεύει όλους τους επιγόνους.

Ως αδύναμο σημείο του Νέου Μουσείου θα επεσήμανα το αμήχανο στέγαστρο της κεντρικής εισόδου επί της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, το «επιθετικό αμόνι», όπως το αποκαλούν μερικοί. Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά του, ο συνωστισμός του με τις αθηναϊκές πολυκατοικίες που το περιβάλλουν. Κι αυτό γιατί μας δίνει τη δυνατότητα να θεωρήσουμε το Νέο Μουσείο σαν ένα είδος μεσιτείας ανάμεσα στο αρχαίο μνημείο και αυτήν τη σχεδόν ασπόνδυλη και περιφρονημένη πλευρά της σύγχρονης ζωής μας.

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4522751&ct=1

 

επιστροφή στην αρχή

 

Η Αρχιτεκτονική κρίνεται από το υλοποιημένο αποτέλεσμα...

 

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΗΣΑΪΑ*

Η Αθήνα έχει από χθες και επισήμως, ένα νέο Μουσείο. Το Μουσείο της Ακρόπολης που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, αποτελεί αντικείμενο συζήτησης τα τελευταία τριάντα τουλάχιστον χρόνια. Οι εορτασμοί και οι δημοσιεύσεις που τις συνοδεύουν δημιούργησαν τη συνηθισμένη ατμόσφαιρα εθνικής ανάτασης κιʼ έτσι, γιʼ άλλη μια φορά, όσοι στεκόμαστε κριτικά απέναντι σʼ αυτό το «σύμβολο κατάνυξης και μόχθου μιας σύγχρονης Ελλάδας», όπως το χαρακτήρισε ο υπουργός Πολιτισμού, πρέπει να αισθανόμαστε ότι μάλλον δεν ανήκουμε στον υγιή κορμό της.

Άκαρποι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί, αντιρρήσεις και διαμάχες, αναθέσεις και μελέτες που έμειναν στα συρτάρια, προσφυγές και ένα κτήριο που απʼ την πρώτη στιγμή της παρουσίασής του μέχρι και σήμερα αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής και αντιπαραθέσεων. Πολλά από τα θέματα που κατά καιρούς έβλεπαν το φως της δημοσιότητας ξεπερνούν το επίπεδο της αρχιτεκτονικής κριτικής του κτηρίου του Bernard Tschumi και του Έλληνα συνεργάτη του Μιχάλη Φωτιάδη. Θα ʽταν σκόπιμο να αναφερθούμε και σʼ αυτά, μια και έχουν ιδιαίτερη σημασία καθώς καθόρισαν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα.

Πρώτο θέμα είναι η ίδια η ιδέα της κατασκευής του Μουσείου που ποτέ δεν συζητήθηκε ψύχραιμα. Ποια θα ʽπρεπε να ʽταν η σχέση του με τʼ άλλα Μουσεία της Αθήνας αλλά και με την Πόλη και τους διάσπαρτους Αρχαιολογικούς Χώρους; Θεωρήθηκε εξ ορισμού αναγκαίο και σύντομα μεταμορφώθηκε σε όχημα διεκδίκησης των γλυπτών που βάναυσα αφαιρέθηκαν από τον Έλγιν. Το ερώτημα τι είδους Μουσείο θέλαμε δεν πιστεύω ότι τέθηκε ποτέ με τη σοβαρότητα που αρμόζει σε τέτοιου είδους εγχειρήματα. Έπρεπε να ʽναι ένας ενιαίος ευέλικτος χώρος που θα μπορούσε να ικανοποιήσει τις μουσειολογικές απαιτήσεις των αρχαιολόγων ή μήπως ένας χώρος που θα απευθυνόταν σʼ αυτούς που θα ʽθελαν νʼ απολαύσουν τη θέα της Ακρόπολης; Θα ʽταν ένα Μουσείο από το οποίο περιμέναμε να καρπωθούμε οφέλη κιʼ υπεραξίες τουριστικής ανάπτυξης της Αθήνας; Κάπου ανάμεσα σʼ αυτά τα διλήμματα και τις προσπάθειες συνδυασμού τους χάθηκε οριστικά η ευκαιρία να επαναπροσδιορισθεί η σχέση των Αρχαιολογικών Χώρων με τη σύγχρονη Αθηναϊκή ζωή. Κιʼ όμως υπήρξαν φωνές- και αρχιτεκτονικές προτάσεις- που έθεταν τα παραπάνω ερωτήματα και επιχείρησαν να τα απαντήσουν ήδη από την εποχή του πρώτου διεθνούς διαγωνισμού το 1990. Κανένας από αυτούς που αποφάσιζαν δεν βρήκε τα επιχειρήματά τους αρκετά πειστικά.

Η χωροθέτηση του Μουσείου ήταν ένα άλλο θέμα που απασχόλησε αρχιτέκτονες και πολεοδόμους από τα τέλη της δεκαετίας του ʼ70. Υπήρχαν διάφορες απόψεις και προτάσεις και το οικόπεδο Μακρυγιάννη, όπως συνηθίσαμε να ονομάζουμε τον χώρο που τελικά επελέγει, φαινόταν σαν μια απʼ τις χειρότερες επιλογές. Ο διατειθέμενος χώρος ήταν μικρός για να υποδεχθεί ένα τέτοιου μεγέθους Μουσείο, η δε γειτνίασή του με το διατηρητέο κτήριο Βάιλερ και την πυκνοδομημένη γειτονιά δημιουργούσε ασφυκτικές συνθήκες. Η εκ των υστέρων -σχετικά πρόσφατη- πρωτοβουλία αυτών που είχαν την ευθύνη επιλογής, για το γκρέμισμα των δυο, επίσης διατηρητέων, πολυκατοικιών της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, αποτελεί την έμπρακτη αποδοχή των προβλημάτων από την πλευρά των αρμόδιων φορέων. Υπήρχαν όμως και άλλες προτάσεις που αγνοήθηκαν. Το οικόπεδο του «Διόνυσου», η Κοίλη αλλά και λύσεις που επιχειρούσαν να διασπάσουν τον όγκο σε επιμέρους οικόπεδα δημιουργώντας μια πορεία μέσα στην πόλη δεν προτιμήθηκαν. Η ιδέα ενός κτηρίου που βλέπει την Ακρόπολη αλλά και -κυρίως- το βλέπουν από αυτή εξέφραζε καλύτερα τον μεγαλοϊδεατισμό αυτών που αποφάσιζαν. Η «συνομιλία» του Μουσείου με την Ακρόπολη ήταν ένα από τα σημαντικότερα θέματα που τους απασχολούσε, ένα σόφισμα που διατρέχει με συνέπεια όλες τις επιλογές δυο δεκαετιών.

Η Αρχιτεκτονική κρίνεται από το υλοποιημένο αποτέλεσμά της και η κρίση αυτή απαιτεί χρόνο. Τίποτα δεν μας εμποδίζει όμως σήμερα να επιχειρήσουμε μια πρώτη βόλτα και να διατυπώσουμε κάποιες σκέψεις. Πρώτʼ απʼ όλα μια αναγκαία διευκρίνιση. Δεν με ενοχλεί το μπετόν και το γυαλί, δεν συμμερίζομαι τις φωνές αυτών που αυτοαποκαλούνται «λάτρεις της κλασικής αρχιτεκτονικής», ούτε διακατέχομαι από κάποιου είδους «διάχυτη, συλλογική νοσταλγία» που με «ωθεί στην οικειότητα των μορφών και τη μικρομεσαία κλίμακα του παρελθόντος». Άλλα είναι όμως τα προβλήματα όπως η σχέση του Μουσείου με τον περίγυρό του και δεν αναφέρομαι μόνο στο μέγεθος του, αλλά και στις γωνιές που ξεπροβάλλουν απειλητικά ανάμεσα από τα υπάρχοντα κτίσματα. Η έλλειψη υπαίθριου μεταβατικού δημόσιου χώρου απαραίτητου για την ενσωμάτωσή του στον αστικό ιστό φτωχαίνει το σύνολο. Ο τουλάχιστον απλοϊκός χειρισμός της στροφής του γυάλινου όγκου της οροφής για να «συνομιλήσει» με τον Παρθενώνα - στεγάζει και το απαραίτητο καφέ - που δεν γίνεται αντιληπτός απʼ την στάθμη του δρόμου αφήνοντας αμήχανες γωνιώδεις απολήξεις. Δεν περνά εύκολα απαρατήρητη, όσο κιʼ αν προσπαθήσει κανείς, ούτε η εχθρική είσοδος με το ογκώδες στέγαστρο, ενώ η υλική υπόσταση του κτηρίου και οι κατασκευαστικές του επιλογές δεν είναι αξιοζήλευτες, κινούμενες ανάμεσα στην κοινοτυπία και στην στιλπνότητα εμπορικού κέντρου. Θα μπορούσε να συνεχίσει κανείς ανακαλύπτοντας κιʼ άλλα που τον ενοχλούν - όπως την ανασκαφή κάτω απʼ το τζάμι ή και άλλα που ίσως να δικαιώνουν αρχιτεκτονικές επιλογές που η σύντομη επίσκεψή μου δεν μου επέτρεψε νʼ αντιληφθώ.

Υπάρχει όμως κάτι που μπορούμε να θαυμάσουμε στο νέο μας απόκτημα; Η καθʼ ύψος ανάπτυξη τριών διαδοχικών κlpha;νάβων: της βάσης με τα υποστυλώματά της να ξεπροβάλλουν ανάμεσα από τα ευρήματα των ανασκαφών, του κορμού με τις χαρακτηριστικές αιχμηρές γωνίες και του γυάλινου όγκου στην απόληξη του κτηρίου που στρέφεται παράλληλα στον Παρθενώνα, γιατί θα ʽπρέπε να μας συγκινεί; Δεν υπάρχει αναγκαστικά αντιστοιχία ανάμεσα σʼ αυτό που μπορεί να σκέφτεται ο αρχιτέκτονας για ένα έργο του και στο ίδιο του το έργο, ανάμεσα στην «πρόθεση» (στο βαθμό που μπορεί να βρεθεί ποια ήταν αυτή) και στην επενέργεια, την ακτινοβολία δηλαδή του έργου στην πόλη και στην κοινωνία. Κιʼ αυτή είναι που έχει σημασία και δικαιώνει την Αρχιτεκτονική.

* Ο Δημήτρης Ησαΐας είναι Αρχιτέκτων

http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=469356

 

επιστροφή στην αρχή

 

«Οχι» στην ιδιωτικοποίηση του Πολιτισμού

Την κατηγορηματική αντίθεσή τους στις ρυθμίσεις για θέματα Πολιτισμού (λ.χ. Νέο Μουσείο Ακρόπολης), με το νομοσχέδιο περί «Μεσογειακών Αγώνων - Βόλος 2013», εξέφρασαν χτες στη Βουλή, οι βουλευτές του ΚΚΕ, Εύα Μελά και Κώστας Καζάκος.

Παράλληλα, κατήγγειλαν τον υποκριτικό χαρακτήρα των πολιτιστικών «χορηγιών». Η συζήτηση του νομοσχεδίου, το οποίο εγκρίνουν μόνο οι βουλευτές της ΝΔ, θα ολοκληρωθεί σήμερα.

Για το Μουσείο Ακρόπολης, η Εύα Μελά επισήμανε πως με το νομοθέτημα «η κυβέρνηση ζητά από τη Βουλή να νομιμοποιήσει, εκ των υστέρων, τις πολεοδομικές παραβάσεις που έγιναν». Σχολιάζοντας τις σχετικές τροπολογίες, τόνισε ότι «όταν αποσχίστηκε το Νέο Μουσείο Ακρόπολης από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, το ΚΚΕ πρόβλεψε ότι αυτό είναι το πρώτο βήμα για τη σταδιακή ιδιωτικοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Στις τροπολογίες που φέρατε σήμερα, είναι και αυτές για τη διεύρυνση της ιδιωτικοποίησης κάποιων λειτουργιών του Μουσείου» και πρόσθεσε ότι «τα έσοδα του Μουσείου θα στερούν συνολικά την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τα μικρότερα μουσεία από χρήματα που μέχρι στιγμής διατίθενται συνολικά για τη διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς». Αναφερόμενη σε άλλες διατάξεις του ν/σ, με τις οποίες η κυβέρνηση ζητά «λευκή επιταγή» της Βουλής, ώστε ο υπουργός Πολιτισμού με ΠΔ να ρυθμίσει τις προϋποθέσεις και την αναγνώριση των τίτλων των - αδιαβάθμητων σήμερα - μουσικών σπουδών, η βουλευτής υπογράμμισε: «Θεωρούμε ότι η μουσική εκπαίδευση στη χώρα μας, όπως και η θεατρική, και συνολικά η καλλιτεχνική Παιδεία, πρέπει να διαπερνά όλη τη ραχοκοκαλιά της εκπαίδευσης, μέσα στο σύστημα της αποκλειστικά δημόσιας και δωρεάν Παιδείας». Τέλος, σχολιάζοντας τροπολογία τεχνικών ρυθμίσεων για θέματα «χορηγιών», η Ε. Μελά σημείωσε ότι «στο όνομα της "χορηγίας" έχουν διαπραχθεί τεράστια εγκλήματα σε βάρος του πολιτισμού».

Στο θέμα των «χορηγιών» αναφέρθηκε και ο βουλευτής του ΚΚΕ, Κώστας Καζάκος, τονίζοντας: «Οπου εισχωρεί ο έμπορος και το κέρδος, αποδρά ο πολιτισμός, όπως έχει αποδράσει από την Παιδεία, από την Υγεία, από την εργασία. Μέσα σε αυτήν τη φιλοσοφία, εντάσσεται και το ζήτημα των χορηγιών. Αφού πρώτα έχει λεηλατηθεί ο εθνικός πλούτος, ένα μικρό μέρος των κλεμμένων χρημάτων επιστρέφει με τη μορφή κάθε είδους "χορηγιών". Η "χορηγία" είναι μια δραστηριότητα περιβλημένη το μανδύα της χριστιανικής φιλανθρωπίας και ελεημοσύνης. Αλλά, για να έχουμε κάποιους, πολύ λίγους, "ελεήμονες χορηγούς", πρέπει να συντηρούμε τεράστια πλήθη ελεούμενων πολιτών. Σ' αυτό το σύστημα του απάνθρωπου καπιταλισμού που βιώνουμε, ένας μεγάλος εγκληματίας μπορεί, πολύ εύκολα, να φορέσει την "τήβεννο" του μεγάλου "ευεργέτη"».

http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5156858&publDate=2/7/2009

 

επιστροφή στην αρχή

 

Το ΣτΕ διέσωσε το ένα από τα δύο κτίρια κοντά στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης

Το ΣτΕ εξέδωσε αποφάσεις που αφορούν δύο κτίρια κοντά στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Το Ε' Τμήμα του ΣτΕ ακυρώνει υπουργική απόφαση με την οποία εγκρίθηκε η ολική άρση προστασίας κτιρίου στην Διονυσίου Αρεοπαγίτου, ενώ με άλλη απορρίπτει αίτηση που ζητά την ακύρωση υπουργικής απόφασης για κτίριο στη συμβολή των οδών Μακρυγιάννη και Χατζηχρήστου.

Με την υπ΄ αριθμ. 2335/2009 απόφαση το ΣτΕ έκανε δεκτή την αίτηση κατοίκων της περιοχής του Μακρυγιάννη με την οποία ζητούσαν να ακυρωθεί η από 30.8.2007 απόφαση υπουργού Πολιτισμού με την οποία εγκρίθηκε η ολική άρση προστασίας του χαρακτηρισμένου ως μνημείου ακινήτου επί της οδού Διονύσου Αρεοπαγίτου 17.

Το ακίνητο έχει χαρακτηριστεί διατηρητέο από το 1978 με σχετικό Προεδρικό Διάταγμα και ως έργο τέχνης από το 1988. Το κτίριο αυτό γειτνιάζει με το Νέο Μουσείο Ακρόπολις και δημιουργεί, σύμφωνα με την διοίκηση, προβλήματα στην οπτική επαφή με το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως.

Το Ε΄ Τμήμα αφού ερμήνευσε την Διεθνή Σύμβαση της Γρανάδας για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς στην Ευρώπη και την νομοθεσία για την προστασία των αρχαιοτήτων και της εν γένει πολιτιστικής κληρονομιάς, έκρινε ότι η υπουργική απόφαση «δεν αιτιολογείται νομίμως» και κατά συνέπεια είναι ακυρωτέα.

Στην απόφαση του ΣτΕ αναφέρεται ότι το επίμαχο κτίριο μαζί με το πλέγμα των κτιρίων που βρίσκονται επί της οδού Δ.Αρεοπαγίτου συνιστούν ένα ενιαίο μέτωπο και ένα αρχιτεκτονικό σύνολο που εμπίπτει στην προστασία του αρχαιολογικού νόμου και της Σύμβασης της Γρανάδας.

Επίσης το ΣτΕ με δεύτερη απόφασή του απέρριψε αίτηση της Αστικής Εταιρείας «Monumenta» που ζητούσε να ακυρωθεί η από 1.4.2008 απόφαση του υπουργού Πολιτισμού με την οποία αποφασίστηκε ο μη χαρακτηρισμός ως μνημείου του κτιριακού συνόλου στην συμβολή των οδών Μακρυγιάννη 10 και Χατζηχρήστου 21, αποφάσεις του ΥΠΕΧΩΔΕ με τις οποίες κρίθηκε ότι το εν λόγω κτιριακό συγκρότημα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως διατηρητέο και οι δύο άδειες κατεδάφισης του Δήμου Αθηναίων που αφορούν το σύνολο του κτιριακού συγκροτήματος.

Η Αστική Εταιρεία στην αίτησή της ανέφερε ότι η κατεδάφιση του κτιριακού συγκροτήματος θα υποβάθμιση το οικιστικό και πολιτιστικό περιβάλλον της περιοχής του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης και θα στερήσει από τους Αθηναίους αξιόλογα στοιχεία αρχιτεκτονικής κληρονομιάς.

Το ΣτΕ έκρινε ότι η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση, όπως και οι άλλες συμπροσβαλλόμενες αποφάσεις αιτιολογούνται νομίμως και επαρκώς και έτσι απέρριψε την αίτηση της προσφεύγουσας εταιρείας.

http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=1032576&lngDtrID=253 12-7-09

 

επιστροφή στην αρχή

 

Το νέο Μουσείο της Ακρόπολης-Mικρή αναδρομή στην πολύπαθη πορεία που ακολούθησε η αναζήτηση μιας λαμπερής στέγης, υψηλού κύρους, που θα είναι ευρέως αποδεκτή ως ο καταλληλότερος χώρος για να υποδεχθεί τα πολυπόθητα Eλγίνεια, όταν και αν επαναπατριστούν.

ΓIANNHΣ KΩNΣTANTINIΔHΣ

Η ανάγκη για τη δημιουργία ενός νέου Mουσείου της Aκρόπολης προέκυψε εξαιτίας των νέων ευρημάτων από ανασκαφές στην περιοχή. Tο παλιό μουσείο ήταν μικρό για να τα χωρέσει και πολλά κατέληγαν σε αποθήκες, παρά την αρχαιολογική και μουσειακή σπουδαιότητά τους.

O μύθος λέει ότι κάποια στιγμή το 1976 ο Kωνσταντίνος Kαραμανλής ανέβηκε στην Aκρόπολη και η συζήτηση μεταξύ ηγεμόνος και ιθυνόντων περιστράφηκε γύρω από το πού θα μπορούσε να κτιστεί ένα νέο μουσείο. Eκείνος κοίταξε τότε προς τα κάτω και με τον απαράμιλλο τρόπο του στο να διατυπώνει θέσφατα, έτεινε το χέρι και είπε: «Nα, εκεί!» Oλοι τότε συνειδητοποίησαν ότι έδειχνε τον κενό χώρο που σχημάτιζαν το στρατόπεδο Mακρυγιάννη και οι ακάλυπτοι των γύρω πολυκατοικιών. Aπό τότε η θέση αυτή εντυπώθηκε στο μυαλό των υπευθύνων του YΠΠO ως η καταλληλότερη, κανείς τότε δεν αμφισβητούσε κάτι που υποδείκνυε ο ίδιος ο Kαραμανλής. Eτσι προκηρύχθηκαν δύο αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί. O πρώτος έγινε το 1976, χωρίς αποτέλεσμα και ο δεύτερος το 1979 - γνωστός ως ο πρώτος μεγάλος πανελλήνιος διαγωνισμός για το Mουσείο της Aκρόπολης. Tο πρώτο βραβείο πήραν οι αρχιτέκτονες I. Λιακατάς και A. Πεχλιβανίδου-Λιακατά.

Ωστόσο τίποτα δεν προχώρησε, μέχρι που ανέτειλε μια νέα εποχή για το όλο ζήτημα, όταν η Mελίνα Mερκούρη εξέφρασε για πρώτη φορά το αίτημα επιστροφής των Eλγινείων. Tαυτόχρονα, αποκαλύπτεται ότι το πρόβλημα της όξινης βροχής από την ατμοσφαιρική ρύπανση ήταν τόσο οξύ, όσο και η ίδια η βροχή. Tα λεπτεπίλεπτα γλυπτά του Φειδία καταστρέφονταν, καθώς η βροχή μετέτρεπε το μάρμαρο σε ανθρακικό ασβέστιο και αυτό διαλυόταν κατά την απορροή του νερού. Tα γλυπτά που αντικαθιστούνταν από εκμαγεία και μεταφέρονταν στο μουσείο, δημιουργούσαν μεγάλο συνωστισμό. Oταν όμως άρχισαν να καταφθάνουν και αρχιτεκτονικά μέλη των ναών δημιουργήθηκε πια το αδιαχώρητο. Kάτι που ήταν αναμενόμενο, δεδομένου ότι το παλιό μουσείο δεν είχε σχεδιαστεί για εκθέματα αυτής της κλίμακας. Eτσι, διατρανώθηκε η πεποίθηση ότι ένα Nέο Mουσείο της Aκρόπολης (βλ. NMA) ήταν απολύτως αναγκαίο. Συγχρόνως, η θέση των Eγγλέζων ωθούσε το ζήτημα σε άλλη κατεύθυνση - «τι τα θέλετε τα Eλγίνεια αφού δεν έχετε πού να τα βάλετε;» έλεγαν. Aυτό μετέβαλε σημαντικά το ζητούμενο. Tο NMA δεν έπρεπε να είναι απλά μεγάλο για να χωράει τα εκθέματα, αλλά όφειλε να είναι και ένα σούπερ μουσείο.

Aποφασίστηκε να γίνει διεθνής διαγωνισμός, στον οποίο θα δινόταν μεγάλη δημοσιότητα, για να προσελκύσει τα παγκοσμίως μεγάλα ονόματα της αρχιτεκτονικής. Oμως, οι Eλληνες αρχιτέκτονες ξεσηκώθηκαν κατά της επιλογής του οικοπέδου Mακρυγιάννη. Hταν η μόνη φορά κατά την τελευταία τριακονταετία που στις τάξεις τους καταγράφηκε τόσο μαζική συσπείρωση γύρω από μία άποψη. Θεωρούσαν απαράδεκτο να κτιστεί το νέο μουσείο δίπλα στο κτίριο Bάιλερ, αν αυτό δεν γκρεμιστεί. Kι επειδή δεν υπήρχε περίπτωση να συμβεί κάτι τέτοιο μιας και έχει χαρακτηριστεί κτίριο ιστορικής σημασίας, θα έπρεπε να επιλεγεί μια άλλη θέση για το νέο μουσείο. Διατυπώθηκαν λοιπόν διάφορες αντιπροτάσεις. Eκείνη που υπερίσχυε ήταν το νέο μουσείο να κτιστεί στην περιοχή της Kοίλης (πίσω από τον λόφο του Φιλοπάππου).

Tο YΠΠO εισάκουσε ενστάσεις και προτάσεις και τον Mάιο του 1989 εξέδωσε την προκήρυξη του διαγωνισμού. Θα διεξαγόταν υπό την αιγίδα της UIA (Παγκόσμια Eνωση Aρχιτεκτόνων) και αναμενόταν ότι θα προσελκύσει σημαντικές συμμετοχές. Ωστόσο, αναφέρονταν τρία πιθανά σημεία για την ανέγερση του νέου μουσείου: το οικόπεδο Mακρυγιάννη, η περιοχή της Kοίλης και το οικόπεδο του εστιατορίου «Διόνυσος» (αφού βέβαια γκρεμιζόταν). Oι συμμετέχοντες θα επέλεγαν ένα, δύο ή και τα τρία από τα προτεινόμενα οικόπεδα. Aυτό θορύβησε κάπως τους Eλληνες αρχιτέκτονες που υποψιάζονταν ότι η δυνατότητα επιλογής οικοπέδου από τους ίδιους, άφηνε ικανά περιθώρια για να αποδειχθεί ότι ο διαγωνισμός έκρυβε παγίδες. H ανησυχία τους διαδόθηκε στο εξωτερικό και αυτό αποθάρρυνε πολλά μεγάλα γραφεία από το να λάβουν μέρος. Στην επιτροπή αξιολόγησης έφτασαν γύρω στις 480 προτάσεις - οι περισσότερες που παρουσιάστηκαν ποτέ σε αρχιτεκτονικό διαγωνισμό στην Eλλάδα. Ωστόσο, σε διαγωνισμούς αυτού του επιπέδου οι συμμετοχές είναι συνήθως διπλάσιες.

Tο πρώτο βραβείο απέσπασε η μελέτη των Iταλών Mανφρέντι Nικολέτι και Λούτσιο Πασαρέλι (ο Πασαρέλι είχε αναλάβει την επέκταση του μουσείου του Bατικανού στα 60s). H ιδέα τους ήταν το μουσείο να φαίνεται σαν μια τεράστια κεκλιμένη τσιμεντένια πλάκα, η οποία θα κοίταζε προς την Aκρόπολη, και θα είχε στο κέντρο της ένα πολύ μεγάλο άνοιγμα σε σχήμα ματιού. Tο διαβόητο «μάτι του Kύκλωπα» όπως το ονόμασε ο σπουδαίος αρχιτέκτων Aρης Kωνσταντινίδης.

H λύση δημιουργούσε έναν ωραίο ανοικτό χώρο, που ξεκινούσε από το Θέατρο του Διονύσου και πέρναγε ομαλά απέναντι. Προβλεπόταν ότι ο κόσμος θα περπατάει στη στέγη του μουσείου και από κει θα ατενίζει την Aκρόπολη. Eπιπλέον, η λύση ενσωμάτωνε κατά τον καλύτερο τρόπο το κτίριο Bάιλερ. Oυσιαστικά του δημιουργούσε ένα εξαιρετικό φόντο και το αναδείκνυε (εις βάρος του ίδιου του μουσείου). H κριτική που ξεκίνησε δεν αφορούσε μόνο τη λύση που προκρίθηκε, αλλά και το ότι τα δύο άλλα οικόπεδα είχαν μπει εντελώς προσχηματικά στην προκήρυξη, ενώ είχε προαποφασιστεί ότι το μουσείο θα κτιζόταν εκεί. O σύλλογος αρχιτεκτόνων κατέφυγε στο ΣτE το οποίο ακύρωσε τον διαγωνισμό. Aυτό οδήγησε στο να περάσουμε τη δεκαετία του '90, χωρίς NMA και μέσα στον εκνευρισμό που προκαλούσαν οι αντιδράσεις γύρω από το θέμα. Eτσι το 2000, έγινε ένας κλειστός διαγωνισμός, προσκλήθηκαν επιλεγμένα -διεθνώς καταξιωμένα- αρχιτεκτονικά γραφεία, τα οποία όφειλαν να συνυποβάλλουν πρόταση, με Eλληνα αρχιτέκτονα της επιλογής τους.

Στο μεταξύ, οι ανασκαφές στο οικόπεδο Mακρυγιάννη είχαν προχωρήσει και έφεραν στην επιφάνεια σημαντικά ευρήματα τα αρχαίας πόλης. Μια νέα δέσμευση προέκυπτε: οι λύσεις θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνουν και να προστατεύουν τον νέο αρχαιολογικό χώρο. Eπίσης, μειώθηκαν τα απαιτούμενα τετραγωνικά εκθεσιακών χώρων. Hταν ένας δύσκολος αρχιτεκτονικός διαγωνισμός.

Στο πρώτο στάδιο υποβλήθηκαν 25 προτάσεις, από τις οποίες οι 12 προκρίθηκαν στο δεύτερο. Tο βραβείο πήρε η λύση του Mπερνάρ Tσουμί με συνεργάτη τον Mιχάλη Φωτιάδη, δηλαδή η λύση που κατασκευάστηκε. Tο δεύτερο βραβείο δόθηκε στον Aμερικανό αρχιτέκτονα Nτάνιελ Λίμπεσκιντ (πολύ γνωστό για το Eβραϊκό Mουσείο που σχεδίασε στο Bερολίνο - ένα από τα πιο συναρπαστικά κτίρια της Eυρώπης). H πρότασή του ήταν μεν «δυναμική και εντυπωσιακή», αλλά δεν είχε την ουσία και τη δύναμη που αποζητούσε ο διαγωνισμός από το κτίριο. Την επανένωση, δηλαδή, των στοιχείων του Παρθενώνα και όχι την απλή έκθεση τμημάτων του. Eξυπακούεται ότι η ιδέα της επανένωσης, είναι βασικότατο επιχείρημά μας για τη διεκδίκηση των Eλγινείων.

Στις λύσεις που ξεχώρισαν ήταν κι εκείνη του Iάπωνα Aράτο Iσοζάκι. Πρότεινε να κατασκευαστούν δύο κτίρια-αβγά: ένα μεγαλύτερο (ας το πούμε στρουθοκαμήλου) κι ένα μικρότερο (πες κότας), που θα πλαισιώνονταν από μικρά ορθογώνια κτίρια. Tο μεγάλο αβγό άνοιγε και μέσα του κρυβόταν μια μακέτα του Παρθενώνα. Tο NMA όμως είναι τώρα εδώ. Tα 33 χρόνια που περιμέναμε για να κτιστεί είναι πολλά -ειδικά αν αναλογιστούμεότι οι αρχαίοι έκτισαν τον Παρθενώνα σε 15 χρόνια-, αλλά το πιθανότερο είναι ότι τελικά θα το αγαπήσουμε αυτό το μουσείο. Eιδικά από τη στιγμή που θα το δούμε και από μέσα. Kαι τότε η αρχιτεκτονική περιπέτειά του θα ξεχαστεί.

Tο παλιό Mουσείο

Bρίσκεται πάνω στην Aκρόπολη και θεωρείται ένα μικρό αρχιτεκτονικό θαύμα, λόγω του τρόπου με τον οποίο εντάσσεται στον χώρο. Σχεδιάστηκε από τον Παναγή Kάλκο -έναν από τους σημαντικότερους Eλληνες αρχιτέκτονες της περιόδου μετά την Aπελευθέρωση. Kτίστηκε μεταξύ 1865 και 1874 και φιλοξενούσε μόνο τα γλυπτά που βρέθηκαν κατά τις ανασκαφές στον Iερό Bράχο (κεραμικά και μπρούντζινα από τον ίδιο χώρο εκτίθενται στο Eθνικό Aρχαιολογικό, οι επιγραφές στο Eπιγραφικό Mουσείο).

Υλοποιώντας το όνειρο

Ενα έργο στην Ελλάδα με διεθνή ακτινοβολία δεν θα μπορούσε παρά να κατασκευαστεί από μία ελληνική εταιρεία με διεθνή παρουσία και δυνατότητα να αντεπεξέρχεται στις δυσκολίες που προκύπτουν σε τέτοιου μεγέθους έργα. Στo πλαίσιo αυτό η εταιρεία ΑΚΤΩΡ, μέλος του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ, κατάφερε με τον καλύτερο τρόπο να υλοποιήσει τα σχέδια των αρχιτεκτόνων. Υπενθυμίζεται ότι η ΑΚΤΩΡ ήταν η εταιρεία η οποία μετέφερε με απόλυτη επιτυχία το 2007 τα εκθέματα από το παλαιό στο νέο μουσείο της Ακρόπολης.

Mπερνάρ Tσουμί - Mιχάλης Φωτιάδης

O Eλβετός αρχιτέκτονας Mπερνάρ Tσουμί γνώρισε για πρώτη φορά τη δόξα όταν το 1982 -σε ηλικία 39 ετών- κέρδισε τον διεθνή διαγωνισμό για το περίφημο Parc de la Vilette, στο Παρίσι. Eνα μεγάλο και πολύπλοκο πρότζεκτ, που εντυπωσίασε την παγκόσμια κοινότητα: μια πόλη-μουσείο για τις επιστήμες και τον πολιτισμό. Eίναι επίσης καταξιωμένος ως θεωρητικός της αρχιτεκτονικής. Kατέκτησε την άτυπη διάκριση του «αρχιτέκτονα-σταρ» με σπουδαία έργα, στα οποία συγκαταλέγονται η έδρα των ωρολογοποιών Vacheron-Constantin στη Γενεύη και η αίθουσα Lerner Hall του πανεπιστημίου Columbia στη Nέα Yόρκη. Aν έπρεπε να συνοψίσει κανείς σε μια πρόταση το στίγμα της αρχιτεκτονικής του, θα έλεγε ότι ο Tσουμί έχει περάσει από την υλοποίηση μορφών στην υλοποίηση ιδεών.

O Eλληνας συνεργάτης του Mιχάλης Φωτιάδης αποφοίτησε το 1963 από το περίφημο M.I.T. Eχει συνεργαστεί ως λέκτορας με πέντε σημαντικά πανεπιστήμια του εξωτερικού και είναι μέλος αρχιτεκτονικών επιτροπών. Eχει σχεδιάσει σημαντικά αρχιτεκτονικά έργα, όπως το Kέντρο Eρευνών ΓAIA του Mουσείου Γουλανδρή Φυσικής Iστορίας, το Mουσείο Bορρέ στην Παιανία και το Mουσείο Tσίτουρα στη Σαντορίνη.

Tο κτίριο Bάιλερ

Πήρε το όνομά του από τον Bαυαρό αρχιτέκτονα Wilhelm von Weiler που το σχεδίασε. Kτίστηκε το 1834 και ως ένα από τα πρώτα δημόσια κτίρια της Aθήνας του Oθωνα φάνταζε επιβλητικό. Eχει ιστορική σημασία για την πόλη, αλλά η αρχιτεκτονική του είναι ελαφρώς αδιάφορη, παρά το ότι κατά κανόνα το θεωρούμε πολύ όμορφο. Yπήρξε στρατιωτικό νοσοκομείο, στρατόπεδο και έδρα Συντάγματος Xωροφυλακής. «Tραυματίστηκε» από σφαίρες κατά τον Eμφύλιο και έμεινε έτσι για πολλά χρόνια. Mετά την αναπαλαίωσή του φιλοξενεί το Kέντρο Σπουδών Aκρόπολης και Eφορεία Aρχαιοτήτων.

http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=12128&subid=2&tag=8475&pubid=4484804

 

επιστροφή στην αρχή

 

«Επιχείρηση... "Το εθνικό όραμα"»

Ø   Πολύ γρήγορα επιβεβαιώνει η κυβέρνηση, διά τροπολογιών, τον εμπορευματικό χαρακτήρα του Μουσείου και τους κινδύνους για την πολιτιστική μας κληρονομιά που προκύπτει από αυτόν

Γρηγόρης ΤΡΑΓΓΑΝΙΔΑΣ

Με το χειρότερο τρόπο επιβεβαιώνονται οι προβλέψεις όσων αντιδρούσαν στο αντιδραστικό θεσμικό πλαίσιο του νέου Μουσείου Ακρόπολης (ΝΜΑ) ως ΝΠΔΔ αποσπασμένου από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Ακόμα ...δε «στέγνωσαν» τα «δάκρυα» των αστών από τα πανάκριβα εγκαίνια και η κυβέρνηση κατέθεσε στα τέλη Ιούνη μια αποκαλυπτική τροπολογία (στο νομοσχέδιο «Οργανωτική Επιτροπή Μεσογειακών Αγώνων - Βόλος 2013») για τον εμπορευματικό χαρακτήρα του μουσείου και για τους τεράστιους κινδύνους που προκύπτουν για τα αρχαία αριστουργήματα των συλλογών του.

Η κυβέρνηση κατέθεσε τέσσερις προσθήκες στον αντιδραστικό νόμο 3711 του 2008 (με τον οποίο το ΝΜΑ ορίστηκε ως ΝΠΔΔ, αποκομμένο από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, ακριβώς για να λειτουργήσει με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια):

- Στο άρθρο 2 προστίθεται ότι για την εκπλήρωση των σκοπών του Μουσείου, εκτός από εργαστήρια (σ.σ. τα οποία ακόμα δεν υπάρχουν) προβλέπεται η παραγωγή εκμαγείων, έκδοση φωτογραφιών, αντιγράφων κ.λπ. «από το ίδιο το Μουσείο ή κατ' εντολή του», δηλαδή από ιδιωτικά εργαστήρια.

- Στο άρθρο 4 συγκεκριμενοποιούνται οι πηγές εσόδων του Μουσείου, «στις οποίες περιλαμβάνεται ενδεικτικά η δημιουργία, εκμετάλλευση και διαχείριση αναψυκτηρίων, εστιατορίου και πωλητηρίων σε ειδικούς προς τούτο αφιερωμένους και διαμορφωμένους χώρους του Μουσείου, η πώληση γύψινων ή και από οποιοδήποτε υλικό κατασκευασμένα αντίγραφα, κάθε μεγέθους και είδους απομιμήσεων και παραστάσεων, τα οποία παράγονται από αυτό είτε κατ' εντολή του»!

Είναι προφανές ότι το... Μουσείο - «Εθνικός στόχος» θα «τιγκάρει» με χώρους εστίασης και πώλησης αντιγράφων πάντα στο όνομα της ...οικονομικής του «αυτοτέλειας». Πρόκειται για μια αναμενόμενη εξέλιξη που είχε αναδείξει το ΚΚΕ και ο «Ρ», όπως και οι φορείς που είχαν αντιδράσει στο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του ΝΜΑ.

- Στα έσοδα προβλέπονται επίσης και αυτά από τη «διαχείριση δικαιωμάτων του Μουσείου» (σ.σ. θυμίζουμε και πάλι ότι ουσιαστικά θα λειτουργεί με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια προς όφελός του και όχι προς όφελος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας) όπως από δημοσιεύσεις, φωτογραφίες των εκθεμάτων του, «καθώς και από τη μίσθωση δικαιωμάτων χρήσης οπτικοακουστικών μέσων στους χώρους του Μουσείου». Φαγητό μετά μουσικής, δηλαδή...

Και το πλέον επικίνδυνο: «Τα κάθε είδους δικαιώματα, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό, από την αξιοποίηση και εκμετάλλευση των εκθεμάτων και συλλογών του Μουσείου παραχωρούνται κατ' αποκλειστικότητα στο νομικό πρόσωπο αυτού». Πρόκειται για μια «πονηρή» και επικίνδυνη τροπολογία: Δεν ξεκαθαρίζει τι είδους «αξιοποίηση» και «εκμετάλλευση» των σημαντικών αρχαίων εκθεμάτων του θα γίνεται. Αφήνει αυτά τα εκθέματα (προερχόμενα από την Ακρόπολη) ως «προίκα» σε ένα Νομικό Πρόσωπο που δεν έχει καμία σχέση με την Αρχαιολογική Υπηρεσία, δηλαδή με τον αρμόδιο για την πολιτιστική κληρονομιά, κρατικό φορέα!

Συστήνεται και «αυτοτελές γραφείο» υπαγόμενο απ' ευθείας στον πρόεδρο του ΔΣ του μουσείου, χωρίς να προσδιορίζεται ο ρόλος του ή η αναγκαιότητά του. Προφανώς, πρόκειται για μια ομάδα καλοπληρωμένων «συμβούλων - μάνατζερ» που θα διαχειρίζονται τις «τύχες» του Μουσείου...

Κι όμως, το διάστημα που προηγήθηκε των πανάκριβων - και ενταγμένων πλήρως τον αστικό «κοσμοπολιτισμό» - εγκαινίων του ΝΜΑ στις 20/6, ο ελληνικός λαός δέχτηκε μια πρωτοφανή προπαγανδιστική επίθεση χειραγώγησης, με στόχο να «νομιμοποιηθεί» όχι μόνο το «αμαρτωλό» κτίριο, αλλά η ίδια η αντιδραστική «πολιτιστική» πολιτική όλων των κυβερνήσεων του δικομματισμού και της ΕΕ. Αυτό που πραγματικά επιδιώκεται είναι η επίσπευση της εφαρμογής των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων και στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, μέσω της εμπορευματοποίησής της και της ολοκλήρωσης της διαδικασίας αποδιάρθρωσης των εργασιακών σχέσεων σε όλο το φάσμα του πολιτιστικού τομέα.

Αυτή η επίθεση «πόνταρε» στην αναγωγή του ΝΜΑ ως «μέσου» για τον «εθνικό στόχο» της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο. Και έκαναν τα πάντα γι' αυτό. Για παράδειγμα, τον περασμένο Οκτώβρη, κατά τη διάρκεια της συζήτησης του αντιδραστικού νομοσχεδίου στη Βουλή για το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του ΝΜΑ, οι αρχαιολόγοι κατήγγειλαν ότι «για πρώτη φορά στην Ιστορία, η πολιτεία διώκει όλους τους αρχαιολόγους (...) γιατί τολμούν να διαφωνούν με μια ωμή φαλκίδευση του πλαισίου προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς (...)». Κατήγγειλαν, επίσης, «το κλίμα εκφοβισμού των εργαζομένων που καλλιεργεί η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ (...) Στο ίδιο κλίμα τρομοκρατίας εντάσσεται η παρουσία των δυνάμεων ασφαλείας, μέσα και έξω από το κτίριο του ΥΠΠΟ, στη διάρκεια της κινητοποίησης των εργαζομένων».

«(...) βάναυσο και αποτροπιαστικό (...)»

Οι αντιδράσεις υπήρχαν από τη σκέψη ακόμη για την κατασκευή ενός μουσείου στον ελεύθερο και σημαντικό αρχαιολογικό χώρο του Μακρυγιάννη, στους πρόποδες της Ακρόπολης. Οχι μόνο από μαζικούς και επιστημονικούς φορείς που έβλεπαν την τσιμεντοποίηση ενός ακόμη ελεύθερου χώρου, από ένα αμφισβητούμενης αισθητικής κτίριο που λειτουργεί ανταγωνιστικά με τα μνημεία της κλασικής αρχαιότητας και που σε κάθε άλλη περίπτωση θα συνιστούσε «έμμεση βλάβη» ως προς αυτά ακόμη και με τον ισχύοντα αρχαιολογικό νόμο. Αλλά και από μεμονωμένους επιστήμονες, προσωπικότητες κοινής αποδοχής, όπως ο σημαντικός αρχιτέκτονας, Αρης Κωνσταντινίδης. Ο οποίος, λίγο πριν το θάνατό του έγραφε («Αθλια Επικαιρότητα», 1991, «Αγρα»): «Να μείνει, χίλιες φορές, το μουσείο έτσι όπως βρίσκεται απάνω στο Ιερό Βράχο (όσο κι αν είναι μίζερο και ελαττωματικό), παρά να διακινδυνέψουμε κάτι το βάναυσο και το αποτροπιαστικό».

Γρήγορα, προέκυψε ότι η «εξαφάνιση» της ανασκαφής κάτω από το «δημιούργημα» του Ελβετού αρχιτέκτονα, Μπερνάρ Τσουμί, θα ήταν μόνο... τα «καλά νέα» της υπόθεσης. Διότι το ΝΜΑ προοριζόταν να γίνει ο «μπούσουλας» για τη μετατροπή όλων των κρατικών μουσείων και κάθε έννοιας δημόσιας διαχείρισης τούς είχε απομείνει, σε «αυτόνομες» και «ευέλικτες» «επιχειρήσεις» που θα «πουλούσαν» ιστορική μνήμη προς χάριν του κεφαλαίου. Μετατρέποντας, ταυτόχρονα, τις ανεκτίμητης αξίας συλλογές τους, σε αντικείμενα «διαπραγμάτευσης» και «ανταλλαγών».

Τον Απρίλη του 2008, λίγο πριν την παρουσίαση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας του ΝΜΑ από τον τότε υπουργό Πολιτισμού, Μ. Λιάπη, σε μια από τις συνεδριάσεις του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου για τη μελέτη αποκατάστασης του δυτικού τμήματος του θριγκού στη βόρεια περίσταση του Παρθενώνα, αναδείχθηκε μια, φαινομενικά «άσχετη» με το ΝΜΑ, παράμετρος: Από το 1977 μέχρι και τα μέσα της 10ετίας του '90, αποκαθηλώθηκαν (για συντήρηση) από τον Παρθενώνα αρχιτεκτονικά γλυπτά του δυτικού αετώματος, οι Καρυάτιδες, απολαξευμένες ανατολικές μετώπες, τρεις βόρειες μετώπες, η δυτική ζωφόρος κ.ά και αντικαταστάθηκαν με αντίγραφα. Στη συνεδρίαση τέθηκε και θέμα «προσωρινότητας» των επεμβάσεων, αφού αυτές γίνονται με τρόπο «πλήρως αναστρέψιμο». Δηλαδή, αν οι επόμενες γενιές θελήσουν να ξανατοποθετήσουν τα γνήσια γλυπτά του Παρθενώνα... θα μπορούν. Οπερ σημαίνει: Τρεις - τέσσερις δεκαετίες εργασιών, με την προϋπόθεση ότι η Αθήνα... θα «καθαρίσει».

Το θέμα όμως δεν είναι πια η ρύπανση. Χαρακτηριστικά, ειπώθηκε ότι επειδή οι Βρετανοί «εστιάζουν» τα επιχειρήματά τους για μη επιστροφή των Γλυπτών, στο ότι «αφήνουμε κάτω από υπαίθριες συνθήκες διακεκριμένα γλυπτά του Παρθενώνα», οι αντικαταστάσεις εντάσσονται στην ελληνική «πολιτική διεκδίκησής» τους!

Το «ζουμί»

Το τι πραγματικά σημαίνουν όλα αυτά φάνηκε το Μάη του 2008, όταν παρουσιάστηκε το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του ΝΜΑ: Επιβεβαιώνοντας ότι το μουσείο θα αποτελέσει «μπούσουλα» για τη λειτουργία όλων των μουσείων, καταρχήν, με όρους καπιταλιστικής «αγοράς», το νομοσχέδιο αποκόπτει, αμέσως, το ΝΜΑ από την Αρχαιολογική Υπηρεσία - κατά τα αντιδραστικά πρότυπα του Οργανισμού του ΥΠΠΟ του 2003 - καθιστώντας το ΝΠΔΔ, με «γνώμονα τη μεγαλύτερη διοικητική και οικονομική του αυτοτέλεια». Δηλαδή, την ουσιαστική του παράδοση στο κεφάλαιο μέσω «χορηγιών» και λοιπών «πηγών» χρηματοδότησης, που προβλέπονται στο - νόμο, πλέον - ν/σ. Ο ίδιος ο Μ. Λιάπης ξεκαθάρισε ότι αυτό το «μοντέλο» θα αποτελέσει καθεστώς για όλα τα κρατικά μουσεία, σημειώνοντας ότι «αποτελεί δομικό κομμάτι της στρατηγικής της πολιτείας για τον πολιτισμό».

Η αποκοπή του μουσείου από την Αρχαιολογική Υπηρεσία είναι το κομβικό σημείο της υπόθεσης. Οι αρχαιολόγοι τάχθηκαν κατά της μετατροπής των δημόσιων μουσείων σε ΝΠΔΔ, θυμίζοντας, ότι τα ξένα μουσεία (που επικαλέστηκε ο υπουργός) είναι «ιδιωτικοί οργανισμοί με στόχο το κέρδος», κάτι που φυσικά η κυβέρνηση το ξέρει. Οπως το ήξερε και η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, όταν με τον Οργανισμό του ΥΠΠΟ απέκοπτε επίσης μεγάλα κρατικά μουσεία της χώρας ακριβώς για να τα «αποδεσμεύσει» από κάθε δημόσιο έλεγχο και να τα μετατρέψει σε επιχειρήσεις.

Το ΚΚΕ τάχθηκε αμέσως κατά του νομοσχεδίου αναδεικνύοντας ακριβώς τον επικίνδυνο δρόμο που άνοιγε, σε συνδυασμό με τη συνειδητή αποδυνάμωση και απαξίωση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Καταψηφίζοντας το νομοσχέδιο τον Οκτώβρη του 2008, οι κομμουνιστές βουλευτές σημείωσαν πως «εντάσσεται στην προσπάθεια να τεθεί ο πολιτισμός στη διάθεση των ιδιωτικών επιχειρήσεων». Με αφορμή τα πρόσφατα εγκαίνια, το ΚΚΕ κατήγγειλε ότι το ΝΜΑ, «εκτός από κτίριο - χοάνη που καταπίνει όλους τους ελεύθερους χώρους καθώς και την αρχαία και νεότερη ιστορική και αρχιτεκτονική μνήμη από την ευρύτερη περιοχή, αποτελεί τον πολιορκητικό κριό για την επιβολή των νόμων του κέρδους στη λειτουργία των κρατικών μουσείων και την παράδοσή τους σταδιακά στην "ιδιωτική εκμετάλλευση". Πρόκειται για την ίδια πολιτική, που, σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ, παραδίδει κομμάτι - κομμάτι τους βασικούς τομείς του πολιτισμού βορά στο κεφάλαιο, όπως έγινε με το Μέγαρο Μουσικής του ιδρύματος Λαμπράκη, τη Λυρική Σκηνή και την Εθνική Βιβλιοθήκη που πρόσφατα εκχωρήθηκαν στο ίδρυμα Νιάρχου κ.ά. (...) αποκόπτεται από την επιστημονική φροντίδα και έλεγχο της κεντρικής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, για να παραδοθεί στους "μάνατζερς" και τους "χορηγούς"» με στόχο, «οι θησαυροί του μουσείου από ανεκτίμητο ιστορικό και μορφωτικό εργαλείο για το λαό και προπαντός τους νέους ανθρώπους, να χρησιμοποιηθούν σαν "κράχτης" για την προσέλκυση τουριστών - πελατών στις διάφορες προσοδοφόρες εμπορικές δραστηριότητες (εστιατόρια, καφετερίες, καταστήματα, ποικίλες "πολιτιστικές" και ψυχαγωγικές εκδηλώσεις κ.λπ.) που θα συμβιώνουν με τις αρχαιότητες και θα αποτελούν τελικά την κύρια αποστολή του μουσείου (...)».

Και υπογράμμιζε: «Στην υπόθεση του μουσείου της Ακρόπολης συγκρούονται και πάλι δύο πολιτικές: Η μία θεωρεί τον πολιτισμό χρυσοφόρο κέρας για το τουριστικό κεφάλαιο και τη βιομηχανία του θεάματος κλεισμένο σε αστραφτερά κέντρα με πανάκριβες υπηρεσίες για λίγους. Η άλλη επιδιώκει ο πολιτισμός να γίνει κτήμα των πολλών, που τον διαφύλαξαν, τον ανέπτυξαν και εξακολουθούν με το μόχθο τους να τον δημιουργούν. Ο λαός έχει έναν ακόμη λόγο να συνταχθεί δραστήρια με τη δεύτερη πολιτική, στον αγώνα για την ελεύθερη πρόσβαση όλων στα μουσεία, που πρέπει να μετατραπούν σε κοινωνική ιδιοκτησία στο έδαφος της φιλολαϊκής ανάπτυξης του πολιτισμού, στις συνθήκες της λαϊκής εξουσίας και οικονομίας».

«Καταπίνοντας» εκθέματα...

Αξίζει να σημειωθεί ότι, τον περασμένο Φλεβάρη, μέσα σε ελάχιστο χρόνο μετά την ολοκλήρωσή του και λίγους μήνες πριν τα επίσημα εγκαίνιά του, το ΝΜΑ, από ...«φάρος» του νεοελληνικού πολιτισμού - όπως είχε χαρακτηριστεί - εκλαμβάνεται ως «κτίριο που καταπίνει τα εκθέματά του»! Η φράση ακούστηκε σε συνεδρίαση του Συμβουλίου Μουσείων του υπουργείου Πολιτισμού, που κλήθηκε να εγκρίνει τη μουσειολογική μελέτη του ΝΜΑ, και είναι χαρακτηριστική της επιστημονικής - και τελικά ιδεολογικής και πολιτικής - διαπάλης ακόμη και πάνω στον τρόπο παρουσίασης των εκθεμάτων. Αν και η μελέτη... εγκρίθηκε ομόφωνα, ωστόσο κατατέθηκαν σοβαρές παράμετροι, όπως το γεγονός ότι η μελέτη κατατέθηκε προς έγκριση ενώ ουσιαστικά ...έχει εφαρμοστεί, ενώ στην ομάδα εργασίας που είχε οριστεί από το ΥΠΠΟ δεν υπήρχε μουσειολόγος.

Αυτό το μουσείο όμως δεν προοριζόταν για μουσειολόγους, ούτε καν για συντηρητές, αφού το... μουσείο - «φάρος» δεν έχει καν εργαστήριο συντήρησης. Εχει όμως... εστιατόριο με θέα στην Ακρόπολη, θα λειτουργεί από το πρωί μέχρι το βράδυ με συμβασιούχους εργαζόμενους και ανασφάλιστους νέους μέσω «Stage» κλπ. Οπως έγραψε και ο καθηγητής Αρχαιολογίας, Χρ. Ντούμας («Καθημερινή» 5/6/2009): «Πράγματι, το νέο Μουσείο Ακροπόλεως είναι κτίριο αναφοράς και θα μπορούσε να είναι έργο άξιο θαυμασμού ως δημιούργημα της σύγχρονης αρχιτεκτονικής κάπου αλλού και για να στεγάσει εντελώς άλλα πράγματα, όχι το κλασικό ιδεώδες. Το κτίριο αυτό δεν συνιστά αόρατο κέλυφος που θα συμβάλει στην ανάδειξη τόσο των πέριξ μνημείων όσο των εκθεμάτων μέσα σ' αυτό. Τουναντίον, εξωτερικά μεν κραυγάζει, εσωτερικά δε με τις διαστάσεις και τη διαρρύθμισή του τείνει να εκμηδενίσει τα κορυφαία δημιουργήματα της κλασικής τέχνης, καταδικάζοντας το κλασικό ιδεώδες σε αιώνια... κάθειρξη! (...) Φαίνεται όμως ότι τα σημερινά κριτήρια είναι διαφορετικά. Ισως η ελκυστικότητα της... καφετέριας και η αποδοτικότητα της επιχείρησης έχουν προτεραιότητα!»...

http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5162904&publDate=12/7/2009

 

επιστροφή στην αρχή

 

ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΚΡΟΠΟΛΗΣ: Δε θα κατεδαφιστούν τα δύο διατηρητέα κτίρια επί της οδού Δ. Αρεοπαγίτη (αρ. 17 και 19), καθώς το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε άκυρη την απόφαση του τότε υπουργού Πολιτισμού Γ. Βουλγαράκη, με την οποία αναιρέθηκε η προστασία τους, με το αιτιολογικό πως έτσι θα φαίνεται καλύτερα ο Βράχος της Ακρόπολης από το Νέο Μουσείο Ακρόπολης. Να σημειωθεί ότι από το 1978 τα δύο νεοκλασικά κτίρια είχαν κριθεί διατηρετέα ως εξαιρετικής αρχιτεκτονικής σημασίας δείγματα του πρώτου μισού του 20ού αιώνα. Αντίθετα, το Ε' Τμήμα του ΣτΕ οριακά με πλειοψηφία (5-2) απέρριψε τις προσφυγές κατοίκων που ζητούσαν να μην κατεδαφιστούν άλλα πέντε κτίρια στην ίδια περιοχή.

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Τρίτη 14 Ιούλη 2009   

 

επιστροφή στην αρχή

 

Ήδη θα γνωρίζετε ότι το Ε' Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας έβγαλε τις αποφάσεις που για τα κτήρια που περιβάλλουν το νέο Μουσείο της Ακρόπολης και κινδύνευαν με κατεδάφιση. Για την πολυκατοικία στην οδό Διον. Αρεοπαγίτου 17 η απόφαση υπ’ αριθμ. 2338/2009 δέχεται την αίτηση των κατοίκων για ακύρωση της από το 2007 απόφασης του Υπουργού Πολιτισμού για την ολική άρση προστασίας του χαρακτηρισμένου ως διατηρητέου μνημείου. Δυστυχώς αρνητική είναι η άλλη απόφαση (υπ’ αριθμ. 2335/2009) του ΣτΕ, παρά τη θετική εισήγηση της εισηγήτριας κ. Σακελλαροπούλου, που αφορούσε την αίτηση αναστολής και ακύρωσης της MOnuMENTA και πολιτών τόσο κατά της απόφασης του ΥΠΠΟ για μη χαρακτηρισμό ως διατηρητέων μνημείων όσο και κατά της σχετικής απόφασης του ΥΠΕΧΩΔΕ και των σχετικών αδειών κατεδάφισης των κτηρίων στις συμβολές των οδών Χατζηχρήστου και Μακρυγιάννη και Χατζηχρήστου και Μητσαίων. Έτσι, ανοίγει πια ο δρόμος για την κατεδάφισή τους. Ευελπιστούμε ότι η απόφαση δεν θα αποτελέσει δεδικασμένο για άλλα ανάλογα κτήρια.

Ελήφθη από MONUMENTA info@monumenta.org 31-7-09

 

επιστροφή στην αρχή

 

Αρχαιολόγοι - ΥΠΠΟ: κόντρα για Μουσείο Ακρόπολης

Ø   Προσφυγή στο ΣτΕ για την ακύρωση διορισμού του Δ.Σ. του

Πόλεμο ανακοινώσεων έχουμε τις τελευταίες μέρες μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων.

Οι τελευταίοι προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την ακύρωση του διορισμού του 9μελούς Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου Ακρόπολης με το αιτιολογικό ότι τέσσερα από τα μέλη του «δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του Ν. 3711/2008». «Ουδείς γνωρίζει τις ιδιαίτερες επιδόσεις τους στα γράμματα, στις τέχνες και τις επιστήμες», τονίζουν, έτσι ώστε να έχουν «το αναγνωρισμένο κύρος» που απαιτεί ο νόμος. Πρόκειται για τους: δήμαρχο Αθηναίων Νικήτα Κακλαμάνη, γενικό γραμματέα Ολυμπιακής Αξιοποίησης Κώστα Μπούρα, πολιτικό μηχανικό Νικόλαο Δαμαλίτη και αρχιτέκτονα Κατερίνα Παράσχη. Ο Σύλλογος καταγγέλλει επίσης ως «αντισυνταγματική και παράνομη» την ανάθεση της διοίκησης του Μουσείου σε ΝΠΔΔ, καθώς μόνο αρμόδιο -σύμφωνα με το άρθρο 24 του Συντάγματος- είναι το υπουργείο Πολιτισμού.

«Εκπληκτοι» δηλώνουν από το υπουργείο. «Τώρα ανακάλυψαν ότι μέλη του Δ.Σ. του νέου Μουσείου της Ακρόπολης, μεταξύ των οποίων και ο δήμαρχος Αθηναίων Νικήτας Κακλαμάνης, δεν πληρούν τις δικές τους προϋποθέσεις και δήθεν δεν διαθέτουν το "αναγνωρισμένο κύρος" που απαιτείται. Τέσσερις μήνες μετά την ανακοίνωση του Δ.Σ., τρεις μήνες μετά τα λαμπρά εγκαίνια και μόλις δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές, θυμήθηκαν να τα βάλουν ακόμα και με ανθρώπους που έδωσαν την ψυχή τους για το καλύτερο Μουσείο της Ευρώπης. Οι λόγοι τους είναι προφανείς. Εχουν την κατανόησή μας».

Ο Σύλλογος Αρχαιολόγων σε απαντητική επιστολή του σημειώνει: «Με απορία αλλά και λύπη ο ΣΕΑ παρατηρεί ότι η πολιτική ηγεσία αντιδρά μόνον όταν ενοχλείται η διοίκηση του Μουσείου Ακροπόλεως, τη στιγμή που η Αρχαιολογική Υπηρεσία υφίσταται πρωτοφανή εγκατάλειψη, η δε προστασία των μνημείων αλλά και η εξυπηρέτηση του Ελληνα πολίτη έχουν τεθεί σε δεύτερη μοίρα. Θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας ώστε το Νέο Μουσείο της Ακροπόλεως, από φέουδο ημετέρων, να ενωθεί με τον Ιερό Βράχο της Ακροπόλεως και να καταστεί σύγχρονη Ειδική Υπηρεσία του ΥΠΠΟ».

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=23/09/2009&id=85128

 

επιστροφή στην αρχή

 

Ξαναζεί τo Θέατρο Διονύσου

Της Μαίρης Αδαμοπούλου

Πεντακόσιες επιπλέον θέσεις θα αποκτήσει σε έξι χρόνια το Θέατρο του Διονύσου που στέκει στη σκιά του Ιερού Βράχου της Ακρόπολης εδώ και 25 αιώνες. Το θέατρο όπου ακούστηκε για πρώτη φορά ο λόγος των κορυφαίων τραγικών ποιητών της αρχαιότητας και αποτέλεσε γιγάντιο τεχνικό έργο της εποχής του ετοιμάζεται να σβήσει από πάνω του τα σημάδια του χρόνου, αν και δεν προβλέπεται να φιλοξενήσει στο μέλλον θεατρόφιλους.

Όλα αυτά θα επιτευχθούν χάρη στα 6 εκατ. ευρώ που χορηγεί η Νομαρχία Αθηνών ύστερα από πρωτοβουλία της Κίνησης Πολιτών Διάζωμα (πρόεδρος του οποίου είναι ο Σταύρος Μπένος)-«δύο ισχυρούς συμμάχους για το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού», όπως είπε ο υπουργός Παύλος Γερουλάνος. Αξίζει να σημειωθεί πως για την επταετία (2002-2009) διατέθηκαν από το Γ΄ ΚΠΣ και εθνικούς πόρους 3,5 εκατ. ευρώ για τον χώρο του θεάτρου.

Διπλάσιο από ό,τι το βλέπουμε σήμερα θα παραδοθεί το κεντρικό τμήμα του κοίλου- από 13 σειρές εδωλίων που σώζονται σήμερα, οι σειρές θα αυξηθούν στην κεντρική κερκίδα σε 26. Όταν θα ολοκληρωθούν οι εργασίες στις ήδη 1.600 θέσεις που διατηρούνται σήμερα (στην αρχαιότητα το θέατρο είχε χωρητικότητα 15.000 θέσεων) θα προστεθούν ακόμη 500.

Επιπλέον, με σκοπό η νέα εικόνα των τριών κεντρικών κερκίδων του κοίλου να δίνει την αίσθηση της αρχικής, οι κλίμακες του μνημείου θα προεκταθούν στα σημεία που δεν σώζονται μέχρι τον Περίπατο, ενώ σε μια προσπάθεια επαναφοράς των γραμμών και των υψών του χώρου θα γίνει επέμβαση στα ανώτερα χωμάτινα τμήματα του κοίλου.

«Για την αναστήλωση δεν θα χρησιμοποιηθεί το αρχικό υλικό- πειραϊκός ακτίτης- καθώς υπάρχει δυσκολία στην εξαγωγή ακτίτη από το λατομείο στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα, αλλά λίθος Πιτσών Κορινθίας, ενώ θα αξιοποιηθούν και αρκετά από τα 218 διάσπαρτα εδώλια που έχουν εντοπιστεί στον χώρο της νότιας κλιτύος», επισημαίνει ο αρχιτέκτονας- αναστηλωτής Κωνσταντίνος Μπολέτης, που υπογράφει τις μελέτες μαζί με τους αρχιτέκτονες Αθηνά Σαμαρά, Κλήμη Ασλανίδη και τις αρχαιολόγους Χριστίνα Παπασταμάτη και Ελένη Παριανού.

Τάξη στο χάος του θεάτρου όμως δεν θα βάλει μόνο η αναστήλωση του κεντρικού του τομέα, όπου μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί έξι σειρές εδωλίων. Θα προχωρήσει η αποκατάσταση του ανατολικού αναλήμματος (πλαϊνός τοίχος στήριξης) - «εργασία απαραίτητη ώστε να μην καταρρεύσει το μαλακό υπογάστριο του θεάτρου», όπως εξήγησε ο πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής Θεάτρου και Ιερού Ασκληπιού- Διονύσου, Αλέξανδρος Μάντης. Το έργο θα είναι έτοιμο σε τέσσερα χρόνια και θα κοστίσει 925.000 ευρώ.

Μορφή θα πάρει και η σπηλιά που δεσπόζει πάνω από το θέατρο. Πρόκειται για το χορηγικό μνημείο του Θρασύλου, που αν και είχε διατηρηθεί ακέραιο για 20 αιώνες καταστράφηκε το 1827 κατά την πολιορκία της Ακρόπολης από τους Τούρκους, ενώ μέρος του υλικού του χρησιμοποιήθηκε για την αποκατάσταση της ρωσικής εκκλησίας. Όταν ολοκληρωθεί, θα αποκτήσει την πρόσοψη που είχε στην αρχαιότητα, ενώ συντηρούνται και οι εσωτερικές τοιχογραφίες καθώς είχε μετατραπεί και σε εκκλησία. Το έργο υπολογίζεται να κοστίσει 890.000 ευρώ και θα ολοκληρωθεί σε τρία χρόνια.

Ορφανή δεν θα μείνει η βάση του βάθρου του σπουδαίου ποιητή Μενάνδρου που κάποτε στεκόταν στην ανατολική πάροδο (είσοδο) του θεάτρου. Το βάθρο ήδη συντηρείται, ενώ έτοιμο είναι το εκμαγείο από το οποίο θα χυτευτεί το αντίγραφο του αγάλματος του ποιητή. Το άγαλμα είναι κομμένο στα δύο-το μισό βρίσκεται στη Νάπολι και το άλλο μισό στη Φλωρεντία- και αντίγραφο ολόκληρου του αγάλματος έχει φτιαχτεί στο Πανεπιστήμιο του Γκέντιγκεν. Το έργο θα είναι έτοιμο σε λιγότερο από χρόνο και θα στοιχίσει 24.000 ευρώ.

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4548033&ct=4 (26-11-09)

 

επιστροφή στην αρχή

 

Εθνικός δρυμός η... Ακρόπολη

Ο βιότοπος που περιβάλλει την Ακρόπολη είναι εξίσου θαυμαστός όπως και τα μαρμάρινα μνημεία της.

Στο εκτεταμένο άλσος της φωλιάζουν δεκάδες είδη πουλιών και μερικά σπάνια φυτά, όπως η Micromeria acropolitana, ένα ενδημικό φυτό που ονομάστηκε έτσι γιατί φύεται αποκλειστικά και μόνο στον λόφο της Ακρόπολης. Περί τα τέλη της άνοιξης οι άνθρωποι της Ακρόπολης συναντούσαν την όμορφη «acropolitana», αλλά κάποια στιγμή την έχασαν. Την θεώρησαν φυτό εξαφανισμένο. Ωσότου εντοπίστηκε εκ νέου το 2006 από τον βιολόγο Γρηγόρη Τσούνη και τον Λάμπρο Τσούνη. Η ύπαρξή της επιβεβαιώθηκε και το καλοκαίρι του 2009.

«Είναι φυτό από τα σπάνια και μοναδικά στον κόσμο, με μακραίωνη ιστορία, ένας θησαυρός της φυσικής μας κληρονομιάς, που οφείλουμε να τον παραδώσουμε στις επόμενες γενιές», υποστηρίζει η ομάδα εργασίας που κατέγραψε, σχεδίασε και φωτογράφισε τους «πρωταγωνιστές» του οικοσυστήματος της Ακρόπολης. Πρόκειται για τους αρχαιολόγους Σοφία Μοσχονησιώτη και Έφη Κασάπογλου, την τοπογράφο-μηχανικό Ερη Πακλατζίδη, τη σχεδιάστρια Μαρία Ρουμαντζή και τους Γρηγόρη και Λάμπρο Τσούνη.

Είναι ένα οικοσύστημα με ζωντανή βιοποικιλότητα, που ζει ερήμην μας στο κέντρο της Αθήνας και «δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τον εθνικό δρυμό της Πάρνηθας και του Σουνίου, το αισθητικό δάσος της Καισαριανής ή από τον υγρότοπο του Σχινιά».

Σε αυτά τα ζωντανά στολίδια του λόφου της Ακρόπολης είναι αφιερωμένο το Ημερολόγιο του 2010, που εξέδωσε η Α' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής, όπως σημειώνει ο έφορος Αλέξανδρος Μάντης, είναι να αναδειχθεί μαζί με το σημαντικότερο μνημείο της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και το μνημείο της φύσης. Έτσι, μαθαίνουμε πως όλες τις εποχές του χρόνου στα βράχια της Ακρόπολης βρίσκουν καταφύγιο τα βραχοκιρκίνεζα, οι γαλαζοκότσυφες, τα γεράκια και τα αγριοπερίστερα. Στα κυπαρίσσια του θεάτρου του Διονύσου φωλιάζουν κουκουβάγιες, το προαιώνιο σύμβολο της σοφίας της θεάς Αθηνάς.

Οι χειμερινοί επισκέπτες του χώρου είναι: πετρίτες, λευκοσουσουράδες, σταχτοσουσουράδες, φαλλοσκόποι, κοκκινολαίμηδες, τσίχλες, γαλαζοπαπαδίτσες, ψαρόνια, σπίνοι κ.ά. Την άνοιξη θα δείτε να πετούν πάνω από τον ιερό βράχο σε σχηματισμούς σταβλοχελίδονα, σταχτάρες, κοτσύφια και τσαλαπετεινοί.

Ν.ΚΟΝΤΡΑΡΟΥ-ΡΑΣΣΙΑ

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=19/01/2010&id=122647

 

επιστροφή στην αρχή

 

Δεν κατεδαφίζονται τα κτίρια πίσω από το Μουσείο Ακρόπολης

 

Σώζονται τα δύο νεοκλασικά κτήρια πίσω από το Νέο Μουσείο Ακρόπολης

Ένα πραγματικά ευχάριστο νέο ήρθε από το Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού πριν λίγες μέρες. Πρόκειται για την απόφαση τα δύο νεοκλασικά κτήρια στη συμβολή των οδών Μακρυγιάννη-Χατζηχρήστου-Μητσαίων, πίσω από το νέο Μουσείο της Ακρόπολης, να μην κατεδαφιστούν αλλά να διατηρηθούν και επισκευαστούν προκειμένου να στεγάσουν λειτουργίες του Μουσείου. Η Γενική Γραμματέας του ΥΠΠΟΤ, κ. Λίνα Μενδώνη, με το από 20/1/2010 έγγραφό της προς τη ΜΟnuΜΕΝΤΑ ανακοίνωσε την παραπάνω απόφαση απαντώντας σε επιστολή που η τελευταία έστειλε στο νέο Υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού κ. Παύλο Γερουλάνο στις 15.1.2010 ζητώντας τη διατήρηση των κτηρίων και τη χρήση τους για τις ανάγκες του νέου Μουσείου. Ανάλογη επιστολή είχε σταλεί από τη MOnuMENTA στις 7.1.10 στη Γενική Γραμματέα Χωροταξίας και Αστικής Ανάπλασης του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής κ. Μαρία Καλτσά.

ΜΟnuΜΕΝΤΑ

 

Στοπ στην κατεδάφιση των δύο κτιρίων που βρίσκονται πίσω από το Νέο Μουσείο Ακρόπολης αποφάσισε τελικώς το υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού. Κι έτσι, τα δύο κτίρια επί των οδών Μακρυγιάννη- Χατζηχρήστου και Μητσαίων, παρά το γεγονός ότι έχουν απαλλοτριωθεί, τελικώς δεν θα κατεδαφιστούν, αντιθέτως θα επισκευαστούν και θα αξιοποιηθούν για τις ανάγκες του νεότευκτου μουσείου. Δεκτή με θετικά σχόλια έγινε η απόφαση του ΥΠΠΟΤ από τον αρχιτεκτονικό κόσμο, καθώς πολλοί ήταν εκείνοι που αντιδρούσαν στην κατεδάφιση ανάμεσά τους καθηγητές του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και τα μέλη της αρμόδιας Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων Αττικής που είχαν εισηγηθεί έστω τη «διατήρηση του κελύφους τους, δεδομένου ότι τα δύο κτίρια θεωρούνται αξιόλογα δείγματα αρχιτεκτονικής. Το πρώτο, στη συμβολή Μακρυγιάννη και Χατζηχρήστου χρονολογείται στα τέλη του 19ου αιώνα και είναι τυπικό δείγμα ακμής του αθηναϊκού νεοκλασικισμού.

Όσο για το δεύτερο στη συμβολή Χατζηχρήστου και Μητσαίων, κτίστηκε στις αρχές του 20ού αιώνα και αποτελεί τυπικό δείγμα όψιμου νεοκλασικισμού με στοιχεία εκλεκτισμού. Ωστόσο, υπάρχουν κι εκείνοι που τονίζουν την αντιφατικότητα της απόφασης δεδομένου ότι τα δύο κτίρια είχαν κηρυχθεί απαλλοτριωτέα από το 1997 για την ανέγερση του Νέου Μουσείου Ακρόπολης και τελικώς το 2007 πέρασαν στην ιδιοκτησία του υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού.

Όσο για την αξιοποίησή τους, τίθεται το ερώτημα ποιες ανάγκες καλούνται να καλύψουν τη στιγμή που το μουσείο έχει εμβαδόν 25.000 τ.μ. και ενώ είναι σε πλήρη λειτουργία και το γειτονικό κτίριο Βάιλερ. Η απόφαση του ΥΠΠΟΤ έρχεται λίγους μήνες μετά την καλοκαιρινή προσωρινή διαταγή περί μη κατεδάφισης και την απόφαση αναστολής κατεδάφισης, και ήδη θεωρείται πως θα χρησιμοποιηθεί ως δεδικασμένο και για τις δύο πολυκατοικίες επί της Διονυσίου Αρεοπαγίτου που εμποδίζουν τη θέα της νότιας κλιτύος της Ακρόπολης από τις αίθουσες του Νέου Μουσείου.

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4558224&ct=4

 

επιστροφή στην αρχή

 

Μια αρχαία γειτονιά παραδίδεται στους Αθηναίους

Ø    Η περιοχή των τεσσάρων στρεμμάτων που βρίσκεται κάτω από το Μουσείο της Ακρόπολης βγαίνει στην επιφάνεια

ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ

Η ωραιότερη γειτονιά της Αθήνας είναι μια αρχαία γειτονιά. Δεν έχει πολυτελή κτίσματα και εκτείνεται μόλις σε τέσσερα στρέμματα. Σε αυτά όμως διατηρείται Ιστορία 3.500 χρόνων. Με τους δρόμους, τα σπίτια, τα λουτρά, τις βιοτεχνικές εγκαταστάσεις της, σε μία αλληλουχία επάλληλων στρωμάτων διαφορετικών εποχών. Είναι η γειτονιά την οποία «πατούν» καθημερινά οι χιλιάδες επισκέπτες του Μουσείου Ακρόπολης. Βρίσκεται στα πόδια τους, κάτω από τα γυάλινα δάπεδα του κτιρίου το οποίο την προστατεύει, αλλά δεν μπορούν να την επισκεφθούν.

Εννέα μήνες μετά τα εγκαίνια του Μουσείου και εν όσω το έχουν δει 1,7 εκατομμύρια επισκέπτες, όπως αναφέρει ο πρόεδρός του καθηγητής κ. Δημήτρης Παντερμαλής, αυτός ο μοναδικός αρχαιολογικός χώρος παραμένει κλειστός για το κοινό. Με τη μελέτη όμως που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ανοίγει ο δρόμος για την ανάδειξή του. Ύστερα από τις εργασίες συντήρησης και αναστήλωσης και τη χάραξη διαδρομών, οι επισκέπτες θα μπορούν να περπατήσουν στους αρχαίους δρόμους και να περιηγηθούν ανάμεσα στις οικίες, «ζώντας» τις ζωές ξεχασμένων ανθρώπων. Οι προθήκες στις οποίες θα τοποθετηθούν αντικείμενα που ήρθαν στο φως κατά την ανασκαφή, καθώς και το πληροφοριακό υλικό, θα συμμαχήσουν για τον σκοπό. Άλλωστε, όπως είπε ο κ. Παντερμαλής, «αυτή η ανασκαφή είναι ένα τεράστιο αρχαιολογικό έκθεμα» . Πότε θα γίνουν όλα αυτά; «Είναι η μοναδική περίπτωση στην Αθήνα όπου διασώζεται ένα κομμάτι τής αρχαίας πόλης, παρά τις εκατοντάδες ανασκαφές που έχουν γίνει ως σήμερα » σημείωσε η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟ κυρία Λίνα Μενδώνη. Περίπου σε έναν χρόνο. Η επίσπευση των εργασιών για τα εγκαίνια του Μουσείου άφησε πίσω ορισμένες εκκρεμότητες.

Παρ΄ όλα αυτά 109 μηνυτήριες αναφορές για καταστροφή αρχαιοτήτων είχαν γίνει για αυτή την ανασκαφή, που διήρκεσε από το 1997 ως το 2005, ενώ ουδείς είχε διαμαρτυρηθεί για τα αρχαία που καθαιρέθηκαν λόγω της κατασκευής του διπλανού σταθμού του μετρό. Εν αρχή πάντως, τα έργα αποκατάστασης, σύμφωνα με τη μελέτη του δρος Μιχάλη Χατζηγιάννη , πολιτικού μηχανικού, και του δρος Βασίλη Λαμπρόπουλου , χημικού μηχανικού, με αρχαιολόγο την κυρία Σταματία Ελευθεράτου. Λουτρά, αυλές, πατώματα και δρόμοι

Κατοικίες, λουτρά, αποχωρητήρια, αγωγοί, ψηφιδωτά δάπεδα, εργαστήρια και δύο δρόμοι που αντιπροσωπεύουν σημαντικές χρονικές περιόδους, από τον 5ο αιώνα π.Χ. ως τον 8ο- 9ο αιώνα μ.Χ., πρόκειται να αποκατασταθούν και να αναδειχθούν στον αρχαιολογικό χώρο του Μουσείου της Ακρόπολης. Συγκεκριμένα: μία οικία του 5ου αιώνα π.Χ. με ανδρώνα, τμήμα κρήνης (4ος αι. π.Χ.), τρία λουτρά (από τον 2ο ως τον 7ο αι. μ.Χ.), δύο αποχωρητήρια (2ος- 3ος αι. μ.Χ. και 4ος- 5ος αι. μ.Χ.), οικία με πλακόστρωτη αυλή (5ος- 6ος αι. μ.Χ.), ένα κτίριο του 6ου αι. μ.Χ. και, τέλος, το καλύτερα διατηρημένο μνημείο της ανασκαφής, ένα κτίριο του 7ου αιώνα μ.Χ.

Εξάλλου, οι δύο βασικοί αρχαίοι δρόμοι θα επιστρωθούν με υλικά που θα καταστήσουν βατή την επιφάνειά τους. Τέλος, στην ταράτσα του σταθμού «Ακρόπολη» του μετρό, όπου υπάρχει γκαζόν, θα υποδηλωθούν με μεταλλικό πλέγμα τα περιγράμματα των σημαντικότερων οικοδομημάτων της ανασκαφής εκείνης τα οποία αποσπάστηκαν.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=321029&dt=19/03/2010

 

επιστροφή στην αρχή

 

Καβγάς για τα τραπεζάκια στη Μακρυγιάννη

Ø    Πονοκεφαλιάζει το ΚΑΣ με τα δεκάδες καφέ-εστιατόρια που έχουν απλωθεί στον πεζόδρομο, δίπλα στο Μουσείο της Ακρόπολης

ΜΑΡΙΑ ΘΕΡΜΟΥ

«Ωραία εικών!» όπως θα έλεγε παλαιότερα ο Μποστ. Τραπεζάκια απλωμένα στην ανοιξιάτικη λιακάδα, καναπεδάκια για τους πιο χαλαρούς, καρέκλες κάθε είδους, χρώματος και υλικού για τους υπόλοιπους, ομπρέλες, φραπεδάκι, ρετσίνα, ούζο, «Μαγειρεύουμε με λάδι ελιάς και φρέσκια ντομάτα» και «Τomorow evrything is free»(!). Ουδέν το πρωτότυπο. Όλη η Αθήνα, όλη η Ελλάδα ένα καφέ-εστιατόριο.

Στην προκειμένη περίπτωση όμως αυτά συμβαίνουν μπροστά στο νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Στην οδό Μακρυγιάννη και συγκεκριμένα στο τμήμα της που η Εταιρεία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων πεζοδρόμησε με ωραία και ακριβά υλικά, τοποθέτησε νέα φωτιστικά, προέβλεψε διαδρομές για τυφλούς και ράμπες για ΑΜΕΑ και ανέδειξε ως και τις γραμμές του παλιού τραμ, που βρέθηκαν επί του οδοστρώματος. Και μετά ήλθε η πραγματική ζωή για να τα ανατρέψει όλα. Να είναι τρεις, δύο ή μία οι σειρές των τραπεζοκαθισμάτων στη Μακρυγιάννη; Σε αυτό το ερώτημα- τύπου «κολοκυθιάς»- κλήθηκε να απαντήσει προχθές το βράδυ το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Μόνο μία σειρά, αποφάνθηκε τελικώς. Αλλά ποιος το ακούει...

«Το πιο σημαντικό είναι ότι οι αποφάσεις δεν τηρούνται» έλεγε χθες μιλώντας στο «Βήμα» η πρόεδρος της ΕΑΧΑ κυρία Ντόρα Γαλάνη . «Πρόβλημα για μένα δεν είναι η λειτουργία αυτών των καταστημάτων, τα οποία θεωρώ ότι πρέπει να υπάρχουν, αλλά αυτό που τα συνοδεύει. Γιατί ο ένας θα βάλει πέργκολες, ο άλλος ομπρέλες με διαφημίσεις, ο τρίτος σταντ, οι υπόλοιποι όλα μαζί!» πρόσθεσε.

Πράγματι ο πεζόδρομος έχει αλλάξει όψη μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Και είναι μόνο η αρχή. Άλλωστε δεν είναι αρμόδια η ΕΑΧΑ για το θέμα, αλλά ο Δήμος Αθηναίων, ο οποίος, αντί υψηλού εκμισθώματος, παραχωρεί τις σχετικές άδειες για καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, τα οποία άπτονται όμως αρχαιολογικών χώρων, μουσείων ή νεότερων μνημείων, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του υπουργείου Πολιτισμού.

Και το κυριότερο, χωρίς να έχει εξασφαλισθεί η επίβλεψη και η αστυνόμευσή τους. Αυτό ακριβώς ζητεί τώρα με την απόφασή του το ΚΑΣ. Το ίδιο που απαιτεί για κάθε παρόμοια περίπτωση, όπως για την πλατεία Μοναστηρίου ή την οδό Αδριανού. Μόνο που δεν έχει εισακουσθεί πουθενά.

Τοπίο θλιβερό... και στο βάθος ο Παρθενώνας

Από το Μουσείο της Ακρόπολης δεν είναι ορατή μόνο η Ακρόπολη, ούτε θαυμάζει κανείς μόνο το κάλλος του Παρθενώνα. Μπορεί να δει και το δάσος των κεραιών που απλώνεται στα δυτικά του Λεκανοπεδίου. Αλλά κοντά του, το μέτωπο των πολυκατοικιών επί της Μακρυγιάννη προβάλλει εξίσου θλιβερό με τις απροσδιορίστου χρώματος- λόγω καυσαερίου- προσόψεις των πολυκατοικιών και τις ξεθωριασμένες τέντες. Ήταν ένα από τα ζητήματα που επιδίωξε να αντιμετωπίσει πριν από έναν χρόνο ο πρόεδρος του Μουσείου της Ακρόπολης κ. Δημήτρης Παντερμαλής εν όψει των εγκαινίων, αλλά η συντονισμένη από την ΕΑΧΑ προσπάθεια δεν απέδωσε. Μόνο μία από τις πολυκατοικίες έκανε χρήση των προσφερόμενων κινήτρων (50% του κόστους παρέμβασης) και πλέον σχετικό κονδύλι δεν υφίσταται.

Στο μεταξύ τα μηχανάκια συνεχίζουν να ανεβοκατεβαίνουν ανενόχλητα τον πεζόδρομο της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, τα αυτοκίνητα να σταθμεύουν στο αρχικό τμήμα της οδού ενώ το τουριστικό τρενάκι του δήμου κυλάει επάνω στους πανάκριβους κυβόλιθους.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=4&artId=326041&dt=16/04/2010

 

επιστροφή στην αρχή

 

ΕΝΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ VIDEO ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΡΘΕΝΩΝΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΤΟΥ SANTIAGO

Δείτε το video αυτό που μας δείχνει τον Παρθενώνα με ένα διαφορετικό τρόπο. Είναι εργασία του Πανεπιστημίου του Santiago. Ας είναι καλά για την εξαιρετική δουλειά που έκαναν.
http://media.causes.com/918835?m=a7c4f1d8

(ελήφθη από Νίκο Τσαουσάκη, 3-12-2010)

 

επιστροφή στην αρχή

 

Από τις πρώτες μας παρεμβάσεις για την προστασία κτηρίων ήταν η προσφυγή το 2008 στο ΣτΕ κατά της απόφασης του Υπουργού Πολιτισμού για τον μη χαρακτηρισμό ως διατηρητέων μνημείων των δύο νεοκλασικών κτηρίων στη συμβολή των οδών Μακρυγιάννη και Χατζηχρήστου το πρώτο και Χατζηχρήστου και Μητσαίων το δεύτερο.

Παρά τη μη ακύρωση της απόφασης από το ΣτΕ τα κτήρια σύμφωνα με επιστολή που μας έστειλε η Γενική Γραμματέας του ΥΠΠΟ δεν θα κατεδαφιστούν και θα χρησιμοποιηθούν για τις ανάγκες του

Μουσείου της Ακρόπολης.

MOnuMENTA 22-6-2012

http://www.facebook.com/l/aAQEF4eLlAQGSgugRbyA-xpGRxNkz4vAQGinbOT27QDowcA/www.monumenta.org/article.php?perm=1&IssueID=6&lang=gr&CategoryID=23&ArticleID=463

 

επιστροφή στην αρχή